Świńska grypa - objawy i leczenie

Spis Treści

Co to jest świńska grypa?

Świńska grypa (inaczej grypa A/H1N1) to zakaźna choroba dróg oddechowych, która występuje i rozprzestrzenia się głównie u świń. Wywołana jest wirusem grypy typu A (SIV, ang. swine influenza virus). Niestety wirus świńskiej grypy H1N1 może potencjalnie powodować zakażenia u ludzi.

Świńska grypa - zakażenie + pochodzenie

Świńska grypa - pochodzenie

Świńska grypa została po raz pierwszy wyizolowana ze świń w latach trzydziestych XX. wieku przez naukowców ze Stanów Zjednoczonych. Przypadki zakażenia wirusem świńskiej grypy u ludzi zostały po raz pierwszy zaobserwowane w Meksyku i USA w 2009 roku. Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (ang. Centers for Disease Control and Prevention, CDC) oszacowało, że w ciągu jednego roku odnotowano od 43 do 89 milionów przypadków świńskiej grypy (w tym 1799 zgonów) w 178 krajach na całym świecie. Z kolei w 2015 roku, zmutowany szczep H1N1, który spowodował globalną pandemię w 2009 roku, rozprzestrzenił się w Indiach. Zgłoszono wówczas 10 000 przypadków zakażeń i 774 zgony.

Wirus świńskiej grypy - przebieg

Jak wspomniano na wstępie, świńska grypa H1N1 jest ostrą chorobą zakaźną, która infekuje górne drogi oddechowe i może powodować zapalenie górnych dróg oddechowych oraz tchawicy. Prawdopodobnie może też być przyczyną stanów zapalnych w dolnych drogach oddechowych. Okres inkubacji świńskiej grypy H1N1 wynosi od 1 do 4 dni, przy czym u większości osób są to średnio 2 dni. Jednakże należy zaznaczyć, że u niektórych osób okres inkubacji może wynieść nawet 7 dni. Okres zaraźliwości dla osób dorosłych rozpoczyna się ok. 1. dnia przed pojawieniem się objawów i trwa do ok. 5-7 dni po ich wystąpieniu. Warto też podkreślić, że okres zakaźny może być dłuższy u osób z osłabionym układem odpornościowym i u dzieci, i może wynosić on nawet od 10 do 14 dni. Ostre objawy choroby utrzymują się zwykle od trzech do siedmiu dni, choć u niektórych pacjentów złe samopoczucie i kaszel mogą towarzyszyć nawet 2 tygodnie. Osoby z cięższym przebiegiem choroby mogą wymagać hospitalizacji. Zalecany czas izolacji zakażonego pacjenta to ok. 5 dni.

Wirus świńskiej grypy rozprzestrzenia się głównie drogą kropelkową. Warto też zaznaczyć, że wirus może być również przenoszony przez osoby bezobjawowe, które nie chorują.

Na ciężki przebieg świńskiej grypy są przede wszystkim narażone:

• Osoby starsze w wieku powyżej 65. roku życia
• Dzieci poniżej 5. roku życia
• Kobiety ciężarne
• Osoby z osłabionym układem odpornościowym
• Osoby cierpiące na choroby przewlekłe (np. astmę, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzycę)

Jak uchronić się przed świńską grypą?

Aby uniknąć zakażenia grypą A/H1N1 warto wprowadzić kilka istotnych środków ostrożności. Zaleca się przede wszystkim:

• Regularnie myć ręce (najlepiej w ciepłej wodzie z mydłem; alternatywną opcją jest również sięgnięcie po środki do dezynfekcji, np. na bazie alkoholu)
• Zasłaniać nos i usta podczas kichania i kaszlu
• Ograniczyć kontakty z innymi osobami (w sytuacji, gdy jesteśmy chorzy)
• Utrzymywać dystans od osób chorych (np. zaniechać uścisków dłoni, pocałunków)
• Dbać o swój układ odpornościowy, m.in. poprzez zdrowe odżywianie
• Spożywać mięso wieprzowe po obróbce termicznej

Jednakże należy podkreślić, że nie istnieje pewny sposób (poza przyjęciem szczepionki) na uchronienie się przed świńską grypą.

Objawy świńskiej grypy

Symptomy infekcji wirusem świńskiej grypy nie są specyficzne i są bardzo podobne do tych, które występują w przebiegu zwykłej grypy. Objawy świńskiej grypy u ludzi są następujące:

• Brak apetytu
• Dreszcze
• Podwyższona temperatura ciała
• Chroniczne zmęczenie
• Ból gardła
• Kaszel
• Katar
• Zatkany nos
• Biegunka
• Nudności
• Wymioty
• Czerwone oczy

W przypadku świńskiej grypy sam jej przebieg nie jest zwykle aż tak groźny, jak możliwe powikłania, które mogą wystąpić. Wśród nich można wymienić m.in.:

