Spis Treści
Pokrzywka stresowa: czym jest i jakie są jej przyczyny?
Stres wywiera wpływ nie tylko na psychikę, ale może też powodować reakcje organizmu, najczęściej na skórze. Pokrzywka stresowa to zapalna, swędząca i czerwona plama na skórze, która pojawia się po wydarzeniu stresującym lub wyczerpującym emocjonalnie. Jest to dość często spotykana przypadłość i zazwyczaj nie stanowi powodu do niepokoju. Wysypka taka może przybrać postać pokrzywki i nie różni się od innych wysypek. Nie ma określonego miejsca na ciele, gdzie pokrzywka występowałaby częściej, a obszary nią dotknięte mogą mieć różną wielkość i zazwyczaj są czerwone, swędzące i wypukłe.
Ta specyficzna wysypka – pokrzywka stresowa – może być spowodowana przez następujące czynniki:
- Stres emocjonalny lub traumatyczne doświadczenia. Stres sprawia, że w organizmie uwalniają się substancje chemiczne (neuroprzekaźniki i neuropeptydy), które przyczyniają się do powstawania stanów zapalnych, obrzęku lub zaczerwienienia skóry,
- Czynniki środowiskowe powodują rozwój pokrzywki na skórze. Stres emocjonalny grozi zaostrzeniem innych chorób skóry, np. egzemy albo łuszczycy,
- Reakcja organizmu spowodowana alergenami, pyłkami, sierścią zwierząt, zmianą pogody, alergiami pokarmowymi, lekami albo chorobami. Pokarmy, które należą do alergenów, to: orzeszki ziemne, orzechy, jaja, krowie mleko, pszenica, owoce morza i soja.
Pokrzywka stresowa – objawy
Wysypka alergiczna – pokrzywka stresowa, występuje stosunkowo często, szacuje się, że zapada na nią w życiu co piąty człowiek. W przebiegu tej choroby na skórze pojawiają się bąble przypominające te, jakie powstają w wyniku dotknięcia pokrzywy. Zmiany skórne wywołują pieczenie i swędzenie, czasem również mrowienie i drętwienie. Wystąpić może obrzęk w okolicach dłoni, powiek i ust.
Jednym z charakterystycznych objawów pokrzywki stresowej są bąble o barwie różowej albo białej, czasem otoczone przez rumień. Świąd to objaw przytrafiający się zawsze, pieczenie, mrowienie i drętwienie zdarzają się, jednak nie w każdym przypadku. W niektórych przypadkach choroba ustępuje samoistnie, objawy natomiast występują codziennie albo raz na dany okres, np. co tydzień bądź co miesiąc.
Pokrzywka stresowa u dziecka
Pokrzywka stresowa na twarzy lub w innych obszarach ciała może przytrafiać się także dzieciom, również na podłożu stresowym. Obejmuje ona wówczas swędzące, nierówne obszary skóry, gdy dziecko jest mocno zestresowane. Pomocna w leczeniu może się okazać wizyta u psychologa, ponieważ psychoterapia pozwala przyjrzeć się przyczynom, przez które stres działa tak mocno.
Najskuteczniejsze metody leczenia pokrzywki stresowej
Gdy przytrafi się pokrzywka stresowa, leczenie polega na podaniu leku przeciwhistaminowego. Zadaniem takiego leku jest zahamowanie wydzielania histaminy, która odpowiada za powstawanie reakcji pokrzywkowej, czyli zaczerwienienia, świądu, obrzęku i pęcherzyków na skórze. W przypadku pokrzywki stresowej dodatkową korzyść może stanowić fakt, iż np. hydroksyzyna i inne leki przeciwhistaminowe wykazują działanie uspokajające, ułatwiają zasypianie i łagodzą napięcie.
W cięższych przypadkach opornej na leczenie pokrzywki stresowej można podać glikokortykosteroidy. Ich stosowanie jest jednakże jedynie krótkotrwałe ze względu na ryzyko wystąpienia skutków ubocznych, takich jak obrzęki, przyrost masy ciała, osłabienie odporności, zaćma, nadciśnienie tętnicze i zapalenie błony śluzowej żołądka. Niezależnie od przyczyny wystąpienia pokrzywki, należy przestrzegać zaleceń lekarza, czyli unikać:
- Czynnika wyzwalającego wysypkę,
- Czynników nasilających przebieg pokrzywki – alkoholu, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, forsownego wysiłku fizycznego.
Kiedy udać się do lekarza z pokrzywką stresową?
Kiedy występuje pokrzywka stresowa, leczenie nie zawsze jest konieczne, albowiem zwykle ustępuje ona po kilku godzinach, czasem utrzymuje się jednak do kilku dni. Do ustalenia przyczyny tej dolegliwości, potrzebna jest wizyta u lekarza. Nie należy rozdrapywać zmian, nawet kiedy świąd jest bardzo dokuczliwy i intensywny. Dobór odpowiednich leków przez lekarza pomaga w złagodzeniu objawów. W większości przypadków wystarczy zastosować się do zaleceń specjalisty i nie trzeba podejmować leczenia.
Pokrzywka stresowa – profilaktyka i zapobieganie nawrotom
Najważniejszym elementem profilaktyki i zapobiegania nawrotom pokrzywki stresowej jest unikanie stresu. Można to zrobić, zmieniając styl życia, uczęszczając na psychoterapię albo ucząc się technik relaksacyjnych, medytacji albo ćwiczeń oddechowych. Ważnym elementem zapobiegania tej dolegliwości jest psychodermatologia, która zajmuje się związkiem psychiki ze stanem ludzkiej skóry. Do diagnozy chorób skóry należy zgodnie z jej założeniami podejść holistycznie, biorąc pod uwagę funkcjonowanie całego ciała, a nie tylko fragmentu, na którym zachodzą zmiany.
Bibliografia:
https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.17.4. (dostęp dn. 3.11.2024 r.)
Konstantinou GN, Konstantinou GN. Psychological Stress and Chronic Urticaria: A Neuro-immuno-cutaneous Crosstalk. A Systematic Review of the Existing Evidence. Clin Ther. 2020 May;42(5):771-782. doi: 10.1016/j.clinthera.2020.03.010. Epub 2020 Apr 29. PMID: 32360096.
Yang HY, Sun CC, Wu YC, Wang JD. Stress, insomnia, and chronic idiopathic urticaria--a case-control study. J Formos Med Assoc. 2005 Apr;104(4):254-63. PMID: 15909063.
dr Bartek Kulczyński Dyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.