Wirus HCV - jak można się nim zarazić, jakie ma objawy i jak go leczyć

Spis Treści

Co to jest wirus HCV

Skrót HCV pochodzi od słów Hepatitis C virus, co oznacza wirusowe zapalenie wątroby typu C. Jest to infekcja powodująca zapalenie wątroby, czasami prowadząca do nieodwracalnych zmian tego narządu. Z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że ostre infekcje HCV są zwykle bezobjawowe i większość z nich nie prowadzi do choroby zagrażającej życiu. U około 30% zarażonych osób dochodzi do samoistnego usunięcia wirusa w ciągu 6 miesięcy od zakażenia bez żadnego leczenia. U pozostałych 70%  osób rozwija się przewlekłe zakażenie HCV. W tej grupie osób ryzyko marskości waha się od 15% do 30% w ciągu 20 lat.

Jak można się zarazić wirusem HCV

Wirus zapalenia wątroby typu C jest wirusem przenoszonym przez krew. Najczęstszymi drogami zakażeń są:

• ponowne użycie lub nieodpowiednia sterylizacja sprzętu medycznego, w szczególności strzykawek i igieł w placówkach służby zdrowia;
• transfuzja krwi i produktów krwiopochodnych niepoddawanych badaniom przesiewowym
• wstrzykiwanie sobie narkotyków przy użyciu wspólnego dla wielu osób sprzętu.

HCV może zostać przeniesiony z zakażonej matki na jej dziecko i poprzez praktyki seksualne, które prowadzą do kontaktu z krwią. Jednak te drogi transmisji wirusa  są mniej powszechne.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C nie rozprzestrzenia się poprzez mleko matki, jedzenie, wodę ani przypadkowy kontakt, taki jak przytulanie, całowanie i dzielenie się jedzeniem lub napojami z zarażoną osobą. W grupie ryzyka znajdują się osoby, u których był wykonywany tatuaż, miały transfuzję krwi, poddawane hemodializie, uprawiające seks z wieloma partnerami bez zabezpieczenia, z wirusem HIV.

Objawy wirusa HCV

Objawy tej infekcji wirusowej są podobne do grypy, zwykle pojawiają się między 2 a 12 tygodniem po ekspozycji na wirusa. Większość chorych skarży się na ból brzucha, zmęczenie, gorączkę, ból stawów, słaby apetyt, mdłości, wymioty (widać pewne podobieństwo do objawów wirusa szica, ale droga zakażenia jest zupełnie inna). Niekiedy też dochodzi do zażółcenia skóry lub oczu. Po początkowym zakażeniu około 80% osób nie wykazuje żadnych objawów.

U osób nie zdiagnozowanych, u których nie zastosowano odpowiedniego leczenia choroba przechodzi w fazę przewlekłą i może trwać przez wiele lat. W rezultacie może dojść do rozwoju marskości wątroby lub raka. Niepokojącymi oznakami są wodobrzusze, powstawanie siniaków, drobne krwawienia, splątanie, senność, niewyraźna mowa, zaawansowana żółtaczka skóry, pokrzywka lub wysypka, opuchnięte nogi oraz utrata masy ciała.

Jak wykryć wirusa HCV

Diagnostyka wirusologiczna zakażenia HCV opiera się na dwóch kategoriach testów laboratoryjnych, a mianowicie testach serologicznych wykrywających specyficzne przeciwciała przeciwko HCV (anty-HCV) oraz testach, które mogą wykrywać, określać ilościowo lub charakteryzować składniki cząstek wirusa HCV, takie jak RNA HCV i antygen rdzeniowy (testy bezpośrednie). Bezpośrednie i pośrednie testy wirusologiczne odgrywają kluczową rolę w diagnostyce infekcji, podejmowaniu decyzji terapeutycznych i ocenie odpowiedzi wirusologicznej na terapię. Ponieważ nowe infekcje HCV są zwykle bezobjawowe, niewiele osób jest diagnozowanych, gdy infekcja jest w fazie rozwoju.

Leczenie wirusa HCV

Wirusowe zapalenie wątroby typu C można często skutecznie leczyć, przyjmując leki przez kilka tygodni. Jeśli infekcja zostanie zdiagnozowana we wczesnym stadium, znanym jako ostre zapalenie wątroby, leczenie może nie być konieczne od razu. Zamiast tego po kilku miesiącach można wykonać kolejne badanie krwi, aby sprawdzić, czy ciało walczy z wirusem. Jeśli infekcja utrzymuje się przez kilka miesięcy, co jest znane jako przewlekłe zapalenie wątroby, zwykle zaleca się leczenie. Obejmuje ono przyjmowanie leków doustnych, regularne wykonywanie testów sprawdzających czy wątroba jest uszkodzona oraz zmianę stylu życia.

