Ból ucha - jak go rozpoznamy i wyleczymy?

Spis Treści

Ból ucha - co to jest?

Ból ucha może dotyczyć jednego lub obu uszu. W większości przypadków dotyczy zazwyczaj jednego z nich. Może być stały lub pojawiać się i znikać. Sam ból opisywany jest  przez chorych jako tępy, ostry lub piekący. U osób z bólem ucha mogą wystąpić objawy towarzyszące w postaci gorączki lub chwilowej utraty słuchu.

Ból ucha – przyczyny

Najczęstszą przyczyną bólu ucha, zarówno u dzieci jaki i dorosłych jest infekcja ucha środkowego. Ucho środkowe to przestrzeń za błoną bębenkową, w której znajdują się małe kości słuchowe, odpowiedzialne za przekazywanie dźwięków do ucha wewnętrznego.

Innymi przyczynami bólu ucha mogą być:

• zapalenie migdałków
• zapalenie gardła
• zapalenie zatok
• przeziębienie lub grypa
• ząbkowanie u dzieci
• uraz lub uszkodzenie ucha
• zanieczyszczenie woskowiną.

Ból ucha u dziecka

Ból ucha jest częstym problemem zdrowotnym u dzieci. Według danych pochodzących od pediatrów, około 75% najmłodszych doświadcza bólu ucha przed ukończeniem piątego roku życia. Choroba najczęściej dotyczy dzieci między 6 miesiącem a 3 rokiem życia, ale może wystąpić u dzieci w każdym wieku.

Kłujący ból ucha

Kłujący ból ucha jest częstym objawem zapalenia. Może wystąpić w każdym  wieku. Objawami towarzyszącymi są zaczerwienienie, obrzęk, uczucie ciepła.  Kłujący ból ucha może być objawem uszkodzenia nerwu, które jest zwykle spowodowane przez urazy, infekcje lub choroby neurologiczne.

Ból ucha przy przełykaniu

Ból ucha przy przełykaniu może być spowodowany zapaleniem gardła lub migdałków. Te z kolei zwykle spowodowane są infekcją wirusową lub bakteryjną. Ból ucha przy przełykaniu może wystąpić również w przypadku infekcji zatok.

Ból ucha w środku

Ból ucha w środku jest zwykle związany z zapaleniem ucha środkowego. Najczęstsze przyczyny oprócz infekcji bakteryjnej lub wirusowej to uszkodzenie błony bębenkowej, woda w uchu po kąpieli lub basenie, zmiany ciśnienia podczas lotów samolotem lub nurkowania, a także podrażnienia spowodowane przez długotrwałe stosowanie słuchawek lub narażenie na hałas.

Ból ucha od zęba

Ten stan może wystąpić, gdy ząb jest bardzo zepsuty lub uszkodzony, a bakterie z zęba przedostają się do pobliskich struktur, takich jak ucho. Ból zęba może również promieniować do ucha, zwłaszcza jeśli dotyczy dolnych zębów szczęki.

Jednostronny ból gardła i ucha

Jedną z najczęstszych przyczyn jest infekcja dróg oddechowych, zwłaszcza górnych, która objawia się bólem gardła i ucha po jednej stronie. Może to być również spowodowane zapaleniem gardła, zapaleniem ucha środkowego lub zapaleniem zatok.

Ból gardła i szyi promieniujący do ucha

Ból ucha w ciąży

Ból ucha w ciąży może mieć różne przyczyny, takie jak infekcja ucha, zapalenie ucha środkowego, alergie, zatkanie nosa lub nadciśnienie w uchu. Często związany jest z osłabieniem układu odpornościowego w ciąży, co zwiększa ryzyko infekcji.

Ból ucha przy dotyku

Osoby odczuwające ból ucha przy dotyku powinny skonsultować się z lekarzem, który przeprowadzi badanie ucha i może zlecić dodatkowe badania, takie jak audiometria lub tomografia komputerowa, w celu zdiagnozowania przyczyny bólu.

