Zgaga w ciąży. Jak jej skutecznie zapobiegać?

Przyczyny zgagi w ciąży

Zgaga to dolegliwości spowodowane zarzucaniem kwaśnej treści pokarmowej z żołądka do przełyku. Powoduje to uczucie pieczenia i palenia za mostkiem oraz ból i/lub ucisk w klatce piersiowej.  Podwyższony poziom progesteronu i estrogenów, który obserwuje się w ciąży, powoduje że mięśnie, które oddzielają żołądek od przełyku (tzw. zwieracze) rozluźniają się, co sprawia, że treść żołądka może w łatwy sposób dostawać się do przełyku, powodując nieprzyjemne dolegliwości. Wyższe stężenie tych hormonów sprawia dodatkowo, że pokarm zalega w żołądku dłużej niż zazwyczaj.  Ponadto, powiększająca się macica uciska na żołądek, co dodatkowo nasila zgagę.

Skuteczne sposoby na zgagę w ciąży

Istnieje przynajmniej kilka skutecznych sposobów na zgagę w ciąży. Jeśli chcesz zmniejszyć nieprzyjemne dolegliwości:

• Jedz mniejsze objętościowo posiłki – staraj się jeść częściej, ale w mniejszych porcjach. Nie będzie to powodowało dodatkowego rozciągania ścian żołądka i nie będzie nasilać objawów.
• Unikaj potraw smażonych i tłustych  - powodują one dłuższe zaleganie pokarmu w żołądku, co sprzyja powstawaniu zgagi. Dodatkowo są bardzo ciężkostrawne.
• Wyeliminuj słodycze, fast foody i żywność przetworzoną – zawierają one duże ilości cukru i tłuszczu, które nie tylko nasilają zgagę, ale są zwyczajnie niezdrowe.
• Ogranicz spożycie produktów wzdymających (cebuli, pora, czosnku, strączków – fasoli, grochu, soczewicy, ciecierzycy) – powodują one wzdęcia, które nasilają dolegliwości.
• Unikaj kwaśnych owoców (pomarańcze, cytryny, grejpfruty) oraz warzyw (kiszone ogórki i kapusta) – zwiększają one wydzielanie kwasu solnego w żołądku.
• Zamień chleb razowy na mieszany lub graham – pieczywo pełnoziarniste działa wzdymająco.
• Unikaj pikantnych przypraw, sosów pomidorowych, kawy, czekolady, mocnej herbaty, naparów mięty, potraw z dodatkiem octu – sprzyjają one pojawieniu się zgagi.
• Zrezygnuj z napojów gazowanych (również z wody gazowanej) – zawarty w nich dwutlenek węgla powoduje rozciąganie ścian żołądka, co ułatwia przedostawanie się kwaśnej treści do przełyku.

Sposoby na zapobieganie zgadze w ciąży

Do skutecznych metod na zgagę w ciąży zaliczyć można również:

• Jedzenie ostatniego posiłku na min. 3 godziny przed pójściem spać -  w tym czasie żołądek zdąży się już opróżnić, co będzie zapobiegało cofaniu się pokarmu do przełyku w czasie snu;
• Spanie z głową uniesioną wyżej niż reszta ciała (można kupić specjalne kliny pod materac, które powodują podnoszenie tułowia);
• Unikanie kładzenia się tuż po posiłkach;
• Unikanie aktywności fizycznej i skłonów tuż po posiłku;
• Noszenie luźnych i nieuciskających ubrać  (np. ciasnych spodni, pasków);

• Picie niewielkich ilości mleka, jogurtu lub kefiru w momencie, gdy wystąpi już zgaga (ale uwaga: ilości większe niż 0,7L na dobę mogą nasilać dolegliwości);
• Spożywanie niewielkich ilości migdałów  - dzięki dużej zawartości magnezu i wapnia działają alkalizująco i neutralizują kwaśną treść z żołądka;
• Picie niegazowanej wody małymi łykami przez cały dzień;
• Picie naparu z siemienia lnianego (kilka łyżek siemienia lnianego zalać gorącą wodą, odstawić na kilkanaście minut, po czym przecedzić przez sitko i wypić) – działa on powlekająco na przewód pokarmowy, przez co zmniejsza uczucie pieczenia w przełyku;
• Unikanie stresu – codzienny spacer, spotkania i rozmowy z przyjaciółmi i rodziną, medytacja, ćwiczenia oddechowe, czytanie książek lub inne hobby mogą pomóc radzić sobie ze stresem.

Jeśli uda ci się wprowadzić powyższe zalecenia w życie, zgaga w ciąży nie powinna zakłócać ci radosnego czasu przygotowania do macierzyństwa.

Piśmiennictwo:

1. Tylec-Osóbka E., Wojtuń S., Gil J.: Podstawowe zasady postępowania w przebiegu chorób układu pokarmowego u kobiet w ciąży. Pediatria i Medycyna Rodzinna 2012, 8, 4: 315-323.
2. Świątkowska D.: Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Instytut Matki i Dziecka.