Dieta przy kamicy nerkowej

Przyczyny i objawy kamicy nerkowej

Na kamicę nerkową najczęściej chorują osoby pomiędzy 20. a 50. rokiem życia. Dotyka ona częściej mężczyzn i osoby, które mają genetyczne predyspozycje do jej wystąpienia. Na jej występowanie może również wpływać dieta bogatobiałkowa, picie wody wysokozmineralizowanej, spożywanie zbyt małej ilości wody oraz ciepły klimat.

Najczęstszym objawem jest kolka nerkowa. Kamica często nie daje bowiem żadnych objawów i jest wykrywana podczas rutynowych badań. Czasem pacjenci odczuwają okresowo nawracające bóle w okolicy lędźwiowej lub w jamie brzusznej.

Typowymi objawami kolki nerkowej są natomiast: ból o bardzo dużym nasileniu w okolicy lędźwiowej, promieniujący do okolicy dołu biodrowego i podbrzusza, ból i pieczenie przy oddawaniu moczu, częstomocz, nudności, wymioty, wzdęcia, niechęć do spożywania płynów i pokarmów.

Dieta przy kamicy nerkowej

Dieta w kamicy nerkowej zależy od rodzaju kamieni, które gromadzą się w nerkach. Wyróżniamy bowiem:

• Kamicę szczawianowo-wapniową – złogi zawierają sole wapnia, głównie szczawiany (występuje u 80% chorych);

• Kamicę struwitową – składnikiem tworzącym złogi jest struwit, czyli fosforan amonowo-magnezowy, (występuje u około 10% chorych);

• Kamicę moczanową – kamienie zbudowane są z kwasu moczowego;

• Kamicę cystynową – złogi składają się z cystyny (występuje u około 1-2% przypadków).

Niezależnie od rodzaju kamicy nerkowej, każdy chory powinien:

• Wypijać minimum 2-2,5 litra wody (niskozmineralizowanej, niskosodowej);

• Ograniczyć spożycie soli i produktów bogatych w sól (m.in. fast foodów, kostek rosołowych, przypraw typu vegeta, zup i sosów w proszku, słonych przekąsek, wędlin, kiełbas, parówek, serów żółtych, pleśniowych, topionych, kiszonek);

• Wyeliminować lub mocno ograniczyć picie alkoholu;

• Ograniczyć picie mocnej kawy i herbaty;

• Ograniczyć stosowanie ostrych przypraw;

• Zwiększyć aktywność fizyczną.

Dalsze zalecenia zależą od rodzaju kamicy nerkowej.

Zalecenia dietetyczne w kamicy szczawianowo-wapniowej

Osoby chorujące na kamicę szczawianowo-wapniową powinny dodatkowo wyeliminować szczaw, szpinak, botwinę, buraki, rabarbar, kakao, czekoladę, kawę i herbatę. Co więcej warto ograniczyć spożycie produktów bogatych w cukier i cukry proste, czyli słodycze, dżemy, miód, ciasta, ciasteczka, słodkie drożdżówki, białe pieczywo, soki, napoje, wody smakowe itd.

Zalecenia dietetyczne w kamicy moczanowej

Przy kamicy moczanowej należy zwiększyć spożycie produktów mlecznych i warzyw. Dodatkowo warto ograniczyć produkty, które zwiększają stężenie kwasu moczowego we krwi, czyli: wywary i sosy mięsne, galarety mięsne, podroby, sardynki, śledzie, szproty, strączki, grzyby. Mięso można spożywać w ilości maksymalnie 150 g dziennie (głównie w formie gotowanej).

Zalecenia dietetyczne w kamicy fosforanowej i wapniowej

W kamicy fosforanowej należy zwiększenie spożycia białka do 90 g/dziennie, aby zakwasić mocz, zaś w kamicy wapniowej ograniczyć spożycie produktów mlecznych, które są bogate w wapń.

Piśmiennictwo:

1. Tomasz Mutrynowski i in.: Kamica układu moczowego; Medycyna po Dyplomie 2011(20); 8(185): 91-94

2. M. Jarosz: Praktyczny podręcznik dietetyki, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2010