Zatoki - czy da się je szybko i skutecznie wyleczyć?

Spis Treści

Chore zatoki objawy

Zatoki to wypełnione powietrzem przestrzenie (wnęki) w pobliżu nosa. Są wyłożone błonami śluzowymi. Istnieją cztery różne zatoki:

• zatoka sitowata znajdująca się wokół grzbietu nosa;
• zatoka szczękowa zlokalizowana wokół policzków;
• zatoki czołowe znajdujące się w okolicy czoła;
• zatoka klinowa zlokalizowana głęboko za nosem.

Objawy zapalenia zatok często przypominają te typowe dla przeziębienia. Najbardziej charakterystycznym symptomem choroby jest ból twarzy. W przypadku infekcji zatok konieczne może być częste wydmuchiwanie nosa z powodu wydzieliny z nosa, która może być mętna, zielona lub żółta. Ta wydzielina pochodzi z zainfekowanych zatok i spływa do przewodów nosowych. Wydzielina może również omijać nos i spływać do tylnej części gardła, co jest przyczyną łaskotania, swędzenia, a nawet bólu gardła. W nocy może to powodować kaszel, który nasila się zaraz po położeniu się do łóżka. Spanie w pozycji pionowej lub z podniesioną głową może pomóc zmniejszyć częstotliwość i intensywność kaszlu.

Zapalenie zatok może również ograniczać zdolność oddychania przez nos. Infekcja bowiem powoduje obrzęk zatok i przewodów nosowych i może prowadzić do uczucia zatkanego nosa. Może być to przyczyną chwilowej utraty węchu, smaku i wpłynąć na barwę głosu.

Nieustanny ucisk i obrzęk zatok mogą wywoływać objawy bólu głowy, a także bóle uszu i zębów, szczęki i policzków. Bóle głowy nasilają się szczególnie rano i spowodowane są płynami, które zbierały się przez całą noc.

Gorączka w zapaleniu zatok nie jest powszechna, może jednak towarzyszyć chorobie. Jest sygnałem, że organizm walczy z wirusem lub infekcją bakteryjną lub grzybiczą.

Istnieją 3 rodzaje zapalenia zatok: krótkotrwałe zwane ostrym; długotrwałe (przewlekłe) oraz nawracające. Objawy ostrego typu infekcji utrzymują się krócej niż 12 tygodni i ustępują przy prawidłowym leczeniu. O przewlekłej chorobie mówimy wtedy, gdy symptomy utrzymują się dłużej niż 12 tygodni. Nawracająca postać zapalenia zatok oznacza  3 lub więcej epizodów w ciągu roku.

Zatoki a covid

Infekcje zatok występują, gdy płyn gromadzi się w wypełnionych powietrzem przestrzeniach na twarzy (zatokach). To gromadzenie się płynów umożliwia rozwój zarazków. Wirusy powodują większość infekcji zatok, ale czasami przyczyną są też bakterie. Do najczęstszych bakterii powodujących ostre zapalenie zatok należą Streptococcus pneumonia, Haemophilus influenzae oraz Moraxella catarrhalis.  COVID-19 to choroba, która może powodować to, co lekarze nazywają infekcją dróg oddechowych. Może wpływać na górne drogi oddechowe (zatok, nos i gardło) lub dolne drogi oddechowe (tchawicę i płuca). Nie ma jeszcze dokładnych potwierdzonych  informacji dotyczących tego, czy COVID-19 powoduje zapalenie zatok. Osoby ze słabym układem odpornościowym są bardziej narażone na bakteryjne lub grzybicze zakażenie zatok. Niektóre osoby z alergiami mogą mieć „alergiczne grzybicze zakażenie zatok”. W grupie osób szczególnie narażonych na zapalenie zatok znajdują się te z nieprawidłowościami w budowie przewodu nosowego, polipami nosa lub guzami. Stan chorobowy, taki jak mukowiscydoza lub zaburzenie układu odpornościowego, takie jak HIV/AIDS, narażenie na dym papierosowy również zwiększają częstość występowania choroby.

Co na zatoki u dziecka

Infekcja zatok u dzieci czasami występuje po infekcji górnych dróg oddechowych lub przeziębieniu. Przeziębienie powoduje obrzęk, który może blokować otwarcie zatok. Może to spowodować infekcję zatok. Alergie mogą również prowadzić do zapalenia zatok z powodu obrzęku i zwiększonej ilości śluzu. Inne możliwe stany, które mogą prowadzić do zapalenia zatok u dzieci, obejmują nieprawidłowy kształt nosa, zakażenia zęba, uraz nosa, obecność obcego przedmiotu w nosie, wada wrodzona rozszczepu podniebienia. Problemy z odpornością lub niedobory przeciwciał stanowią dodatkowy czynnik ryzyka. Leczenie zależy od objawów, wieku i ogólnego stanu zdrowia dziecka. Będzie to również zależeć od tego, jak ciężki jest stan.

Ostre zapalenie zatok może ustąpić samoistnie i zbyteczne jest podawanie syropu na zatoki, tabletek lub kropli do nosa.  Jeśli jednak tak się nie stanie, lekarz może przepisać antybiotyki lub sterydy donosowe.  Jeśli objawy u  dziecka nie ustąpią po 3 do 5 dniach, należy zmienić lek lub spróbować innego sposobu leczenia.

