Spis Treści
Wypadanie macicy – czym jest?
Macicę, pęcherz moczowy, pochwę i odbytnicę w prawidłowej pozycji utrzymują mięśnie dna miednicy. Kiedy dochodzi do ich osłabienia i do rozluźnienia ścięgien oraz więzadeł aparatu podtrzymującego narządy, następuje obniżenie macicy do kanału pochwy. Może to poskutkować jej wypadnięciem. Kobiety, które cierpią na zaburzoną statykę narządów miednicy mniejszej, często mają również problem z obniżeniem pęcherza lub wypadaniem pochwy, które w skrajnych przypadkach doprowadzić może nawet do jej odwrócenia na drugą stronę, czyli tzw. wynicowania.
Wyróżnia się pięć stopni wypadania macicy:
- Stopień 0 – prawidłowa statyka narządów miednicy mniejszej, brak obniżenia,
- Stopień 1 – największe obniżenie leży w odległości powyżej 1 cm od strzępków błony dziewiczej,
- Stopień 2 – największe obniżenie znajduje się pomiędzy 1 cm powyżej a 1 cm poniżej błony dziewiczej,
- Stopień 3 – największe obniżenie znajduje się więcej niż 1 cm poniżej strzępków błony dziewiczej,
- Stopień 4 – całkowite wypadanie na całej długości pochwy.
Wypadanie macicy – objawy
Wypadająca pochwa powoduje wiele nieprzyjemnych objawów, takich jak:
- Ból okolicy lędźwiowej pleców,
- Ból podbrzusza,
- Uczucie niecałkowitego wypróżnienia,
- Nietrzymanie stolca i gazów,
- Nietrzymanie moczu,
- Uczucie parcia na pęcherz,
- Częste oddawanie moczu,
- Uczucie pełnego pęcherza,
- Uczucie pełności, ciężkości i parcia w pochwie i kroczu,
- Uczucie jakby coś wysuwało się z pochwy,
- Ból podczas współżycia, a nawet niemożliwość odbycia stosunku,
- Krwawienie między miesiączkami,
- Upławy zabarwione krwią.
Wypadanie pochwy – przyczyny
Wypadanie macicy po porodzie zdarza się szczególnie często. Ciąża i poród skutkują osłabieniem pochwy i jej podparcia, a wysoka waga urodzeniowa noworodków (powyżej 4 kg) dodatkowo może się przyczynić do wystąpienia tej przypadłości. Bardzo narażone na wypadanie macicy są kobiety w okresie menopauzy. Wypadanie albo obniżenie macicy jest spowodowane wśród nich niedoborem hormonów, które odpowiadają za jędrność i elastyczność tkanek. Struktury dna miednicy pod wpływem niedostatku hormonów ulegają osłabieniu. Częstość wypadania macicy podwaja się wraz z każdą dekadą życia w tej grupie kobiet.
W grupie ryzyka znajdują się ponadto kobiety wykonujące prace fizyczne związane z dźwiganiem, ponieważ podczas tej czynności wzrasta nacisk na narządy miednicy mniejszej. Praca w takich warunkach przez lata osłabia aparat podtrzymujący narządy miednicy, co prowadzi do obniżenia albo wypadnięcia macicy. Czynnikiem ryzyka są też choroby zwiększające ciśnienie w jamie brzusznej, jak przewlekłe zaparcia i kaszel. Zwiększają one nacisk na narządy rodne i osłabiają struktury, które je podtrzymują. Otyłość i nadwaga także wywierają nieprzerwany nacisk na aparat podtrzymujący narządy miednicy, co znacznie zwiększa prawdopodobieństwo wypadnięcia macicy.
Domowe sposoby na wypadanie pochwy
Domowe sposoby na wypadanie macicy obejmują przede wszystkim dietę zapobiegającą zaparciom i wzdęciom. Ryzyko wypadnięcia macicy wzrasta bowiem przez silne parcie i wyższe ciśnienie w jamie brzusznej. Zioła na wypadanie macicy to zwłaszcza kminek, majeranek i pietruszka. Dieta musi być bogata w błonnik, zwłaszcza nierozpuszczalny, zawarty w otrębach, orzechach, rodzynkach czy suszonych śliwkach.
Koniecznie trzeba pić minimum 2 litry wody dziennie i jeść więcej razy, za to mniejsze porcje, unikając długich przerw między posiłkami. Potrawy powinny mieć umiarkowaną temperaturę i należy unikać smażenia. Niewskazane są mocne herbaty, czekolada, kakao i alkohol.
Wypadanie macicy – leczenie i operacja
Sposób na wypadanie pochwy stanowi leczenie hormonalne, pod warunkiem że to zaburzenia hormonalne są przyczyną kłopotów zdrowotnych. Wprowadza się wówczas terapię estrogenami przyjmowanymi w postaci tabletek. Pomocne są również stosowane miejscowo żele i kremy oraz globulki dopochwowe na wypadanie macicy.
Leczenie operacyjne niegdyś polegało na histerektomii, czyli usunięciu narządu. Niestety, skutkiem ubocznym często było wypadanie kikuta pochwy po histerektomii. Obecnie wykonuje się m.in. zabieg z siatkami polipropylenowymi, unoszącymi wszystkie narządy i utrzymującymi je w naturalnym położeniu. Można również podwiesić szczyt pochwy do brzusznej powierzchni kości krzyżowej albo użyć taśmy, zastępującej zniszczone więzadła.
Ćwiczenia na wypadanie macicy
Wypadanie szyjki macicy można powstrzymać dzięki ćwiczeniom mięśni Kegla. Można je wykonywać dyskretnie w różnych sytuacjach. Znajdują się one między kością łonową a guziczną i sięgają w kierunku odbytnicy. Zlokalizować te mięśnie można powstrzymując strumień moczu, lecz nie należy ich ćwiczyć w trakcie tej czynności, gdyż nie jest to zdrowe. Mięśnie Kegla należy zaciskać 50 – 100 razy dziennie i po trzech miesiącach regularnych ćwiczeń zauważalne są pierwsze efekty. Pomóc w aktywizacji mięśni mogą stożki dopochwowe.
Wypadanie macicy a współżycie
Dyskomfort lub ból podczas stosunku są skutkami wypadania macicy. Penetracja staje się niekomfortowa, a obawa przed bólem wpływa na zmniejszenie poziomu libido i niższe zainteresowanie seksem. Kobiety mogą unikać intymności również przez zmiany w postrzeganiu ciała.
Wypadanie macicy a jazda na rowerze
Podczas jazdy na rowerze krocze jest stale uciskane, przez co wzrasta napięcie mięśni dna miednicy i ucisk na nerwy oraz naczynia krwionośne. Z drugiej strony jednak podczas jazdy na rowerze, a także jogi i pływania unosi się klatkę piersiową, co zmniejsza ciśnienie w pęcherzu. Dno miednicy osłabiają za to sporty dynamiczne, więc niewskazane są: biegi, jazda konna, skoki na trampolinie.
Czy wypadanie macicy jest niebezpieczne?
Poza dużym dyskomfortem nieleczone wypadanie macicy może doprowadzić do bardziej skomplikowanego leczenia i nasilenia się objawów: zaparć, hemoroidów, nawracających infekcji układu moczowego.
Bibliografia:
- Rechberger T.: Zaburzenia statyki narządu rodnego – przyczyny, diagnostyka, symptomatologia i leczenie. Przegląd Menopauzalny 2011; 3: 206–217.
- https://www.yourpelvicfloor.org/media/pelvic-organ-prolapse-polish.pdf (dostęp dn. 29.03.2024 r.)
dr Bartek Kulczyński Dyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.