L-karnityna - co to jest i jak ją stosować?

Co to jest L-karnityna?

Na poziomie tkanek podstawowy magazyn (w przybliżeniu 95%) L-karnityny znajduje się w sercu i mięśniach szkieletowych, podczas gdy znacznie niższe stężenia są w wątrobie, nerkach i osoczu. Szacuje się, że zawartość mięśniowa jest około 70-krotnie wyższa niż zapasów w osoczu krwi.

L-karnityna pełni szereg funkcji metabolicznych w ludzkim organizmie. W licznych stwierdzono, że odgrywa ogromną rolę w regulacji poziomu tłuszczów w organizmie. Przede wszystkim ma zdolność do obniżania poziomu trójglicerydów i cholesterolu.Jest to możliwe, ponieważ uczestniczy w energetycznych przemianach kwasów tłuszczowych w tkankach organizmu.

Obecność L-karnityny w tkance brunatnej noworodków wskazuje na jej ważną rolę w procesie termogenezy i udział w przystosowywaniu się organizmu do warunków panujących w środowisku zewnętrznym. L-karnityna pełni również ważną rolę w przemianach cukrów. Jej wysoki poziom w mięśniach zmniejsza wykorzystywanie glikogenu jako materiału energetycznego. Ma to szczególne znaczenie w warunkach długo trwającego wysiłku fizycznego. Przypisuje się jej także udział w drugiej linii obrony komórek przed działaniem wolnych rodników tlenowych poprzez zakłócanie reakcji wolnorodnikowych i niepożądanych nierodnikowych reakcji utleniania.

W ostatnim czasie pojawiły się doniesienia naukowego sugerujące wpływ na leczenie choroby niedokrwiennej serca, miopatii oraz choroby tętnic obwodowych. Stosowana u zdrowych sportowców zwiększa zdolność wysiłkową i regenerację mięśni.

L-karnityna- jak ją stosować?

Spożycie l-karnityny jest bardzo zmienne. Głównym źródłem jest czerwone mięso, zapewniające do 140–190 mg aminokwasu na 100 g surowego mięsa (np. wołowiny i dziczyzny). Natomiast żywność pochodzenia roślinnego zawiera jedynie nieznaczne jej ilości. Biodostępność L-karnityny ze źródeł dietetycznych została oszacowana na 54–86%. Natomiast wchłanianie suplementów diety jest niższe i zmienia się między dawkami o 9–25% w porównaniu z pojedynczą dawką doustną wynoszącą 2g. Do tej pory nie ma jednoznacznych zaleceń dotyczących dawki suplementacyjnej tego związku i mieszczą się one w przedziale od 100 mg do 2 g dziennie. Zalecana dawka dla dorosłych to 250 mg – 2 g w 2–3 dawkach dziennie.

U zdrowych osób nie powinna ona jednak przekraczać 2 g dziennie. Osobom z chorobami serca zaleca się dawki L-karnityny od 600 do 1200 mg w 3 dawkach lub 750 mg w 2 dawkach dziennie. U dzieci dawki są znacznie mniejsze i wahają się od 50 do 100 mg/kg masy ciała. W opinii specjalistów zdecydowanie wyższe dawki L-karnityny, tzn. 2- 6g powinny być stosowane tylko przy zwiększonym wysiłku fizycznym.

Zgodnie z danymi literaturowymi, ilość do 3 g dziennie wydaje się bezpieczna. L-karnitynę najlepiej przyjmować na czczo i na około 0,5–1 godz. przed wysiłkiem fizycznym. Jest to związek, które stosowanie nie wywołuje większych działań niepożądanych. Tylko u nielicznych osób pojawiają się przejściowe reakcje ze strony przewodu pokarmowego (okresowe nudności, bóle brzucha, biegunka). Należy jednak wziąć pod uwagę, że nie określono dotąd oceny toksyczności po jej długoterminowym stosowaniu. Dlatego warto co jakiś czas robić przerwę w suplementacji, albo dbać o to, aby w diecie znalazły się produkty bogate w ten aminokwas.

Piśmiennictwo:

Czeczot H. Rola L-karnityny w przemianach, żywieniu i terapii. Postepy Hig Med Dosw. (online), 2005; 59: 9-19