Stres a wypadanie włosów (łysienie psychogenne)

Spis Treści

Czy stres powoduje wypadanie włosów?

Przyczyny wypadania włosów mogą być bardzo różne. Jednak w miarę rozwoju naszej cywilizacji, ludzie są coraz bardziej bombardowani czynnikami stresowymi i wywnioskowano, że taka sytuacja może odbijać się także na zdrowiu naszych włosów.

Choć sam proces łysienia spowodowanego czynnikami stresowymi nie został w pełni jeszcze poznany, to jednak można stwierdzić – że istnieje silny związek między stresem a wypadaniem włosów. Naukowcy wskazują, że najprawdopodobniej wskutek silnego stresu oddziałującego na ludzki organizm przez dłuższy czas, zaburzeniom podlega gospodarka hormonalna oraz funkcje układu odpornościowego. Przez to zaburza się także cykl wzrostu i życia włosów, co skutkuje osłabieniem mieszków włosowych, a następnie postępującym łysieniem.
Warto podkreślić, że wypadanie włosów ze stresu najczęściej ma swój charakterystyczny przebieg i cechy. Objawy łysienia po pierwsze mogą obejmować nie tylko skórę głowy, ale także inne rejony ciała. Tak więc łysienie psychogenne niekoniecznie może się pojawiać tylko na owłosionej skórze głowy. Łysienie ze stresu ma zazwyczaj przebieg charakteryzujący się występowaniem nieregularnych ognisk łysienia, najczęściej niewielkich ale rozsianych.

Innym typem łysienia psychogennego jest mniej lub bardziej nieuświadomione wyrywanie i targanie włosów z nerwów, co przekłada się na osłabienie włosa i jego predyspozycje do wypadania. Taki nawyk wyrywania włosów może przybierać formę oddzielnej jednostki chorobowej związanej z psychiką, mianowicie choroby zwanej trichotillomanią. W tej przypadłości same włosy są w dobrym stanie i nie wypadają nadmiernie samoistnie, ale to pacjent w wyniku nieradzenia sobie z emocjami, samodzielnie je sobie wyrywa, często bez świadomości tej czynności.

Co więcej, może się zdarzyć, że samo łysienie psychogenne będzie się manifestować na różny sposób – przechodząc w konkretne, inne typy łysienia, w tym łysienie plackowate czy telogenowe. Nawet u osób, które są genetycznie predysponowane do androgenowego łysienia, podniesienie stężenia kortyzolu (hormonu stresu) może promować mechanizm przemiany testosteronu do dihydrotestosteronu. A ten proces przemian testosteronu z kolei jest kluczowym czynnikiem prowadzącym do łysienia androgenowego.

Kiedy może dochodzić do łysienia ze stresu? Jak wspomniano, to wynik dłuższego oddziaływania czynników stresowych na ludzki organizm. Trudno określić, jakie mogą być to konkretnie czynniki, gdyż stres jest odczuciem bardzo indywidualnym. Każdy człowiek ma inny poziom wrażliwości na różne sytuacje, jednak najczęściej czynnikami stresogennymi są problemy w życiu codziennym, w relacjach z bliskimi, w pracy czy szkole. Czasami także jedno bardzo stresujące wydarzenie może odbijać się na zdrowiu człowieka, w tym na przykład nagła choroba, poród, operacja, wypadek. Jednak warto podkreślać, że sam stres to nie powód do nadmiernego wypadania włosów. Dopiero różnego rodzaju reakcje biochemiczne z nim związane mogą skutkować pogorszeniem stanu mieszków i cebulek włosowych, prowadząc do łysienia.

Jak powstrzymać wypadanie włosów od stresu?

