Zapalenie nerek: jak zidentyfikować objawy i jakie badania są wskazane

Zapalenie nerek – przyczyny

Najczęściej do zapalenia nerek dochodzi wskutek infekcji bakteryjnej, gdy drobnoustroje wnikają przez drogi moczowe do organizmu (konkretnie do nerek) i tam się rozwijają. Niekorzystne mogą być też choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy), które mogą prowadzić do zapalenia nerek, ponieważ osłabiają możliwości obronne organizmu i mogą prowadzić do tego, że on sam atakuje swoje tkanki (w tym przypadku tkanki nerek). Do zapalenia nerek może też dojść wskutek uszkodzeń narządu wywołanych toksynami czy lekami.

Zapalenie nerek – objawy

Najbardziej charakterystyczne symptomy zapalenia nerek to:

• Krew w moczu,
• Zmęczenie,
• Podwyższona temperatura ciała, gorączka,
• Ból podczas oddawania moczu oraz ogólny ból w okolicy lędźwi (najczęściej po obu stronach),
• Częsta chęć oddania moczu.

Kłębuszkowe zapalenie nerek

Inaczej nefropatia kłębuszkowa, to rodzaj zapalenia nerek, które wpływa na struktury nazywane kłębuszkami nerkowymi. Kłębuszki nerkowe to bardzo małe struktury w nerkach, w których zachodzi filtracja krwi i tworzenie moczu. Kłębuszkowe zapalenie nerek może mieć różne przyczyny, a jednym z głównych mechanizmów patologicznych jest uszkodzenie kłębuszków nerkowych.

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

To infekcja górnych dróg moczowych, która obejmuje jedną lub obie nerki. Choroba ta charakteryzuje się zapaleniem miąższu nerkowego oraz tkanki międzykłębuszkowej. Często wywoływana jest przez bakterie, np. E. coli.

Śródmiąższowe zapalenie nerek

To stan podobny do kłębuszkowego zapalenia nerek, bowiem choroba ta polega na stanie zapalnym wewnętrznej tkanki nerek, w tym kłębuszków nerkowych.

Bakteryjne zapalenie nerek

Najczęściej obejmuje miedniczkę nerkową i/lub miąższ nerki. To schorzenie polegające na wniknięciu bakterii do układu moczowego, na przykład poprzez cewkę moczową i pęcherz moczowy. Infekcja wywołuje stan zapalny w nerce, co upośledza jej funkcje. Podstawowym kierunkiem leczenia bakteryjnego zapalenia nerek jest podawaniem odpowiednio dobranych antybiotyków.

Przewlekłe zapalenie nerek

To sytuacja, w której stan zapalny w nerkach stopniowo się nasila. Jest to proces, który może trwać przez wiele lat, a objawy często są łagodne lub niezauważalne w początkowych stadiach, co sprawia, że choroba często jest diagnozowana w późniejszym (a nawet zbyt późnym) okresie, gdy nerki już są w stanie znacznego uszkodzenia. W miarę postępu choroby mogą pojawić się ogólne symptomy, w tym: zmęczenie, utrata apetytu, problemy z koncentracją, obrzęki, nadciśnienie tętnicze czy zmiany w ilości i wyglądzie moczu. Takie objawy powinny skłonić nas do badań krwi oraz moczu.

Ostre zapalenie nerek (OZN)

W przeciwieństwie do przewlekłego, ostre zapalenie nerek rozwija się nagle i nierzadko ma dość intensywny przebieg. Może nastąpić najczęściej wskutek urazu lub infekcji. Ważne, by w razie niepokojących objawów takich, jak ostry ból, zmiana wyglądu czy ilości moczu, szybko skonsultować się ze specjalistą. Bowiem nieleczone OZN może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak ropień nerek czy uszkodzenie narządu.

Zapalenie nerek – leczenie

Leczenie zapalenia nerek można podzielić na przyczynowe oraz objawowe. Przykładowo, jeśli zapalenie nerek jest wynikiem infekcji bakteryjnej, konieczne jest stosowanie antybiotyków – to leczenie przyczynowe. Objawowe leczenie ma na celu podniesienie komfortu funkcjonowania pacjenta i może dotyczyć na przykład podania leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych. Jednak trzeba podkreślić, że kwestia leczenia jest bardzo indywidualna i powinna być zawsze konsultowana ze specjalistą.

Jaki antybiotyk na zapalenie nerek?

Najczęściej stosowane antybiotyki na zapalenie nerek to:

• Ciprofloksacyna,
• Levofloksacyna,
• Cefalosporyny,
• Trimetoprim, sulfametoksazol.

Dobór leku zależy od decyzji specjalisty.

Czy zapalenie nerek jest groźne?

Nieodpowiednio leczone (lub nieleczone wcale) zapalenie nerek może wiązać się z niebezpiecznymi powikłaniami. Mianowicie może dojść do rozprzestrzeniania się infekcji na inne układy organizmu, co nawet może prowadzić do sepsy. Dodatkowo nieleczone zapalenie nerek może wiązać się z uszkodzeniem strukturalnym narządu, co nawet może prowadzić do ich niewydolności. Dlatego tak ważne jest zwracanie uwagi na objawy, jakie nas dotyczą i jak najszybsze podejmowanie działań w przypadku, gdy niepokoi nas nasz stan zdrowia.

Zapalenie nerek — ile trwa?

Czas trwania choroby zależy oczywiście od wielu czynników, stąd trudno określić, jak długo trwa zapalenie nerek. Duży wpływ mają: rodzaj infekcji, skuteczność leczenia, ewentualne powikłania, ogólny stan zdrowia.

Bibliografia:

1. Jakuszko K. i wsp.: Diagnostyka toczniowego zapalenia nerek — aktualny stan wiedzy. Forum Nefrologiczne 2014, tom 7, nr 2, 65–74.
2. https://podyplomie.pl/system/products/sample_pdfs/000/005/602/original/51_SNP_Ostre_odmiedniczkowe_zapalenie_nerek_Tkaczyk.pdf (dostęp dn. 10.12.2023 r.)
3. https://kidney.org.au/uploads/resources/KHA-Factsheet-nephritis-2017.pdf (dostęp dn. 10.12.2023 r.)
4. Praga M. i wsp.: Acute interstitial nephritis. Kidney International (2010) 77, 956–961.