Cukrzyca - co to jest, przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Spis Treści

Cukrzyca - objawy

Dla różnych typów cukrzycy, niektóre objawy są mniej lub nieco bardziej charakterystyczne. Jednakże uogólniając można stwierdzić, że symptomy zarówno dla cukrzycy typu 1, jak i typu 2 są bardzo podobne. Choć w przypadku cukrzycy typu 1 – uwidaczniają się zdecydowanie szybciej, niż u osób z cukrzycą typu 2.

Najczęstszymi objawami cukrzycy są:

• nadmierne uczucie pragnienia (polidypsja)
• częste i zwiększone oddawanie moczu (poliuria, wielomocz)
• przewlekłe zmęczenie, senność i apatia
• napady głodu
• suchość w ustach
• zapach acetonu z ust
• infekcje intymne
• osłabienie odporności
• utrata masy ciała (w przypadku cukrzycy typu 1)
• pogorszenie wzroku
• problemy z koncentracją
• zaburzenia gojenia się ran

Cukrzyca - przyczyny

Pomimo, że poszczególne rodzaje cukrzycy charakteryzują się takimi samymi objawami, to różnią się one przyczynami powstawania.

Przyczyny cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 cechuje się całkowitym niedoborem insuliny. Jest ona spowodowana niszczeniem komórek beta-trzustki, które są odpowiedzialne za produkcję i wydzielanie tego hormonu. Cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną co oznacza, że destrukcja wspomnianych komórek trzustki wynika z błędnego funkcjonowania naszego układu odpornościowego, który wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko tym komórkom. Dotychczas nie wyjaśniono jednoznacznie, z czego wynika ta autoagresja. Wiadomo, że cukrzyca typu 1 nie jest chorobą dziedziczną, jednakże przypuszcza się, że niektóre osoby mogą mieć pewne predyspozycje genetyczne do rozwoju tego schorzenia. Wśród przyczyn powstania cukrzycy typu 1 wymienia się zazwyczaj infekcje wirusowe (np. wirusem różyczki), przewlekły stres, stosowanie niektórych leków (np. glukokortykoidów), choroby zewnątrzwydzielniczej części trzustki (np. mukowiscydoza, nowotwory), endokrynopatie (np. choroba Cushinga, nadczynność tarczycy).

Przyczyny cukrzycy typu 2

Podobnie jak w przypadku cukrzycy typu 1, istnieją pewne predyspozycje genetyczne do wystąpienia cukrzycy typu 2. Jednakże cukrzyca typu 2 różni się tym, że może się ona rozwinąć na skutek nieprawidłowego stylu życia. Do najważniejszych czynników ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 można zaliczyć: brak aktywności fizycznej, nadwagę i otyłość, spożywanie zbyt dużych ilości cukrów prostych, niską podaż błonnika w diecie, niewłaściwe odżywianie w trakcie ciąży, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki lipidowej (np. zbyt wysokie stężenie triglicerydów i cholesterolu we krwi). Dodatkowo warto zauważyć, że ryzyko cukrzycy istotnie wzrasta wraz z wiekiem. Dane wskazują, że ok. 25% osób powyżej 65. roku życia cierpi właśnie na cukrzycę typu 2. Wszystkie te czynniki sprawiają, że w organizmie rozwija się tzw. insulinooporność. W uproszczeniu można powiedzieć, że polega ona na tym, że pomimo tego, że organizm wytwarza insulinę, to komórki naszego ustroju nie są na nią wrażliwe, przez co nie wykazuje ona swojego działania.

Cukrzyca – leczenie dietą

W zależności od rodzaju cukrzycy, wyróżnia się odmienne sposoby leczenia. W przypadku osób z cukrzycą konieczne jest podawanie insuliny. Jednakże ze względu na fakt, że jest ona rozkładana w żołądku, to niezbędne jest podawanie jej w postaci wstrzyknięć podskórnych (zastrzyków). Pewnym ułatwieniem jest stosowanie pompy insulinowej, czyli prostego urządzenia, które automatycznie wstrzykuje niezbędną dawkę insuliny.

Z kolei podstawą leczenia cukrzycy typu 2 jest zwiększenie aktywności fizycznej i stosowanie odpowiednio zaplanowanej diety (o niskiej zawartości cukrów prostych i wysokiej podaży błonnika pokarmowego, opartej na żywności o niskim indeksie glikemicznym).

Cukrzyca – leczenie farmakologiczne

Cukrzyca typu 2 może wymagać też leczenia farmakologicznego. Najczęściej pacjentom z tym typem cukrzycy podaje się metforminę, pochodne sulfonylomocznika (np. gliklazyd), akarbozę, leki inkretynowe, pochodne tiazolidynodionu (np. pioglitazon), czy też flozyny (np. empagliflozyna). Leki te mają na celu głównie: zahamowanie wątrobowej syntezy glukozy, stymulowanie trzustki do produkcji insuliny, złagodzenie insulinooporności, zahamowanie wchłaniania glukozy z przewodu pokarmowego, zwiększenie wydalania glukozy wraz z moczem, spowalnianie opróżniania żołądka. Trzeba podkreślić, że niektóre z tych leków mogą powodować różne skutki uboczne i istnieją pewne przeciwwskazania do ich stosowania.

Sprawdź również: Stan przedcukrzycowy - przyczyny, objawy, jak leczyć

Literatura

1. Ramachandran A.: Know the signs and symptoms of diabetes. Indian J Med Res, 2014, 140, 5, 579-581.
2. Salsali A., Nathan M.: A review of types 1 and 2 diabetes mellitus and their treatment with insulin. Am J Ther, 2006, 13, 4, 349-361.
3. American Diabetes Association (ADA): Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care, 2010, 33, 62-69.
4. Nathan DM. i wsp.: Medical management of hyperglycemia in type 2 diabetes: a consensus algorithm for the initiation and adjustment of therapy. A consensus statement of the American Diabetes Association and the European Association for the Study of Diabetes. Diabetes Care, 2009, 32, 1, 193-203.