Astma - przyczyny, objawy i leczenie

Spis Treści

Astma co to

Wyzwalacze astmy powodują, że mięśnie wokół ścian dróg oddechowych napinają się, przez co stają się węższe. Wyściółka ulega zapaleniu i zaczyna puchnąć. Czasami gromadzi się lepki śluz lub flegma. Te reakcje w drogach oddechowych utrudniają oddychanie i prowadzą do objawów astmy.

Nie ma jednego określonego schematu astmy. Każdy chory ma swój własny zestaw wyzwalaczy i objawów. Astma jest stanem trwającym całe życie. Zdiagnozowana w wieku dziecięcym może ulec poprawie lub całkowicie zniknąć wraz z wiekiem, szczególnie jeśli ma charakter łagodny. Nawet jeśli astma zniknie, może powrócić w późniejszym życiu pod wpływem kontaktu z innymi wyzwalaczami lub zmianie środowiska na bardziej zanieczyszczone. Zmiany hormonalne, takie jak ciąża i menopauza, również mogą ją spowodować nawrót choroby. 

Astma przyczyny

Dokładna przyczyna astmy nie jest znana. Osoby z tą chorobą mają przewlekły stan zapalny dróg oddechowych i obniżoną wrażliwość na czynniki wyzwalające. Jako przyczyny sugerowano dotychczas genetykę oraz zanieczyszczenia powietrza. Niestety nie ma obecnie wystarczających dowodów, aby w jednoznaczny sposób określić, co dokładnie wywołuje tą chorobę.

W grupie ryzyka znajdują się osoby mające różnego rodzaju alergie, takie jak egzema, alergia pokarmowa lub katar sienny;  z astmą w wywiadzie rodzinnym; z zapalenie oskrzelików (częsta infekcja płuc wieku dziecięcego). Obserwacje pokazują, że narażenie dziecka na dym tytoniowy, palenie w czasie ciąży, dzieci urodzone przedwcześnie lub z niską masą urodzeniową mają większe prawdopodobieństwo na wystąpienie tej choroby. Niektórzy mogą również być narażeni na ryzyko rozwoju astmy z powodu swojej pracy (astma zawodowa). Styczność w miejscu pracy z substancjami z grupy izocyjanianów, mąką i pyłem zbożowym, pyłem drzewnym, kalafonią czy lateksem zwiększa ryzyko pojawienia się objawów choroby.

Typowymi wyzwalaczami astmy są infekcje takie jak przeziębienia i grypa i jej objawy, alergie na pyłki roztocza, sierść zwierząt lub pierze; dym, opary i zanieczyszczenia. U osób szczególnie wrażliwych przeciwzapalne środki przeciwbólowe (ibuprofen, aspiryna) mogą wywołać napad astmy. Należy również uważać na nagłą zmianę stanów emocjonalnych, zmiany temperatury, wdychanie zimnego powietrza, pleśń, wilgoć, nadmierny wysiłek fizyczny.

Astma oskrzelowa objawy

Typowe objawy astmy obejmują kaszel, szczególnie w nocy; świszczący oddech; duszność; ucisk w klatce piersiowej. Jednak nie każda osoba ma te same objawy. Można nie mieć ich wszystkich lub mieć różne objawy w różnym czasie. Mogą się również różnić w zależności od ataku astmy, mogą być łagodne podczas jednego i ciężkie podczas drugiego.

Ponadto niektóre osoby z tą chorobą mogą chodzić przez dłuższy czas bez żadnych objawów, przerywane okresowym nasileniem objawów, zwanych atakami astmy. Inni mogą codziennie mieć objawy astmy. Ponadto niektórzy ludzie mogą mieć astmę tylko podczas ćwiczeń lub astmę z infekcjami wirusowymi, takimi jak przeziębienie czy grypa.

Łagodne ataki astmy są na ogół częstsze i trwają od kilku minut do kilku godzin. Ciężkie ataki są mniej powszechne, ale trwają dłużej i wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Ważne jest, aby rozpoznawać i leczyć nawet łagodne objawy astmy, aby zapobiegać ciężkim epizodom i lepiej kontrolować chorobę.

Pierwsze objawy astmy

Wczesne sygnały ostrzegawcze to zmiany, które zachodzą tuż przed lub na samym początku ataku astmy. Objawy te mogą pojawić się przed dobrze znanymi objawami astmy i są najwcześniejszymi oznakami pogorszenia astmy.
Ogólnie rzecz biorąc, objawy te nie są wystarczająco poważne, aby uniemożliwić Ci wykonywanie codziennych czynności. Ale rozpoznając te objawy, możesz powstrzymać atak astmy lub zapobiec jego pogorszeniu. Wczesne sygnały ostrzegawcze ataku astmy obejmują: częsty kaszel, szczególnie w nocy; łatwą utratę oddechu lub duszność; uczucie zmęczenia lub osłabienia podczas wykonywania ćwiczeń; świszczący oddech lub kaszel po wysiłku; podenerwowanie; objawy przeziębienia lub alergii (kichanie, katar, kaszel, przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła i ból głowy); problemy ze snem.

