Łysienie androgenowe - przyczyny, objawy i leczenie

Spis Treści

Co to jest łysienie androgenowe?

Walka z łysieniem androgenowym niestety nie jest wyrównana. Choroba dotyczy co najmniej połowy mężczyzn poniżej 50 roku życia, z kolei powyżej 70 lat – aż co najmniej 7 na 10 panów cierpi na tę przypadłość. W związku z tym, że łysienie androgenowe wiąże się – jak nazwa wskazuje – z androgenami, czyli męskimi hormonami płciowymi, znacznie rzadziej występuje ono u kobiet. Nie oznacza to jednak, że one wcale nie chorują. Średnio łysienie androgenowe u kobiet poniżej 30 roku życia występuje u 3-6 na 100 pań. Po 50 roku życia choruje na nie 30-40% kobiet – prawdopodobnie dlatego, że po menopauzie charakteryzują się one dużo niższą aktywnością estrogenów.

Łysienie androgenowe – przyczyny

Androgeniczne wypadanie włosów może mieć bardzo różne przyczyny, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. U obu płci głównym powodem występowania nadmiernego wypadania włosów tego rodzaju są kwestie genetyczne. Specyficzny układ genów powoduje w konsekwencji, że mieszki włosowe w okolicach receptorów wrażliwych na androgeny, stają się coraz słabsze i mniejsze, aż w końcu zanikają. Proces niszczenia mieszków włosowych w łysieniu androgenowym jest dodatkowo wzmacniany wysokimi stężeniami testosteronu, które między innymi także zależy od czynników genetycznych. Ponadto patogeneza łysienia androgenowego bierze pod uwagę takie czynniki, jak procesy zapalne oraz podwyższenie aktywności tak zwanej 5-alfa-reduktazy – jednego z enzymów, który może odpowiadać za wrażliwość komórek na męskie hormony płciowe (androgeny). Przyczyny łysienia androgenowego u kobiet również obejmują kwestie genetyczne, a dodatkowo ryzyko rozwoju tej choroby zwiększa okres menopauzy. Wtedy to w naturalny, fizjologiczny sposób mamy do czynienia u kobiet z obniżeniem stężeń żeńskich hormonów płciowych, nierzadko przebiegającym z kolei ze zwiększeniem ilości androgenów w organizmie. U kobiet, które mają predyspozycje genetyczne do łysienia androgenowego, istnieje więc wyższe ryzyko pojawienia się go w okresie menopauzy i po nim.

Łysienie androgenowe – objawy

O łysieniu mowa zwykle, gdy utracimy około 30% objętości włosów. W łysieniu androgenowym mamy do czynienia z tak zwanym niebliznowaciejącym wypadaniem włosów w nadmiarze, w którym postępuje przesuwanie się linii włosów od czoła w tył. Ponadto występuje też łysienie na czubku głowy. U kobiet łysienie androgenowe polega bardziej na ogólnym przerzedzeniu włosów, rozlanym na całej lub na większości powierzchni owłosionej skóry głowy. Czasami występuje u nich objaw tak zwanego szerokiego przedziałka, w którym największa utrata włosów u kobiet następuje na środku głowy.

Sprawdź też łysienie telogenowe – objawy tego rodzaju wypadania włosów są podobne do tych charakteryzujących łysienie androgenowe, nie jest to jednak taka sama jednostka chorobowa.

Łysienie androgenowe - jakie badania?

Aby rozróżnić łysienie androgenowe od innych typów łysienia, warto wykonać podstawowe badania krwi. Gdy podejrzewamy właśnie łysienie androgenowe – jakie badania warto wykonać? Otóż są to zwłaszcza: morfologia krwi z rozmazem, żelazo, ferrytyna, ewentualnie transferryna, OB., CRP, TSH, anty-TPO, anty-TG, prolaktyna, progesteron, białko całkowite i glukoza na czczo. Ważne jest też poznanie stężeń hormonów, takich jak estradiol, androstendion, testosteron i DHEA-S. Jednakże łysienie typu androgenowego jest dla specjalisty na tyle charakterystyczne, że zwykle prawidłowe i dokładne zebranie wywiadu lekarskiego oraz ocena wizualna (ewentualnie trichoskopia – badanie owłosionej skory głowy) są wystarczające do diagnozy. Zazwyczaj trichoskopię wykonuje się raczej u kobiet. W bardziej złożonych sytuacjach dodatkowo można wykonać ocenę histopatologiczną biopsji z owłosionej skóry głowy.