• Nasilenie chorób przewlekłych (np. astmy)
• Wirusowe zapalenie płuc
• Krwotoczne zapalenie oskrzeli
• Niewydolność oddechową
• Objawy ze strony układu nerwowego (np. drgawki)

Świńska grypa - objawy u dzieci

Wirus świńskiej grypy H1N1 jest również chorobą zaraźliwą wśród dzieci. Objawy u dzieci są bardzo podobne do tych wspomnianych wcześniej. Jednakże małe dzieci rzadziej mają objawy takie jak gorączka i kaszel. Symptomy ciężkiej choroby u niemowląt i małych dzieci zwykle obejmują:

• Bezdech
• Przyspieszenie oddechu
• Duszności
• Sinicę
• Odwodnienie
• Skrajną drażliwość

Dodatkowo niemowlęta i małe dzieci mogą częściej doświadczać biegunki, niż starsze dzieci i osoby dorosłe.

Świńska grypa - w ciąży

Kobiety w ciąży, które zaraziły się wirusem H1N1 są bardziej na narażone na wystąpienie powikłań. Jednakże świńską grypę u kobiet ciężarnych można leczyć wspomnianymi lekami przeciwwirusowymi (oseltamiwirem i zanamiwirem).

Świńska grypa – leczenie

Wiele osób zastanawia się, czy świńska grypa jest uleczalna. Odpowiedź na to pytanie jest bardzo budująca, gdyż brzmi: tak. W przypadku leczenia świńskiej grypy u człowieka stosuje się takie same środki, jak w przypadku zwykłej grypy sezonowej. W określonych sytuacjach podaje się również leki przeciwwirusowe z grupy inhibitorów neuraminidazy. Przykładami takich leków są oseltamiwir i zanamiwir. Aby leki te były skuteczne, istotne jest, aby przyjąć je w czasie 36-48 godzin od pojawienia się pierwszych objawów grypowych. Warto jednak zauważyć, że wirusy grypy mogą uodpornić się na te leki, stąd są one głównie zarezerwowane dla osób, u których występuje wysokie ryzyko powikłań związanych z grypą. Leki te są ogólnie bezpieczne, choć w pojedynczych przypadkach mogą powodować pewne działania niepożądane, m.in. w postaci chorób skóry.

Postępowanie w przypadku pacjentów zakażonych wirusem świńskiej grypy jest uzależnione od nasilenia objawów. Osoby z łagodnym i umiarkowanym przebiegiem można leczyć w domu, zapewniając odpowiedni odpoczynek, nawodnienie, leczenie objawowe lekami przeciwgorączkowymi (np. paracetamolem), lekami przeciwhistaminowymi, czy też niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ).
Pacjenci cechujący się ciężkimi i postępującymi objawami powinni być hospitalizowani, najlepiej na oddziałach intensywnej terapii, szczególnie wtedy, gdy występują objawy wskazujące na zbliżającą się niewydolność oddechową, czy też posocznicę. U niektórych osób konieczne może być wprowadzenie dożylnego nawodnienia, wyrównania gospodarki elektrolitowej, czy też podanie antybiotyków (w przypadku współistniejących infekcji bakteryjnych). Osoby wykazujące zespół ostrej niewydolności oddechowej (ang. acute respiratory distress syndrome, ARDS) powinny być leczone z wykorzystaniem nieinwazyjnej lub inwazyjnej wentylacji mechanicznej.

Świńska grypa – szczepionka

Najbardziej znaną i skuteczną metodą zapobiegania świńskiej grypie jest szczepienie przeciwko H1N1. We wrześniu 2009 roku, Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (Food and Drug Administration, FDA) dopuściła do stosowania opracowaną szczepionkę. Badania naukowe wykazały, że pojedyncza dawka jest wystarczająca do wytworzenia odpowiedniej ilości przeciwciał do ochrony przed wirusem. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że szczepienie jest przeciwwskazane u osób, u których w przeszłości stwierdzono ciężką reakcję alergiczną na szczepionki przeciwko grypie sezonowej.

Literatura:

1. Sebastian MR., Lodha R., Kabra SK.: Swine origin influenza (swine flu). Indian Journal of Pediatrics, 2009, 76, 8, 833-841.
2.  Dandagi GL., Byahatti SM.: An insight into the swine-influenza A (H1N1) virus infection in humans. Lung India, 2011, 28, 1, 34-38.
3.  Myers KP., Olsen CW., Gray GC.: Cases of swine influenza in humans: a review of the literature. Clinical Infectious Disease, 2007, 44, 8, 1084-1088.
4.  Vincent AL., Ma W., Lager KM., Janke BH., Richt JA.: Swine influenza viruses a North American perspective. Advances in Virus Research, 2008, 72, 127-254.
5.  Loubet P., Enouf V., Launay O.: The risk of a swine influenza pandemic: still a concern? Expert Review of Respiratory Medicine, 2018, 13, 9.
6. Soleimani G., Akbarpour M.: Clinical presentation of novel influenza A (H1N1) in hospitalized children. Iranian Journal of Pediatrics, 2011, 21, 2, 215-219.