Ból ucha – przewianie

Przewianie ucha jest stanem, w którym ucho jest narażone na zbyt dużą ilość zimnego powietrza, wody lub wiatru, co może spowodować podrażnienie i w konsekwencji ból.

Ból ucha po płukaniu zatok

Płukanie zatok, zwane również irygacją, jest jedną z metod stosowanych w leczeniu stanów zapalnych zatok. Może pomóc w usunięciu zalegającej wydzieliny i złagodzeniu obrzęku błony śluzowej, co może zmniejszyć ból i ułatwić oddychanie. W niektórych przypadkach, irygacja zatok może spowodować ból ucha. Wynika to z faktu, że zatoki szczękowe, które są często płukane, są połączone z uchem poprzez przewody słuchowe. Płukanie zatok może spowodować, że woda lub roztwór soli dostaną się do przewodu słuchowego i spowodują podrażnienie błony bębenkowej, co może prowadzić do bólu ucha.

Ból ucha – COVID

Ból ucha nie należy do typowych objawów COVID-19. Niemniej jednak, zgłaszano przypadki bólu ucha u niektórych pacjentów. Zwykle występuje to jako jeden z  objawów towarzyszących obok gorączki, kaszlu, ból gardła, zmęczenia, bólu mięśni i ogólnego dyskomfort.

Domowe sposoby na ból ucha

Istnieją sprawdzone domowe sposoby, które mogą pomóc złagodzić ból ucha. Można zastosować ciepły kompres na ucho lub okolicę ucha, co może pomóc zmniejszyć ból. W tym celu można użyć ciepłej chusteczki, termoforu lub specjalnej poduszeczki do ogrzewania. Niektóre zioła, takie jak rumianek, mięta pieprzowa lub lukrecja, mogą pomóc w łagodzeniu bólu ucha. Można zastosować je w postaci herbatki lub w postaci olejków eterycznych.

Krople na ból ucha

Decyzja o wyborze odpowiednich kropli do ucha zależeć od przyczyny bólu.  W przypadku infekcji bakteryjnej stosuje się krople z antybiotykiem. Jeśli ból ucha jest spowodowany stanem zapalnym lub skurczem mięśni, lekarz może zalecić stosowanie kropli z analgetykiem i substancją o działaniu przeciwzapalnym, takich jak np. krople z lidokainą i hydrokortyzonem.

Woda utleniona na ból ucha

Nie zaleca się stosowania wody utlenionej do leczenia bólu ucha, ponieważ może to być szkodliwe i niebezpieczne. Woda utleniona (nadtlenek wodoru) jest silnym utleniaczem i może spowodować podrażnienie i uszkodzenie delikatnej tkanki ucha, co może prowadzić do poważnych powikłań.

Leki na ból ucha

Leki na ból ucha zależą od przyczyny bólu i powinny być zawsze zalecane przez lekarza. Paracetamol lub NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne) są skuteczne w łagodzeniu i zmniejszaniu stanu zapalnego. W przypadku infekcji ucha środkowego lekarz może przepisać antybiotyki w celu zwalczenia bakterii wywołujących chorobę. Ważne jest, aby stosować się zawsze do zaleceń lekarza dotyczących dawkowania i sposobu podawania leków.

Źródło:

1. Harmes KM, Blackwood RA, Burrows HL, Cooke JM, Harrison RV, Passamani PP. Otitis media: diagnosis and treatment. Am Fam Physician. 2013 Oct 1;88(7):435-40. Erratum in: Am Fam Physician. 2014 Mar 1;89(5):318. Dosage error in article text. PMID: 24134083.

mgr farm. Ewelina DrelichDoktorantka Collegium Medicum w Bydgoszczy

NowaFarmacja.pl

Absolwentka farmacji na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jej pasją jest bezpieczeństwo stosowania produktów leczniczych, co jest tematem pracy doktorskiej na Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Autorka licznych tekstów edukacyjnych w pismach dla farmaceutów..

Dowiedz się więcej...