Trichoskopia ocenia takie kryteria dotyczące włosów i skóry głowy, jak:

• Więcej niż 4 żółte kropki w okolicy czołowej liczone z 4 pól widzenia na 70-krotnym powiększeniu,
• Mniejsza średnia grubość włosów w okolicy czołowej niż potylicznej,
• Więcej niż 10% cienkich włosów (< 0,03 mm) w okolicy czołowej,
• Odsetek jednostek włosa z pojedynczą łodygą,
• Liczba włosów meszkowych,
• Odsetek jednostek włosowych z przebarwieniem okołomieszkowym.

Czy łysienie androgenowe można wyleczyć?

Wielu pacjentów zastanawia się, czy istnieją skuteczne leki na łysienie androgenowe. Terapii do wyboru jest wiele i mówiąc obiektywnie – łysienie tego rodzaju jest wyleczalne, a przynajmniej można je zahamować i do pewnego stopnia cofnąć zmiany chorobowe. Do terapii należą przede wszystkim: leczenie konwencjonalne (farmakoterapia), zabiegi trychologiczne, zabiegi pielęgnacyjne, przeszczep włosów, różne formy leczenia wspomagającego – na przykład gdy dopada nas łysienie androgenowe, dieta może być jednym z rozwiązań.

Jak leczyć łysienie androgenowe?

Leczenie konwencjonalne łysienia androgenowego polega na podawaniu leków ogólno działających oraz miejscowych. Najczęściej stosowane leki na łysienie androgenowe to: minoksydyl, spironolakton, cyproteron, finasteryd, Alpicort, Alpicort E. Natomiast wiele z tych środków farmakoterapeutycznych może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych, w tym: zaburzeń seksualnych, problemów z nastrojem, ginekomastii, bólu jąder, a u kobiet w ciąży leki te są zupełnie odradzane. Mogą być bowiem teratogenne, czyli szkodliwe dla płodu, co ciekawe – zwłaszcza dla płodu męskiego.

Łysienie androgenowe - leczenie naturalne

Różnego rodzaju suplementy diety, sama dieta oraz dermokosmetyki mogą w pewien sposób działać na leczenie łysienia androgenowego. Na pewno kwestiami, które w badaniach są niejednokrotnie potwierdzane jest szkodliwy wpływ wysokiego BMI (wskaźnika masy ciała) oraz palenia papierosów na stan owłosionej skóry głowy. Aktywność fizyczna może mieć pewien wpływ na polepszenie ukrwienia skóry głowy, przez co do mieszków włosowych może docierać więcej składników odżywczych. Natomiast w przypadku łysienia androgenowego, które jak wspomniano, jest głównie powodowane kwestiami genetycznymi – niestety naturalne metody leczenia, dieta i aktywność fizyczna są tylko wspomaganiem właściwej terapii.

Leki na łysienie androgenowe

Jak wcześniej wspominano, leczenie łysienia androgenowego opiera się w dużej mierze na terapii środkami farmaceutycznymi. Warto natomiast wspomnieć o dodatkowych terapiach, które są stosowane albo eksperymentalnie, albo też poza właściwym wskazaniem rejestracyjnym – jednak z powodzeniem dla objawów łysienia androgenowego. Są to zwłaszcza:

• lek dutasteryd,
• analogi prostaglandyn,
• stosowanie hormonów – estrogenów,
• osocze bogatopłytkowe,
• mikronakłucia (dermaroller, mezoterapia),
• toksyna botulinowa.

Preparat na łysienie androgenowe?

Choć łysienie androgenowe można wyleczyć, to głównie trzeba polegać tu na środkach farmaceutycznych i bardziej złożonych terapiach – nierzadko w zaawansowanych przypadkach konieczne jest też dodanie metod chirurgicznych. Nie można cofnąć łysienia tego rodzaju w zupełności, gdy dojdzie do objęcia około 2/3 owłosionej skóry głowy. Natomiast do tego momentu istnieje wiele metod, by albo cofnąć, albo spowolnić rozwój choroby. Warto dodać, że głównie zaburzenie to wiąże się z wizualnymi konsekwencjami i nie oznacza w żaden sposób, że w organizmie człowieka dzieje się coś nieprawidłowego.

Bibliografia:

1. Wcisło-Brzezińska L. i wsp.: Androgenetic alopecia. Diagnostic and therapeutic
recommendations of the Polish Dermatological Society. Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2018, 105,1–18.
2. Kubasik P.: Ocena skuteczności leczenia łysienia androgennego przy użyciu śródskórnego ostrzykiwania autologicznym osoczem bogatopłytkowym w porównaniu z terapią za pomocą naświetlania światłem LED. UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU.
3. Miękoś-Zydek B. i wsp.: Łysienie androgenowe – postępy w diagnostyce i leczeniu. DERMATOLOGIA Vol 15 No 3–4.
Styczeń P.: Włosom na ratunek. [dostęp online: http://drstyczen.pl/upload/drstyczen/wlosom_na_ratunek_trychologia_art_of_beauty.pdf dn. 6.05.2020 r.]