Na początku trzeba stanowczo powiedzieć, że zazwyczaj łysienie psychogenne może być odwracalne w swoich skutkach. Włosy, które pacjent w przebiegu trichotillomanii wyrwał, mogą odrosnąć. Podobnie inne podtypy łysienia na podłożu psychicznym – mogą zostać zniwelowane, ale pod warunkiem, że pacjent cierpiący na łysienie psychogenne zniweluje oddziałujące na niego czynniki stresowe. W łagodniejszych formach nadmiaru stresu wystarczą działania polepszające higienę naszego życia, w tym zwiększenie naszych relacji z bliskimi, skupienie się na własnych emocjach, wykonywanie różnego rodzaju ćwiczeń relaksacyjnych (na przykład jogi). Ważne jest też po prostu unikanie sytuacji, które wiemy, że wywołują u nas podniesienie stężenia hormonu stresu – kortyzolu. Jak wspomniano, dla każdej osoby czynnikiem stresowym może być coś innego, dlatego tak ważne jest polepszenie relacji z samym sobą i poznanie, co może na nas oddziaływać tak negatywnie. W tej kwestii bardzo pomocna może okazać się psychoterapia, w procesie której terapeuta pomaga nam rozwikłać pewne niuanse psychologiczne, które na co dzień nas trapią, czasami nawet nieświadomie. Oczywiście nie da się całkowicie wyeliminować stresu z życia, ale poprzez różnego rodzaju działania możemy spowodować, że się nieco od niego zdystansujemy, przez co łysienie na tle nerwowym także się zredukuje.

Czy po stresie włosy odrastają?

Stres a wypadanie włosów to stosunkowo rzadko występujący problem, częściej bowiem dochodzi do łysienia androgenowego czy telogenowego. Jednak zrozumiałe jest, że osoby cierpiące na nadmierne wypadanie włosów po stresie odczuwają ten problem jako dodatkowy czynnik stresowy, co może jeszcze wzmagać zaburzenia zdrowotne włosów. Pacjenci z łysieniem psychogennym martwią się, czy włosy, których zostali pozbawieni, jeszcze odrosną. I najczęściej odpowiedź brzmi: tak! Oczywiście proces ten może trwać kilka miesięcy, bo tyle też trwa cykl życia włosa, jednakże prędzej czy później nowe włosy powinny się pojawić w wyłysiałym miejscu. Warunkiem do tego jest jednak nie uszkodzenie mieszków i cebulek włosowych – w przeciwnym razie nowy włos nie jest w stanie wyrosnąć w tym miejscu. Jednak opisywany typ łysienia zazwyczaj na szczęście nie wiąże się z uszkodzeniem komórek, z których wyrastają włosy.

Nerwica a wypadanie włosów

Stres nie wynika tylko i wyłącznie z codziennych sytuacji, z którymi się zmagamy. Czasami w przebiegu poważniejszych chorób psychicznych, jak depresji czy nerwicy, może dochodzić do pogorszenia jakości włosa i wypadania włosów. Intensywny stres i nerwy promują przechodzenie włosów w tak zwaną telogenową fazę wzrostu, która charakteryzuje się osłabieniem włosa i w końcu jego wypadnięciem (śmiercią). Do tego stosowane leki psychotyczne mogą mieć skutki uboczne dotykające nasza skórę w ten negatywny sposób. Jeśli więc stosujemy leki psychiatryczne, a do tego wskutek ich zażywania zauważymy pogorszenie jakości włosów i skóry głowy – warto porozmawiać ze specjalistą o zmianie leków. Do tego zawsze w sytuacjach związanych z wypadaniem włosów przydaje się wizyta u trychologa, specjalisty zajmującego się włosami – który dobierze odpowiednie środki pielęgnacyjne, niwelujące nasze problemy z nadmiernym wypadaniem włosów. Bo warto na koniec dodać, że w wypadaniu włosów, niezależnie jaki to rodzaj, sama pielęgnacja także ma duże znaczenie i warto dobrać ją indywidualnie do naszych problemów.

Literatura:

Mojs E.: CHOROBY SKÓRY W UJĘCIU PSYCHOSOMATYCZNYM. Nowiny Lekarskie 2010, 79, 6, 483–486.
Kuty-Pachecka M.: Czynniki psychologiczne i psychopatologiczne w łysieniu plackowatym. Psychiatr. Pol. 2015; 49(5): 955–964.