Astma objawy u dorosłych

Choroba u osób dorosłych ma bardzo podobny przebieg do tego u dzieci. Aczkolwiek w tej grupie osób mogą wystąpić objawy nietypowe, do których zaliczamy szybki oddech, wzdychanie, zmęczenie bez wykonywania wysiłku, niezdolność do prawidłowego wykonywania ćwiczeń (tzw. astma powysiłkowa) oraz trudności w zasypianiu. Mogą pojawić się również stany lękowe i przewlekły kaszel bez świszczącego oddechu.

Astma oskrzelowa objawy u dzieci

Astma dotyka od 10 do 12% dzieci  i jest główną przyczyną chorób przewlekłych u dzieci. Z nieznanych przyczyn częstość występowania astmy u dzieci stale rośnie. Chociaż objawy astmy mogą pojawić się w każdym wieku, u większości dzieci pierwsze objawy astmy pojawiają się w wieku 5 lat.

Nie wszystkie dzieci z świszczącym oddechem mają astmę. Przewlekły kaszel z astmą może być jedynym oczywistym objawem, a astma u dziecka może pozostać nierozpoznana, jeśli kaszel jest przypisany nawracającemu zapaleniu oskrzeli.

Astma oskrzelowa leczenie

Badanie fizykalne jest ważną częścią diagnozowania każdego stanu chorobowego. Podczas wizyty lekarz pyta o objawy, historię osobistą i medyczną oraz styl życia. Istnieje kilka rodzajów testów czynnościowych płuc, na podstawie których można potwierdzić chorobę.  Jeśli lekarz podejrzewa astmę alergiczną – astmę wywołaną przez rzeczy, na które jesteś uczulony – może również zachęcić do wykonania testów alergicznych.

Istnieje wiele skutecznych leków na astmę. Większość osób z tą chorobą potrzebuje dwóch rodzajów leków: doraźnych i do długotrwałej kontroli. Pomocna może być również immunoterapia. Leki łagodzące objawy są przyjmowane przy pierwszych objawach w celu natychmiastowej ulgi. Zaliczane są one to grupy krótko działających wziewnych agonistów beta 2.

Oba rodzaje leków są lekami rozszerzającymi oskrzela, co oznacza, że rozszerzają kanały w płucach (oskrzelach), umożliwiając dotarcie większej ilości powietrza podczas wdechu i wydechu  oraz poprawiają oddychanie. Pomagają również usuwać śluz z płuc, umożliwiając mu swobodniejsze poruszanie się i łatwiejsze odkrztuszanie.

W przypadku skurczu oskrzeli wywołanym wysiłkiem fizycznym, znanym również jako astma wysiłkowa, alergolog może zalecić stosowanie tych leków przed wysiłkiem fizycznym lub inną forsowną aktywnością fizyczną.

Leki doraźne mogą zatrzymać objawy astmy, ale nie kontrolują zapalenia dróg oddechowych, które powoduje objawy. Jeśli okaże się, że chory potrzebuje leku do szybkiego leczenia objawów astmy częściej niż dwa razy w tygodniu lub co najmniej dwie noce w miesiącu, oznacza to, że astma nie jest dobrze kontrolowana i należy rozważyć zmianę leczenia.

Leki długoterminowej kontroli są przyjmowane codziennie, aby zapobiec objawom i atakom i zaliczane są do jednej w z wymienionych grup: antyleukotrieny lub modyfikatory leukotrienów; kortykosteroidy wziewne, długo działające beta2-mimetyk wziewny (zawsze podawane z innym lekiem związanym z astmą), metyloksantyny, doustne kortykosteroidy, immunomodulatory. Leki te przyjmuje się codziennie, nawet jeśli nie występują objawy.

Najskuteczniejsze długoterminowe leki kontrolne zmniejszają stan zapalny dróg oddechowych i pomagają poprawić kontrolę astmy.

Należy mieć na uwadze, że sterydy to silne leki, które mogą być niebezpieczne, jeśli nie są przyjmowane zgodnie z zaleceniami. Najlepsze dostępne badania medyczne pokazują, że przyjmowane zgodnie z zaleceniami, wziewne kortykosteroidy – rodzaj sterydów – są bezpieczne i dobrze tolerowane oraz są jednym z najskuteczniejszych leków w leczeniu astmy. Niektóre badania sugerują, że kortykosteroidy wziewne mogą nieznacznie zmniejszać tempo wzrostu u dzieci, być może o 1 centymetr rocznie. Zmniejszenie może być związane z dawką i czasem przyjmowania leku przez dziecko. Każdy alergolog przepisujący kortykosteroidy do leczenia dziecka z astmą zaleci najniższą skuteczną dawkę tych leków i będzie monitorował rozwój dziecka.

Źródło:

1)    Fanta CH. Asthma in adolescents and adults: Evaluation and diagnosis. https://www.uptodate.com/contents/search. Accessed March 20, 2020.
2)    Asthma in infants. Asthma and Allergy Foundation of America. https://www.aafa.org/asthma-in-infants/. Accessed March 23, 2020.