Saturacja - dlaczego warto mieć ją w normie?

Spis Treści

Co to jest saturacja

Tlen jest niezbędny do życia, a organizm ludzki potrzebuje określonej ilości tlenu, aby prawidłowo funkcjonować. Tlen dostaje się do organizmu przez nos lub usta podczas oddychania (wdechu) i przechodzi przez płuca do krwiobiegu. Po dotarciu do krwioobiegu tlen trafia do komórek w całym ciele. Wszystkie komórki potrzebują tlenu, aby wydajnie wytwarzać energię, a ciało potrzebuje energii, aby spełnić wszystkie swoje procesy, takie jak trawienie, a nawet myślenie. Każda cząsteczka hemoglobiny (czerwonego barwnika we krwi)  zawiera cztery grupy hemowe, które mogą łatwo wiązać tlen cząsteczkowy obecny we krwi. Oznacza to, że cząsteczka hemoglobiny może wiązać do czterech cząsteczek tlenu podczas transportu we krwi. Wysycenie tlenem mierzy procent oksyhemoglobiny (hemoglobiny związanej z tlenem) we krwi i jest przedstawiane jako nasycenie krwi tętniczej tlenem i nasycenie tlenem krwi żylnej.

Saturacja norma

Prawidłowy poziom tlenu we krwi waha się od 75 do 100 milimetrów słupa rtęci (mm Hg). Gdy wyniki badania gazometrii krwi tętniczej wykazują poziom tlenu poniżej 60 mm Hg, mówi się o tzw. niskiej saturacji. Zbyt niski poziom tlenu we krwi w porównaniu ze średnim poziomem zdrowej osoby może być oznaką stanu zwanego hipoksemią. Dzieje się tak, gdy organizm ma trudności z dostarczaniem tlenu do wszystkich komórek, tkanek i narządów.

Jaka powinna być saturacja

Normalny poziom nasycenia tlenem waha się od 95 procent do 100 procent. Poziom nasycenia może być nieco niższy i uważany za akceptowalny w przypadku chorób płuc, takich jak POChP lub zapalenie płuc. U osób zamieszkujących tereny wysokogórskie niższy poziom nasycenia tlenem jest także rzeczą normalną.

Nieprawidłowa saturacja

Niski poziom tlenu we krwi nazywany jest hipoksemią. Hipoksemia jest często powodem do niepokoju. Im niższy poziom tlenu, tym cięższa hipoksemia. Może to prowadzić do powikłań w tkankach i narządach ciała. Najczęściej występujące objawy obejmują:

• duszność,
• ból w klatce piersiowej,
• dezorientację,
• ból głowy,
• szybkie bicie serca.

Niski poziom nasycenia tlenu jest także objawem choroby sinicy. Znakiem rozpoznawczym tego stanu jest niebieskie przebarwienie łożysk paznokci, skóry i błon śluzowych. Sinica jest uważana za stan nagły, który wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej.  Sinica może prowadzić do niewydolności oddechowej, która może zagrażać życiu.

Jeśli poziom tlenu we krwi jest zbyt niski, może być konieczne zwiększenie saturacji tlenem. Odbywa się to często za pomocą dodatkowego tlenu. Istnieje kilka sposobów na naturalne zwiększenie poziomu tlenu we krwi. Zazwyczaj są to proste ćwiczenia oddechowe. Jedno z nich polega na oddychaniu przez zaciśnięte usta. Należy wdychać powietrze przez nos, a następnie wydychać je przez usta, gdy są w zaciśniętej pozycji, przez dwa razy dłużej. Drugie z nich to oddychanie brzuchem. Należy zacząć od wdechu przez nos, używając dłoni, aby poczuć, jak brzuch wypełnia się powietrzem. Następnie należy wydychać przez usta przez dwa do trzech razy długości wdechu.

Spacer na świeżym powietrzu, wpuszczanie świeżego powietrza do domu lub hodowanie roślin doniczkowych może również pomóc w zwiększeniu poziomu tlenu. Wprowadzenie zmian w stylu życia takich jak rzucenie palenia, unikanie biernego palenia, regularne ćwiczenia i zbilansowana dieta również będą korzystne.