Istnieje 6 głównych szczepów wirusa. W Europie najczęstszymi szczepami są genotyp 1 i genotyp 3. Dobór substancji leczniczej zależy od typu wirusa. Podczas leczenia należy wykonywać badania krwi, aby sprawdzić, czy lek działa. Jeśli tak nie jest, lekarz może zalecić wypróbowanie innego leku.

Pod koniec leczenia należy wykonać badanie krwi, aby sprawdzić, czy wirus został usunięty, a drugie badanie krwi 12 lub 24 tygodnie po zakończeniu leczenia. Jeśli oba testy nie wykazują śladów wirusa, oznacza to, że leczenie zakończyło się sukcesem.

Skuteczne leczenie nie daje żadnej ochrony przed kolejnym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C.

Wirus HCV dieta

Nie ma określonej diety, której należy przestrzegać przy HCV. Spożywanie zdrowej żywności – i odrzucenie produktów, które nie mają dużej wartości odżywczej – jest często dobrym początkiem zmian.

Ważne jest, aby utrzymać wagę w prawidłowym zakresie. Otyłość lub nadwaga może prowadzić do stłuszczenia wątroby, stanu spowodowanego nadmiernym gromadzeniem się tłuszczu w wątrobie. Może to utrudnić kontrolowanie zapalenia wątroby typu C. Osoby z wirusowym zapaleniem wątroby typu C mają również zwiększone ryzyko cukrzycy typu 2, dlatego ważne jest, aby mieć oko na spożycie cukru.

Zaleca się spożywanie od 1 do 3 porcji warzyw dziennie. Należy mocno ograniczyć produkty tłuste, mocno przetworzone, w puszkach, mrożone oraz fast foody.

Wirus HCV a ciąża

Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest poważną infekcją, która może przejść na nienarodzone dziecko, ale ta transmisja jest mało prawdopodobna. Badania przeprowadzone w 2014 roku pokazały, że istnieje od 8 do 15 % szans, że matka nosicielka HCV zarazi nienarodzone dziecko. Najlepszym sposobem ochrony dziecka jest skorzystanie z leczenia przed zajściem w ciążę. Leczenie nie tylko może wyleczyć chorobę, ale może zapewnić spokój ducha i chronić nienarodzone dziecko przed infekcją. Ponieważ leki stosowane w wirusowym zapaleniu wątroby typu C mogą być szkodliwe dla płodu, lekarz może również zasugerować stosowanie antykoncepcji podczas leczenia i przez co najmniej cztery miesiące po jego zakończeniu. Jeśli choroba zostanie zdiagnozowana w czasie ciąży, leczenie można rozpocząć dopiero po porodzie.

Po porodzie należy również poddać diagnostyce dziecko pod kątem obecności HCV. Zdania lekarzy na temat tego, kiedy jest najlepszy czas na wykonanie tego badania są podzielone. Niektóre dzieci można badać już w wieku 2 miesięcy, ale według specjalistów badanie w tym wieku nie jest całkowicie dokładne.  Z tego względu najlepiej pełną diagnostykę przeprowadzić w 18. miesiącu życia. Dzieje się tak, ponieważ przeciwciała anty-HCV (białko, które organizm wytwarza, gdy HCV znajduje się w krwiobiegu) mogą przechodzić przez łożysko od matki do płodu, co mogą wykryć wczesne testy. Ale obecność tych przeciwciał nie zawsze oznacza, że ​​dziecko zostało zakażone. Według wspomnianych badań przeciwciała te mogą utrzymywać się u dziecka przez pierwsze 12-18 miesięcy życia.

Wirus HCV profilaktyka

Nie ma szczepionki zapobiegającej wirusowemu zapaleniu wątroby typu C, ale prowadzone są badania nad jej opracowaniem. Obecnie szczepionki są dostępne tylko na wirusowe zapalenie wątroby typu A i wirusowe zapalenie wątroby typu B. Pamiętaj, że wirusowe zapalenie wątroby typu C jest przenoszone lub rozprzestrzeniane, gdy krew osoby zakażonej wirusem zapalenia wątroby typu C dostanie się do krwiobiegu osoby zdrowej. Jeśli nie masz wirusowego zapalenia wątroby typu C, możesz zmniejszyć ryzyko zakażenia, wykonując następujące czynności:

• jeśli zażywasz narkotyki, nie udostępniaj nikomu igieł ani innego sprzętu. Wiele miast posiada programy wymiany igieł, które zapewniają bezpłatne, sterylne igły
• korzystając z usług salonów tatuażu upewnij się, że cały sprzęt został wysterylizowany
• jeśli jesteś pracownikiem służby zdrowia, przestrzegaj środków bezpieczeństwa
• jeśli masz więcej niż jednego partnera seksualnego używaj prezerwatyw podczas stosunku.

Źródło:

1. Gupta E, Bajpai M, Choudhary A. Hepatitis C virus: Screening, diagnosis, and interpretation of laboratory assays. Asian J Transfus Sci. 2014;8(1):19-25. doi:10.4103/0973-6247.126683