Przygotowanie do kolonoskopii - co można jeść przed badaniem?

Spis Treści

Jak przygotować się do kolonoskopii?

Jak już wspomniano, istnieje element równie istotny co sama kolonoskopia – przygotowanie. Konieczne jest dokładne stosowanie się do zaleceń lekarza, które dotyczą tych przygotowań. Cała procedura ma na celu oczyszczenie jelit, żeby umożliwić skuteczne przeprowadzenie badania, zmniejszyć dyskomfort odczuwany przez pacjenta, a także zapobiec konieczności ponownego przeprowadzania badania w innym terminie. Zachodzi ona wtedy, gdy jelito nie zostało odpowiednio przygotowane i kolonoskopia nie może wykryć w nim wszystkich zmian.

Od lekarza otrzymuje się receptę na preparat przeczyszczający, a na dzień przed rozpoczęciem kolonoskopii powinno się wziąć dzień wolnego od pracy. Wspomniany środek na przeczyszczenie przepisany przez lekarza należy bowiem stosować w zalecanych dawkach przez cały dzień. Po jego zażyciu zaleca się przebywanie jak najbliżej toalety. Poza tym konieczne jest picie dużej ilości wody, nawet do 3 litrów w ciągu dnia poprzedzającego badanie. Trzeba jednak wiedzieć zanim nastąpi badanie takie, jak kolonoskopia, co jeść w dniach poprzedzających badanie?

Dieta przed kolonoskopią

Dieta przed badaniem kolonoskopii jest jednym z najważniejszych czynników przygotowawczych. Złe przygotowanie do kolonoskopii to często właśnie nieprzestrzeganie zaleceń dotyczących żywienia. Zalegające w jelicie grubym resztki pokarmu i masy kałowe utrudniają przyjrzenie się śluzówce, a często przeszkadzają nawet w manewrowaniu samym endoskopem. Bardzo negatywnie wpływa to na bezpieczeństwo i na komfort badania.

Jaka dieta przed kolonoskopią jest najbardziej wskazana? Już na siedem dni przed badaniem pacjent powinien koniecznie zrezygnować z przyjmowania preparatów, które zawierają żelazo. Dieta powinna być lekkostrawna, chociaż nie musi przy tym być restrykcyjna. Najważniejsze na tym etapie jest powstrzymanie się od jedzenia wszystkich pokarmów, które zawierają pestki i ziarna, ponieważ zalegają one w przewodzie pokarmowym nawet przez tydzień, bardzo utrudniając tym samym badanie.

Czego nie jeść przed kolonoskopią? Na 3 – 4 dni przed zabiegiem trzeba zacząć wprowadzać do diety kolejne ograniczenia. Wykluczyć z jadłospisu należy wówczas surowe warzywa i owoce z drobnymi pestkami, czyli pomidory, truskawki, ogórki, maliny, porzeczki, winogrona, figi i kiwi. Nie powinno się spożywać także przetworów z wymienionych wyżej warzyw i owoców. Zabronione jest jedzenie siemienia lnianego, wyłączyć z jadłospisu trzeba pieczywo z ziarnami, zwłaszcza maku i słonecznika. Zabronione jest spożywanie czerwonych buraków, których kolor jest intensywny i przez to może wpływać na barwę błony śluzowej jelita.

Przygotowanie przed kolonoskopią w ostatnich dwóch dniach polega głównie na przejściu na dietę ubogoresztkową. Co to oznacza? Ten rodzaj odżywiania jest ubogi w błonnik – rodzaj włókna, którego ludzki organizm nie trawi i które odkłada się w przewodzie pokarmowym. Trzeba usunąć błonnik z diety przed kolonoskopią, żeby oczyścić jelita z zalegających w nich pokarmów. Dozwolone są wówczas produkty z niską zawartością błonnika, czyli białe makarony i pieczywo, gotowane chude mięso, ryby, biały ryż, bulion, kisiel i kleiki.

Dieta płynna przed kolonoskopią – co jeść?