W przypadku zapalenia zatok wywołanego przez alergie leki przeciwhistaminowe i inne leki przeciwalergiczne mogą zmniejszyć obrzęk. Bez konsultacji z lekarzem nie należy stosować dostępnych bez recepty środków obkurczających do nosa. Te spraye mogą jedynie pogorszyć objawy i wysuszyć śluzówkę nosa. Nawracające zapalenie zatok leczy się również antybiotykami i lekami przeciwalergicznymi. Lekarz może również skierować dziecko do laryngologa lub otolaryngologa w celu przeprowadzenia pogłębionej diagnostyki i poznania przyczyny choroby.

Jak wyleczyć zatoki

Leczenie przewlekłego zapalenia zatok obejmuje stosowanie wielu leków. Spray do nosa zawierający kortykosteroidy donosowe pomaga zapobiegać i leczyć stany zapalne. Substancje występujące w tego typu lekach na zatoki to  flutikazol, budezonid, mometazon i beklometazon. Jeśli spraye nie są wystarczająco skuteczne, lekarz może zalecić płukanie roztworem soli fizjologicznej zmieszanej z kroplami budezonidu lub użycie roztworu soli morskiej do nosa.

Płukanie nosa roztworem soli za pomocą aerozoli lub roztworów do nosa zmniejsza drenaż i wypłukuje substancje drażniące i alergiczne.

W celu złagodzenia stanu zapalnego spowodowanego ciężkim zapaleniem zatok z towarzyszącym polipem może być konieczne zastosowanie tabletek na zatoki z kortykosteroidami. Mogą one jednak powodować poważne skutki uboczne, gdy są stosowane długotrwale, dlatego stosuje się je tylko w leczeniu poważnych stanów. Nie zaleca się ich stosowania w czasie ciąży.

Antybiotyki są czasami konieczne w przypadku zapalenia zatok, jeśli infekcja jest spowodowana przez bakterie. Jeśli lekarz nie może wykluczyć infekcji, może zalecić antybiotyk, czasami z innymi lekami.

W przypadkach opornych na leczenie lub leki na zapalenie zatok, opcją może być endoskopowa operacja zatok. Do tej procedury lekarz używa cienkiej, elastycznej rurki z dołączonym światłem (endoskopem), aby zbadać kanały zatok. W zależności od źródła blokady lekarz może użyć różnych narzędzi do usunięcia tkanki lub zgolenia polipa, który powoduje niedrożność nosa. Poszerzenie wąskiego otworu zatokowego również może być opcją wspomagającą drenaż.

Domowe sposoby na zatoki

Infekcje zatok prawie zawsze ustępują samoistnie. Antybiotyki nie pomogą w infekcji zatok wywołanej wirusem lub podrażnieniem przenoszonym drogą powietrzną, jak bierne palenie. Ale jest kilka rzeczy, które można zrobić, aby przyspieszyć proces odzyskiwania komfortu.

Najważniejsze jest utrzymywanie prawidłowego nawodnienia organizmu. Dlatego należy dbać o to, aby pić minimum 2 litry wody lub naparów ziołowych. Warto także uzupełnić swoją dietę o naturalne antybiotyki, czyli czosnek, imbir, cebulę. Jest to dobry sposób leczenia zapalenia zatok w ciąży. Dla osób lubiących słodkości, rekomendowane jest spożywanie miodu, który jest bombą witaminową i niezastąpionym źródłem polifenoli oraz innych związków o działaniu przeciwzapalnym.

Ważnym elementem leczenia zatok jest dbanie o prawidłowe nawilżenie powietrza w otoczeniu, którym przebywamy. Można to zrobić używając nawilżacza do powietrza. Nasze zatoki będą wdzięczne za odpowiedni stan nawilżenia, dlatego doskonałym uzupełnieniem terapii lekowej są inhalacje z wykorzystaniem ziół lub olejków eterycznych.

Jak oczyścić zatoki? Wystarczy napełnić misę gorącą wodą i pochylić się na nie dłużej niż przez 10 minut z głową nakrytą ręcznikiem. Należy uważać, aby nie pochylać się zbyt nisko, bo para wodna może poparzyć twarz. Dodanie kilku kropel oleju eukaliptusowego może pomóc otworzyć zatkane zatoki i pozbyć się śluzu. Jedno z badań wykazało, że główny składnik olejku eukaliptusowego, cineol skraca czas trwania choroby, szczególne u osób z przewlekłym zapaleniem zatok. Aby złagodzić infekcje zatok lub górnych dróg oddechowych można stosować olejek eukaliptusowy lub amol zewnętrznie na skronie lub klatkę piersiową lub wdychać przez dyfuzor.

Jak odetkać zatoki domowymi sposobami? Płukanie nosa to skuteczny sposób na chore zatoki i często jest polecany w celu złagodzenia objawów zapalenia zatok. Używanie roztworu soli fizjologicznej  lub sody oczyszczonej do tego zabiegu może pomóc pozbyć się niektórych objawów choroby.

Stosowanie wilgotnego, ciepłego okładu na zatoki również może przynieść ulgę. W tym celu należy położyć ciepły, wilgotny ręczniki wokół nosa, policzków i oczu, aby złagodzić ból twarzy wywołany zapaleniem zatoki klinowej, czołowej lub przynosowej. Pomoże to również oczyścić kanały nosowe z zewnątrz.

Źródło:

1. Little P, et al. (2016). Effectiveness of steam inhalation and nasal irrigation for chronic or recurrent sinus symptoms in primary care: A pragmatic randomized controlled trial