Życie po ablacji serca

Spis Treści

Ablacja serca - jak się przygotować

Ablacja serca to zabieg inwazyjny, dlatego też po jego przeprowadzeniu konieczne jest odpowiednie postępowanie. Powrót do pełnej aktywności trwa nawet kilka miesięcy. W tym czasie należy podjąć rehabilitację, która ułatwi stopniowy powrót do sprawności.

W przypadku planowego zabiegu ablacji serca rehabilitację przygotowawczą warto zacząć już przed zabiegiem. Czas oczekiwania na ablację należy jak najlepiej wykorzystać na przygotowanie się do zabiegu oraz okresu pooperacyjnego.

Przygotowanie powinno być prowadzone pod okiem specjalisty, który będzie potrafił właściwie ocenić wskazania oraz przeciwwskazania do podejmowania określonych aktywności. Przeciwwskazania te mogą wynikać między innymi z dolegliwości ze strony układu ruchu, znacznej otyłości, współwystępowania innych chorób oraz zaburzeń ukrwienia kończyn dolnych. Fizjoterapia przed zabiegiem powinna także obejmować naukę poprawnego oddychania, efektywnego kaszlu i odkrztuszania, przyjmowania pozycji siedzącej na łóżku z ochroną mostka. Fizjoterapeuta wyjaśnia również jakich czynności należy unikać bezpośrednio po zabiegu. Należą do nich ćwiczenia związane z dużym ryzykiem upadku, obracanie się na boki, podpieranie na kończynach górnych, czy też ćwiczenia kończyn górnych w pozycji leżącej. Ponadto, fizjoterapeuta zadba o to, abyś zrozumiał sens wykonywanych po zabiegu ćwiczeń, jak również wyjaśni Ci w jaki sposób powinieneś zareagować, gdy podczas wykonywania ćwiczeń pojawią się dolegliwości bólowe. Równie istotne jest przygotowanie psychiczne do zabiegu.

Z racji, że ablacja należy do zabiegów inwazyjnych, w pełni zrozumiały jest lęk pacjentów przed zabiegiem. Okres przedzabiegowy to bardzo dobry czas, aby podjąć działania mające na celu zminimalizowanie poziomu stresu, psychiczne przygotowanie się do zabiegu oraz do tego, jak będzie wyglądał okres po zabiegu. Warto również wykorzystać ten czas na oswojenie się z faktem, że po zabiegu konieczna będzie zmiana stylu życia, diety, zwiększenie aktywności fizycznej i/lub redukcja masy ciała. Okres ten możesz wykorzystać na zaplanowanie wraz ze specjalistami w określonych dziedzinach, w jaki sposób osiągnąć te cele.

Sprawdź też: Ablacja – co to jest, jakie są wskazania, ryzyko, cena zabiegu

Zalecenia po ablacji serca

W pierwszych dniach po ablacji, a więc w okresie, kiedy serce się goi, należy zwracać szczególną uwagę na miejsce wkłucia. Ważne jest dbanie o higienę miejsca wkłucia, jak również obserwowanie go pod kątem silnych dolegliwości bólowych, krwawienia, wyczuwalnego zgrubienia oraz braku tętna pachwinie. Występowanie tych dolegliwości wymaga pilnej konsultacji z lekarzem.

Bezpośrednio po zabiegu przeciwwskazane jest obciążanie kończyny, na której przeprowadzane było wkłucie. Konieczne jest również powstrzymanie się od wysiłku fizycznego.  W tym okresie nie należy pracować. Zaleca się także, aby zamiast gorących kąpieli wybierać letni prysznic. To bardzo ważne, aby w tym czasie bacznie obserwować się pod kątem występowania niepokojących dolegliwości ze strony układu krążenia, jak omdlenia, przyspieszone bicie serca, nieregularna praca serca. W przypadku ich wystąpienia, skonsultuj się z lekarzem.

Po tygodniu od zabiegu możesz wrócić do aktywności seksualnej. Do 2 tygodni po ablacji nie powinieneś wykonywać ćwiczeń, które wymuszają wstrzymanie oddechu oraz aktywację mięśni brzucha. Nie zaleca się w tym czasie jazdy na rowerze, ćwiczeń na siłowni, jak również podnoszenia, pchania lub ciągnięcia ciężarów.

Do 4 tygodni po ablacji nadal powinieneś się oszczędzać. Staraj się nie przemęczać, nie uprawiać sportu, nie chodzić zbyt długo oraz nie podnosić ciężarów. Po upływie miesiąca od zabiegu zalecana jest pierwsza wizyta u lekarza.

Przez 3 miesiące po ablacji konieczne jest stosowanie leków przeciwzakrzepowych. Pamiętaj również, aby stosować wszystkie pozostałe leki zalecone przez lekarza prowadzącego. Stosuj się ściśle do jego zaleceń.

Powrót do aktywności fizycznej sprzed zabiegu będzie zależał od Twojego stanu zdrowia oraz wyników badań. Jednak następuje on zwykle około 3 miesięcy po ablacji. Wówczas możesz powrócić do uprawiania sportu. Pamiętaj jednak, że przez rok będziesz musiał pozostać pod ścisłą kontrolą lekarza kardiologa.

Najważniejsza jest jednak modyfikacja stylu życia. Pamiętaj, że zmiany te powinny z Tobą pozostać już do końca życia. Tylko w ten sposób zauważysz ich pozytywny wpływ na Twoje zdrowie i samopoczucie. Kluczowa jest modyfikacja czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.