Co można jeść przed badaniem kolonoskopii? Ważne jest oparcie jadłospisu na posiłkach płynnych w ostatnim dniu przed zabiegiem. Co można jeść dzień przed kolonoskopią? Można zjeść wówczas lekkie, ubogie w błonnik śniadanie, takie jak pszenna bułka cienko posmarowana masłem z chudą wędliną i jajkiem na twardo. Około południa trzeba już jednak przejść na dietę płynną. Na drugie śniadanie spożyć można kisiel, natomiast na obiad przecedzony, ciepły bulion.

Dzień przed kolonoskopią zaczyna się ponadto przyjmowanie przepisanych przez lekarza środków przeczyszczających. Można do nich dodać sok z cytryny, by nieco poprawić ich nieprzyjemny i mdły smak. Po pierwszej dawce tych leków bezwzględnie należy przestać jeść. Od tej pory dozwolona jest wyłącznie dieta płynna przed kolonoskopią: picie niegazowanej wody, słabej herbaty bez cukru i klarownych kompotów.

Jeżeli badanie ma się odbyć w godzinach popołudniowych, wówczas w jego dniu można jeszcze popijać wymienione napoje od rana. Na cztery godziny przed rozpoczęciem badania zaczyna się jednak zakaz spożywania płynów – można jedynie ssać landrynki. Co istotne, w dniach poprzedzających badanie nie ma restrykcji kalorycznych. Należy jedynie unikać wymienionych produktów spożywczych, a także tłustych mięs i ryb, mleka i przetworów mlecznych oraz sosów. Na tydzień przed zabiegiem wskazana jest rezygnacja z gazowanych napojów i soków z miąższem.

Jakie badania krwi przed kolonoskopią?

Przed kolonoskopią niezbędne jest wykonanie kilku badań. Należy dostarczyć ze sobą przed zabiegiem wynik dotychczasowych badań układu pokarmowego, jeśli były takowe wykonywane, kartki informacyjne dotyczące zabiegów przebytych w obrębie miednicy mniejszej albo jamy brzusznej. Jeśli natomiast dana osoba przyjmuje leki przeciwzakrzepowe, konieczne jest wykonanie badań dotyczących krzepliwości krwi.

Większość stale przyjmowanych leków można przyjąć jeszcze rano w dniu zabiegu, jednakże te zmniejszające krzepliwość krwi trzeba w porozumieniu z lekarzem tymczasowo zamienić na inne lub odstawić. Ze specjalistą trzeba też zawsze indywidualnie skonsultować to badanie i harmonogram przygotowań w przypadku matek karmiących piersią, kobiet ciężarnych i pacjentów chorujących na cukrzycę.

Oczyszczanie jelit przed kolonoskopią

Ile nie jeść przed kolonoskopią, aby jelita były odpowiednio oczyszczone? Najczęściej w dniu tego badania nie powinno się spożywać posiłków, nie można też pić napojów na mniej niż cztery godziny przed badaniem. Przyjmowanie przeczyszczającego preparatu w celu oczyszczenia jelita grubego zaczyna się natomiast na 24 godziny przed zabiegiem, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Ważne w tym procesie jest też jednak odpowiednio wczesne odciążenie układu pokarmowego i oparcie diety o lekkie posiłki. Przykładowy jadłospis na kilka dni przed kolonoskopią może zawierać lekkie śniadanie, jak kasza manna z przecierem jabłkowym i z cynamonem. Najlepiej, żeby przygotowana ona została na mleku roślinnym. Na drugie śniadanie zjeść można kanapki z jasnego chleba z miodem, a na obiad drobiowe pulpety z ziemniakami. Podwieczorek może stanowić kisiel, zaś kolację jajecznica na parze. Takie menu jest lekkostrawne, nie zawiera dużo błonnika, dzięki czemu łatwo o późniejsze oczyszczenie jelit.

 Sprawdź również: Dieta jelitowa - co jeść, czyli jaka dieta na jelita?

Literatura:

1. Hassan C. i wsp.: Przygotowanie jelita do kolonoskopii: Zalecenia Europejskiego Towarzystwa Endoskopii Przewodu Pokarmowego. Gastroenterologia Kliniczna 2013, tom 5, nr 2–3, 123–136.
2. Dołoto K. i wsp.: Kolonoskopia w profilaktyce raka jelita grubego – działania pielęgniarskie w przygotowaniu do badania. Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu 2017, 1 (50), 102-106.