Łysienie androgenowe u kobiet - objawy, diagnoza i leczenie damskiego wypadania włosów

Spis Treści

Przyczyny łysienia androgenowego u kobiet

Łysienie androgenowe u kobiet jest ściśle powiązane z nieprawidłowościami w układzie hormonalnym. Dokładniej chodzi o wpływ testosteronu, którego nadmiar niszczy mieszki włosowe, powodując stałe wypadanie włosów i niemożność (zazwyczaj) ich powrotnego wzrośnięcia. Nie określono dotychczas, jakie konkretne czynniki są odpowiedzialne za rozregulowanie hormonalne prowadzące do hiperandrogenizmu. Mogą do tego prowadzić choroby współistniejące, na przykład zespół policystycznych jajników, a nawet nowotwory. Badacze wskazują też na wpływ zanieczyszczenia środowiska, na przykład polichlorowanymi bifenylami, na funkcjonowanie układu hormonalnego. Także zaburzenia pracy jajników czy nadnerczy, w których syntetyzowane są hormony płciowe (w tym testosteron, czyli główny z androgenów) mogą prowadzić do łysienia androgenowego. Dodatkową przyczyną łysienia androgenowego u kobiet są kwestie genetyczne. Bowiem czasami nawet bez znacznego wpływu czynników pobocznych może pojawić się łysienie androgenowe u pań, które są genetycznie ku temu predysponowane. Predyspozycje genetyczne obejmują na przykład zwiększoną wrażliwość niektórych kobiet na działanie androgenów w organizmie. W takiej sytuacji nawet przy prawidłowym stężeniu męskich hormonów płciowych, komórki mieszków włosowych reagują na obecność testosteronu w negatywny sposób, co prowadzi do łysienia.

Łysienie androgenowe u kobiet – objawy

Androgenowe wypadanie włosów u kobiet ma charakterystyczne cechy, które opisano w latach 70-tych XX wieku. W łysieniu androgenowym kobiet pierwsze objawy obejmują przerzedzenie i prześwity na czubku głowy. Kolejne stadium to rozszerzanie się prześwitu od czubka głowy, aż w końcu dochodzi do ostatniego stadium łysienia androgenowego, czyli widocznej skóry głowy.
Oczywiście wypadanie włosów to do pewnego stopnia naturalny i fizjologiczny proces. Licząc także włosy wypadające w trakcie mycia, normalnym zjawiskiem jest wypadanie około 50-100 włosów dziennie. Jednak jeśli wydaje się nam, że w pewnym momencie wypadanie włosów stało się nadmierne, a zwłaszcza widzimy, że dzieje się to od czubka głowy – to może być znaczący objaw łysienia androgenowego.

Jak zdiagnozować łysienie androgenowe u kobiet?

Przede wszystkim diagnostyka nadmiernego wypadania włosów u kobiet na tle androgenowym jest powiązana z badaniami hormonalnymi. Zwykle stosuje się tu badania oznaczające poziom testosteronu w surowicy. Ma to na celu sprawdzenie aktywności jajników i nadnerczy. Dodatkowo ważne są oznaczenia DHEA, czyli siarczanu dehydroepiandrosteronu oraz białka SHBG (sex-hormone-binding-globulin) i 3-alfa-androstendiolu. Powiązane z łysieniem mogą być też poziomy prolaktyny, stan tarczycy oraz ilość ferrytyny. Dlatego dodatkowo można zbadać też takie czynniki, jak stężenie prolaktyny, tyroksyny, tyreotropiny, ferrytyny oraz wykonać test z tyreoliberyną (TRH).

Łysienie androgenowe damskie – leczenie

Leczenie łysienia androgenowego u kobiet ma na celu uregulowanie stężeń hormonów płciowych, zwłaszcza androgenów. W tym cel u stosuje się anty-androgeny oraz środki o charakterze inhibitorów enzymu 5-alfa-reduktazy. Niestety jednak wskazuje się na stosunkowo niską skuteczność leków antyandrogenowych u kobiet cierpiących na łysienie. Leki te istotnie redukują niektóre z objawów hiperandrogenizmu, jak trądzik czy łojotok, ale nie są efektywne we wpływie na proces łysienia.

Do antyandrogenów należy na przykład octan cyproteronu – jednocześnie działający jako inhibitor 5-alfa-reduktazy. Jednakże jego stosowanie wiąże się z występowaniem takich skutków ubocznych, jak drażliwość, obniżenie libido, bóle piersi, zmęczenie i nadmierne magazynowanie wody w organizmie. Ponadto lek ten może działać szkodliwie na wątrobę.

Kolejnym z leków jest spironolakton, który jest dość skuteczny, ale ma działanie teratogenne i wymaga stosowania jednocześnie tabletek antykoncepcyjnych. Takie połączenie z antykoncepcją może być tym bardzie skuteczne w redukcji hiperandrogenizmu, jednak istnieje ryzyko, że po przerwaniu terapii problem powróci. Kolejnymi związkami często wykorzystywanymi w leczeniu łysienia androgenowego u kobiet są: flutamid i finasteryd.

Jednak warto wspomnieć też o istotnym wpływie odpowiedniej diety i stylu życia na leczenie opisywanej choroby. Bardzo pomocna jest tu dieta bogata w witaminy wspomagające stan włosów, w tym A, C, E, witaminy z grupy B, a także składniki mineralne: żelazo, cynk, miedź. Dodatkowa suplementacja kwasów tłuszczowych omega-3 także jest wskazana w hiperandrogenizmie, ponieważ niweluje stany zapalne i reguluje gospodarkę hormonalną organizmu. Aktywność fizyczna z kolei promuje pobudzenie krążenia krwi, a przez to do cebulek włosowych dostarczane jest więcej składników odżywczych.

Bibliografia:

Sobstyl, Małgorzata & Tkaczuk-Włach, Joanna & Jakiel, Grzegorz. (2010). Diagnostyka hormonalna łysienia kobiet. Przeglad Menopauzalny. 14. 52-55.
Wierucka-Rybak, Magdalena. (2015). Wpływ androgenów na skórę kobiet. 10.13140/RG.2.1.1687.8241.