Po zabiegu ablacji konieczne jest:
•    leczenie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy oraz zaburzeń lipidowych,
•    w przypadku nadwagi lub otyłości redukcja masy ciała oraz utrzymanie masy ciała,
•    stosowanie odpowiedniej diety – przede wszystkim zalecana jest dieta śródziemnomorska,
•    bezwzględne rzucenie palenia papierosów,
•    zaprzestanie nadużywania alkoholu,
•    ograniczenie nadmiernego stresu oraz nauka radzenia sobie z nim (tutaj można wspomóc się farmakologicznie stosując tabletki i suplementy na uspokojenie),
•    włączenie regularnej aktywności fizycznej,
•    dbanie o odpowiednie nawodnienie,
•    regularna kontrola glikemii, lipidogramu oraz gospodarki wodno-elektrolitowej,
•    zażywanie zaleconych leków oraz ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza prowadzącego,
•    regularne zgłaszanie się na kontrole lekarskie.

Rekonwalescencja po ablacji

Właściwa rehabilitacja po ablacji serca rozpoczyna się tuż po zabiegu. To, w jaki sposób będzie wyglądała zależy nie tylko od stanu pacjenta przed operacją oraz jego przygotowania, ale również od rodzaju zabiegu, jak również czasu jego trwania. W pierwszym etapie bardzo ważne jest przeprowadzanie ćwiczeń biernych, które zapobiegają powikłaniom zakrzepowo-zatorowym, przykurczom w stawach, zanikom mięśni oraz zmianom troficznym skóry. Ćwiczenia bierne polegają na wykonywaniu ruchów w stawach pacjenta przez fizjoterapeutę lub urządzenie.

Bezpośrednio po zabiegu najistotniejsze jest dbanie o wykonywanie ćwiczeń oddechowych. Ma to na celu zapewnienie właściwej wentylacji płuc. Ważne jest również układanie kończyn dolnych w taki sposób, aby ułatwić odpływ krwi. Jest to również moment na naukę prawidłowej zmiany pozycji z leżącej na siedzącą i odwrotnie, wykonywanie ćwiczeń służących profilaktyce przeciwzakrzepowej. W krótkim czasie po zabiegu podejmiesz próby samodzielnej pionizacji w asyście personelu pielęgniarskiego. Wszelkie działania w okresie bezpośrednio po zabiegu będą miały na celu przygotowanie Cię do samodzielnego wykonywania wszystkich dozwolonych w tym okresie czynności. Samodzielne siadanie, poruszanie się, korzystanie z toalety oraz jedzenie będzie możliwe już w 2.-3. dobie po zabiegu.

W dalszym etapie rekonwalescencji najważniejszym elementem jest powrót do pełnej sprawności fizycznej. W tym okresie do rehabilitacji włącza się ćwiczenie, których celem jest poprawa ogólnej kondycji, zwiększenie aktywności ruchowej, wzmocnienie oraz poprawa pojemności oddechowej.

Najważniejszym etapem rehabilitacji po zabiegu jest okres po opuszczeniu szpitala. Nierzadko konieczne jest wprowadzenie dość dużych zmian w dotychczasowym stylu życia. To również okres mocno obciążający psychicznie, dlatego też w razie trudności staraj się szukać wsparcia. Dalsza rehabilitacja, po 28 dniach od zabiegu, najczęściej odbywa się w szpitalu uzdrowiskowym. Pacjent pozostaje tam pod opieką lekarza, fizjoterapeuty, pielęgniarki, psychologa oraz dietetyka.

Ablacja a powrót do pracy

Czas, po jakim można wrócić do pracy po ablacji zależy od stanu pacjenta. Nie u wszystkich osób będzie on tak samo długi. Po zabiegu konieczny jest odpoczynek oraz rehabilitacja, które pozwolą na stopniowy powrót do zdrowia. Zwykle do pełnej sprawności pacjenci wracają po 6 – 8 tygodniach od zabiegu. Możliwość powrotu do pracy zależy również od rodzaju pracy wykonywanej przez pacjenta. Dlatego też czas zwolnienia jest ustalany prze lekarza prowadzącego indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę jego stan oraz rodzaj wykonywanej pracy.

Sport po ablacji

Powrót do sportu po ablacji jest jak najbardziej możliwy. Jednak czas, kiedy będzie to możliwe, podobnie jak w przypadku powrotu do pracy, zależy od wielu czynników. Przede wszystkim od stanu pacjenta, rodzaju aktywności fizycznej, kondycji oraz wyników badań. Powrót do bardziej intensywnego wysiłku fizycznego powinien być skonsultowany z lekarzem prowadzącym.

Alkohol po ablacji

Spożywanie alkoholu po ablacji serca nie jest zalecane. Wynika to przede wszystkim z tego, że alkohol ma negatywny wpływ na układ sercowo-krążeniowy. Ponadto jest produktem wysokokalorycznym bez wartości odżywczych. Nadmierne spożywanie alkoholu przyczynia się do zwiększenia masy ciała. Nadwaga i otyłość są istotnymi czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Poza tym, alkohol podnosi poziom cholesterolu oraz wpływa na zwiększenie wartości ciśnienia tętniczego krwi. Bardzo istotny jest również fakt, że alkohol może wchodzić w niebezpieczne interakcje z zażywanymi lekami.

Piśmiennictwo:

1. Krakowska A., Sikorska J., Michalak Ł., Ludwikowska L., Kopacz K., Kubica A., Koziński M., Anisimowicz L. Strategia postępowania rehabilitacyjnego po zabiegach kardiochirurgicznych. Folia Cardiologica Excerpta 2010; 5(3): 135-140
2. Gloc D. Kompleksowa rehabilitacja kardiologiczna pacjentów po zabiegu ablacji. Hygeia Public Health 2015; 50(2): 260-265