Inozytol – co to jest, działanie, dawkowanie, skutki uboczne

Spis Treści

Inozytol – co to jest?

Inozytol niegdyś uważany był za jedną z witamin z grupy B (witamina B8). Obecnie jednak traktowany jest jako związek witaminopodobny, gdyż odkryto, że organizm ludzki posiada zdolność do jego samodzielnego syntetyzowania. Synteza ta odbywa się przede wszystkim w wątrobie i mózgu. W przebiegu niektórych schorzeń samodzielna produkcja inozytolu przez organizm może być niewystarczająca. Wówczas dostarczanie go do organizmu wraz z dietą i/lub suplementami diety może korzystnie wpływać na jego funkcjonowanie. Inozytol stanowi składnik błon komórkowych, płynów ustrojowych, glikolipidów i glikoproteidów.

Działanie inozytolu

Inozytol znany jest przede wszystkim z pozytywnego wpływu na organizm kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Schorzenie te stanowi jedną z najczęstszych przyczyn niepłodności kobiecej oraz zaburzeń miesiączkowania u kobiet w wieku rozrodczym. Cierpi na nie nawet 15% kobiet. Charakterystyczne dla PCOS jest występowanie torbieli w jajnikach (policystyczne jajniki), hiperandrogenizm (nadmierne stężenie męskich hormonów w organizmie kobiety) oraz skąpe miesiączki. PCOS wiąże się również z występowaniem insulinooporności. Jest ona obecna u ok. 80% kobiet otyłych oraz u ok. 30 – 40% kobiet szczupłych z PCOS. Inozytol przyczynia się do zmniejszenia hiperinsulinemii, jak również zwiększa wrażliwość receptorów komórkowych na insulinę. W ten sposób prowadzi do obniżenia poziomu glukozy we krwi. Ze względu na fakt, że zbyt wysoki poziom insuliny pobudza produkcję męskich hormonów płciowych w jajnikach, obniżenie wydzielania insuliny przez inozytol prowadzi do wyregulowania poziomu androgenów u kobiety z PCOS. Dodatkowo, dochodzi do uregulowania cykli miesiączkowych oraz poprawy płodności poprzez przywrócenie spontanicznych owulacji. Inozytol wpływa też na obniżenie poziomu trójglicerydów oraz cholesterolu.

Inozytol znajduje również zastosowanie w leczeniu wspomagającym zaburzeń psychicznych, takich jak lęk napadowy, depresja, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, czy przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne. Wynika to z faktu, że substancja ta jest modulatorem układu nerwowego. Ponadto, przyczynia się do zmniejszenia wychwytu zwrotnego serotoniny, a więc hormonu odpowiadającego  za dobre samopoczucie oraz bierze udział w syntezie innych hormonów. Poza pozytywnym wpływem na nastrój, inozytol poprawia również zdolności poznawcze.

Inozytol a odchudzanie

Inozytol nie powinien być traktowany jako środek na odchudzanie. Generalnie, żaden z suplementów diety zażywany bez równoczesnych zmian w diecie oraz aktywności fizycznej nie spowoduje utraty nadmiernych kilogramów. Jedną z najważniejszych cech inozytolu jest fakt, że zwiększa on wrażliwość receptorów na insulinę. Stąd też, osoby z insulinoopornością po uregulowaniu poziomu cukru we krwi, mogą zauważyć zmniejszenie apetytu oraz epizodów napadów wilczego głodu. To zwykle przekłada się na zmniejszenie masy ciała.

Inozytol – dawkowanie

Suplementy diety z inozytolem dostępne są w postaci proszku do sporządzania zawiesiny, tabletek i kapsułek. Ze względu na fakt, iż nie ustalono zalecanej dziennej dawki inozytolu, preparaty go zawierające należy stosować zgodnie ze wskazaniami producenta zamieszczonymi na ulotce produktu. Dla osób z zespołem metabolicznym oraz kobiet z zespołem policystycznych jajników zaleca się zwykle 2000 mg inozytolu na dobę, natomiast pozytywne efekty w przypadku zaburzeń psychicznych zauważalne są przy stosowaniu dawki min. 6000 mg dziennie.

Inozytol – skutki uboczne

Inozytol stosowany w zalecanych przez producentów suplementów diety nie wywołuje skutków ubocznych. Ewentualne działania niepożądane mogą pojawić się przy zażywaniu go w dawkach większych niż 12 000 mg na dobę. Mogą wówczas wystąpić takie objawy, jak bóle brzucha, nudności, ból głowy, zawroty głowy i nasilone uczucie zmęczenia. Inozytol u osób z cukrzycą powinien być stosowany z ostrożnością, gdyż długotrwałe zażywanie wysokich dawek wiąże się z ryzykiem hipoglikemii. Stosowanie zbyt wysokich dawek inozytolu może prowadzić także do zmniejszenia wchłaniania minerałów takich, jak wapń, cynk, czy żelazo.

Inozytol w ciąży

Z uwagi na fakt, że suplementy diety nie przechodzą badań pod kątem bezpieczeństwa, skuteczności, obecności zanieczyszczeń oraz wpływu na organizm kobiety w ciąży i rozwijający się płód, nie zaleca się ich stosowania w okresie ciąży.

Inozytol – cena

Koszt miesięcznej kuracji suplementami diety z inozytolem wynosi od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych.

Piśmiennictwo:

1. Kruk J. Jachimowicz K. Winiarska-Mieczan A. Inozytol oraz jego właściwości pomocne w leczeniu zaburzeń płodności. Przemysł Spożywczy 2021; 75(7): 24-26
2. Jakimiuk A. Szamatowicz J. Rola niedoboru inozytolu w patofizjologii zaburzeń występujących w zespole policystycznych jajników. Ginekologia Polska 2014; 85: 54-57
3. Carlomagno G. Unfer V. Inositol safety: clinical evidences. European Review for Medical and Pharmacological Sciences 2011; 15: 931-936