Nadczynność tarczycy u dzieci i dorosłych – jak ją rozpoznamy?

Spis Treści

Ogólne objawy nadczynności tarczycy to: wysokie tętno, wysokie ciśnienie tętnicze krwi i drżenie rąk. Pacjenci z tą chorobą mogą również dużo się pocić i mieć niską tolerancję na ciepło. Nadczynność tarczycy może także prowadzić do częstszych wypróżnień, utraty masy ciała i nieregularnych miesiączek u kobiet.

Nadczynność tarczycy – objawy psychiczne

Hormony tarczycy są ściśle związane z funkcjami mózgu i stanem psychicznym. Specjaliści wskazują często na fakt, że objawy psychiatryczne są bardzo powszechne u osób z nadczynnością tarczycy. Istnieją doniesienia, że ​​niski poziom hormonów może wpływać na nastrój i na przebieg już występujących (wcześniej, niż niedoczynność) zaburzeń nastroju. Depresja i ciągłe uczucie zmęczenia to najczęstsze objawy ze strony psychologicznej/psychiatrycznej. W ciężkich sytuacjach klinicznych mogą również rozwinąć się objawy psychotyczne, takie jak zaburzenia myślenia i zaburzenia percepcji. Nastrój depresyjny jest najczęstszym objawem psychicznym przy nadczynności tarczycy. Podaje się, że często towarzyszy mu lęk (zaburzenia lękowe) i zaburzenia snu. W badaniach stwierdzono, że nawet 1/3 osób z zaburzeniami depresyjnymi i problemami ze snem może cierpieć na nadczynność tarczycy.

Ponadto w nadczynności tarczycy objawy psychologiczne mogą obejmować: drażliwość, niestabilność emocjonalną, agresywną postawę, nerwowość i wzmożony stres, a czasem urojenia.

Nadczynność tarczycy – objawy skórne

Gruczoły tarczycy wydzielają hormony regulujące metabolizm i funkcjonowanie narządów. Dlatego pełnią bardzo ważne funkcje dla całego organizmu. Natomiast trzeba podkreślić, że skóra to tak naprawdę największy organ organizmu człowieka, więc niemożliwe byłoby, gdyby zaburzenia pracy tarczycy nie wpływały na stan skóry. Jakie objawy skórne można zaobserwować przy nadczynności tarczycy? Są to przede wszystkim:

• ciepła i wilgotna skóra (tzw. skóra aksamitna);
• nietolerancja ciepła;
• przerzedzenie, łamanie i wypadanie włosów;
• ścieńczenie skóry;
• łamliwość paznokci, onycholiza (oddzielanie płytki paznokciowej od jej łożyska), tzw. paznokcie Plummera (zaokrąglenie płytki paznokcia ku górze).

Nadczynność tarczycy - objawy u mężczyzn

Objawy nadczynności tarczycy u obu płci są podobne, ale warto zwrócić uwagę na te kilka niecharakterystycznych jedynie dla nadczynności tarczycy objawów u panów:

1. Drażliwość, nadmierne podniecenie i emocjonalność

Są to najczęstsze objawy nadczynności tarczycy. Nadmiernie produkowane hormony tarczycy wpływają na wszystkie narządy, jak również na układ nerwowy i stan psychiczny, pamięć i koncentrację – i te aspekty mogą być zaburzone. Mężczyźni z nadczynnością tarczycy mogą być bardzo nerwowi, szybko popadać w gniew, wręcz w agresję.

2. Nietolerancja ciepła i nadmierna potliwość

W wyniku zwiększonego tempa metabolizmu wzrasta temperatura ciała, a tolerancja pacjentów na temperaturę spada. Uderzenia gorąca i potliwość nawet niezależnie od wykonywanego wysiłku czy temperatury otoczenia to zwykle cechy związane z menopauzą, a więc nie powinny dotyczyć mężczyzn. Jeśli występują one u panów, to może być to objaw nadczynności tarczycy.