Saturacja zagrażająca życiu

Wartości nasycenia tlenem od 95% do 100% są ogólnie uważane za normalne. Wartości poniżej 90% mogą szybko doprowadzić do poważnego pogorszenia stanu, a wartości poniżej 70% zagrażają życiu. Stan pacjentów może ulec znacznemu pogorszeniu. Oznaki to niskie ciśnienie krwi, zwiększona częstość oddechów i zwiększona częstość tętna.  Inne objawy zbyt niskiego nasycenia tlenem to zmieniona częstość oddechów, dziwne dźwięki wydobywające się z układu oddechowego, sine zabarwienie skóry, utrata świadomości, dezorientacja. Różne warunki i okoliczności mogą zakłócać zdolność organizmu do dostarczania prawidłowego poziomu tlenu do krwi. Niektóre z najczęstszych przyczyn niskiego poziomu tlenu we krwi obejmują: choroby serca; choroby płuc, takie jak astma, rozedma płuc i zapalenie oskrzeli; przyjmowanie silnych leków przeciwbólowych; bezdech senny; zapalenie lub bliznowacenie tkanki płucnej.

Mózg jest najbardziej podatnym na niedotlenienie narządem, a komórki mózgowe mogą zacząć obumierać w ciągu pięciu minut od pozbawienia tlenu. Jeśli niedotlenienie trwa dłużej, może dojść do śpiączki, drgawek i śmierci mózgu. Bardzo ważne jest ustalenie przyczyny niskiego nasycenia tlenem w celu usunięcia problemu. W przypadku chorób przewlekłych, takich jak POChP i astma, podstawową przyczyną jest zwykle niska wymiana powietrza w płucach i pęcherzykach płucnych. Oprócz tlenoterapii do otwarcia dróg oddechowych mogą być potrzebne steroidy lub leki rozszerzające oskrzela (inhalatory ratunkowe). Leki poprawiające pracę serca, takie jak beta-blokery na niewydolność serca lub na arytmię serca, mogą pomóc w poprawie natlenienia. W przypadku anemii dopływ krwi do tkanek jest zmniejszony, ponieważ nie ma wystarczającej liczby zdrowych krwinek czerwonych z hemoglobiną do przenoszenia tlenu. Czasami transfuzja czerwonych krwinek jest konieczna, aby zwiększyć poziom zdrowych czerwonych krwinek.

Saturacja norma u dorosłego

Można zmierzyć poziom tlenu we krwi za pomocą pulsoksymetru. To małe urządzenie, które można wpiąć w czubek palca. Oświetla maleńkie naczynia krwionośne w palcu i mierzy tlen z odbitego światła. Poziom tlenu we krwi jest mierzony w procentach — 95 do 100 procent jest uważane za normalne.

Saturacja u dziecka

Normy zarówno dla osób dorosłych, jak i dzieci są takie same. Jeśli dziecko jest zdrowe, większość (95% do 100%) jego czerwonych krwinek, które przeszły przez płuca, powinna być nasycona tlenem, ale jeśli ma chorobę serca, która uniemożliwia powstawanie czerwonych krwinek (w szczególności hemoglobiny) i pobierania tlenu, ich poziom nasycenia będzie niższy. Jeśli okaże się, że poziom tlenu jest niski, dziecko otrzyma tlen w stężeniu wyższym niż w zwykłym powietrzu, którym oddychamy. Jest on dostarczany przez maskę twarzową lub rurki w nosie połączone z respiratorem mechanicznym. Nazywa się to terapią tlenową.

Jaka saturacja przy covid

Wiele osób z COVID-19 ma niski poziom tlenu we krwi, nawet gdy czują się dobrze. Niski poziom tlenu może być wczesnym sygnałem ostrzegawczym, że potrzebna jest opieka medyczna. Poziom tlenu mierzony pulsoksymetrem nie jest jedynym sposobem, aby dowiedzieć się, czy ktoś jest chory. Niektórzy ludzie mogą czuć się bardzo chorzy i mieć prawidłowy poziom tlenu, a niektórzy mogą czuć się dobrze przy niskiej saturacji.

Źródło:

1. Michard F, Shelley K, L'Her E. COVID-19: Pulse oximeters in the spotlight. J Clin Monit Comput. 2021 Feb;35(1):11-14. doi: 10.1007/s10877-020-00550-7. Epub 2020 Jun 23. Erratum in: J Clin Monit Comput. 2020 Oct 21;: PMID: 32578070; PMCID: PMC7308445.