3. Wypadanie włosów

Oczywiście wypadanie włosów może świadczyć o wielu chorobach i zaburzeniach, zwłaszcza u panów w średnim wieku może dochodzić naturalnie do nadmiernego wypadania włosów. Włosy pacjentów z nadczynnością tarczycy są cienkie i również wypadają w większej ilości, zatem warto obserwować objawy i swój organizm.

4. Redukcja siły

Występuje w przypadku długotrwałej i ciężkiej nadczynności tarczycy. Pacjenci często skarżą się, że mają trudności na przykład z wchodzeniem po schodach i wykonywaniem czynności, które wcześniej nie były tak problematyczne – to wskutek zaburzenia pracy mięśni i ich postępującego niszczenia wskutek utraty masy ciała i związanym z tym rozpadem tkanek (procesy kataboliczne).

5. Zaburzenia libido

Chociaż niektórzy pacjenci mogą odczuwać wzrost ochoty na zbliżenia intymne wskutek nadczynności tarczycy, to jednak ogólnie tendencja jest taka, że libido w tych zaburzeniach zmniejsza się. Niektórzy mężczyźni doświadczają też ginekomastii, czyli powiększenia piersi z powodu zwiększenia ilości estrogenów w organizmie wskutek nieprawidłowego działania tarczycy.

Nadczynność tarczycy u niemowląt i dzieci - objawy

Spowolnienie wzrostu, zaparcia, suchość skóry, wypadanie włosów to objawy podwyższonego poziomu TSH. W pierwszych miesiącach po urodzeniu dziecka (od 2 tygodnia do 20 tygodnia, czyli od 2 tygodnia do 5 miesiąca) poziom TSH może wahać się od 1,7 do 9,1. Wysokie wartości TSH, wiążące się z nadczynnością tarczycy, mogą powodować nadmierny apetyt u dzieci lub jego brak, problemy gastryczne (głównie biegunki), dzieci mogą być płaczliwe, nadpobudliwe. Warto konsultować z lekarzem wszelkie podejrzane zaburzenia i pamiętać, że nadczynność tarczycy może dotyczyć nawet małych dzieci.

Co więcej, zdarza się, że w przypadku chorób tarczycy autoimmunologicznych może dochodzić do przekazania przeciwciał przeciwko tarczycy z matki na dziecko. U niemowląt z nadczynnością tarczycy można zauważyć między innymi niską masę urodzeniową, opóźnienie wzrostu.

Nadczynność tarczycy w ciąży - objawy

Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy w czasie ciąży jest choroba Gravesa-Basedowa, autoimmunologiczna choroba tarczycy. Pierwsze symptomy to nerwowość, kołatanie serca, nietolerancja ciepła i utrata masy ciała. Nadciśnienie tętnicze w ciąży, poronienia, przedwczesny poród, niewydolność serca u matki i przełom tarczycowy to problemy, które także zdarzają się często w przebiegu nadczynności tarczycy w ciąży.

Nadczynność tarczycy u nastolatków - objawy

Objawy nadczynności tarczycy u nastolatków są podobne, jak i u osób dorosłych. Młodzi ludzie mogą być rozdrażnieni, zachowywać się nerwowo, agresywnie. Mogą mieć problemy ze skupieniem, co odzwierciedla się w ich wynikach w nauce. Można zaobserwować u nich także drżenie rąk, dreszcze, zmęczenie, osłabienie, biegunkę czy nadmierne wypadanie włosów. Takie symptomy zawsze są oznaką tego, by wykonać chociaż podstawowe badania krwi oraz ilości TSH.

Literatura

1. Markiewicz K. i wsp.: Choroby tarczycy u dzieci. Lekarz POZ 6/2017, s. 395-399.
2. Syrenicz A. i wsp.: Atypical forms of hyperthyroidism. Endokrynologia Polska, t. 57, 4/2006.
3. https://podyplomie.pl/dermatologia/15891,co-dermatolog-powinien-wiedziec-o-skornej-manifestacji-chorob-endokrynologicznych [dostęp dn. 3.08.2022 r.].