Rak szyjki macicy - dlaczego jest tak groźnym kobiecym nowotworem?

Spis Treści

Rak szyjki macicy – przyczyny

Rak szyjki macicy jest złośliwym nowotworem. Za jego główną przyczynę uznaje się zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Istnieją jednak również inne czynniki ryzyka, które mogą przyczynić się do rozwoju choroby.

Zaliczamy do nich:

• wczesne rozpoczęcie życia seksualnego i wysoka liczba partnerów seksualnych, co zwiększa ryzyko zakażenia wirusem HPV
• palenie papierosów wpływające negatywnie na układ odpornościowy
• zaburzenia hormonalne, takie jak zespół policystycznych jajników
• rodzinna historia chorób przerostowych szyjki macicy
• występowanie chorób przerzutowych (rak piersi, jajnika lub endometrium)

Rak szyjki macicy - ile wynosi długość życia?

Długość życia chorych na raka szyjki macicy zależy od wielu czynników, takich jak stadium choroby, jej agresywność, obecność przerzutów, a także ogólny stan zdrowia pacjentki i dostępność skutecznych metod leczenia. Wczesne wykrycie i leczenie mogą poprawić rokowanie i długość życia. Zwykle szanse na wyleczenie są największe, gdy rak jest wykryty we wczesnym stadium, gdy nie przerzucił się do innych części ciała. Wtedy leczenie może polegać na usunięciu zmienionej tkanki, radioterapii lub chemioterapii. W przypadku zaawansowanych stadiów raka szyjki macicy, gdy choroba przerzuciła się na inne organy, rokowanie może być mniej korzystne, a długość życia zależy od wielu czynników. W takich przypadkach leczenie ma na celu przede wszystkim poprawę jakości życia pacjenta i opóźnienie postępu choroby.

Rak szyjki macicy – objawy

Wczesne stadium raka szyjki macicy może przebiegać bezobjawowo, dlatego bardzo ważne jest regularne wykonywanie badań profilaktycznych, w tym cytologii, które umożliwiają wykrycie choroby we wczesnym stadium. W późniejszych stadiach choroby występują następujące objawy:

• Krwawienia z pochwy poza cyklem menstruacyjnym lub po stosunku seksualnym
• Wydzielina z pochwy o nietypowym zapachu i konsystencji
• Bóle podbrzusza lub w dolnej części pleców
• Zwiększone ilości wydzieliny z pochwy
• Trudności z oddawaniem moczu lub stolca
• Zmiana w wyglądzie sromu lub pochwy

Czy rak szyjki macicy jest widoczny gołym okiem?

W przypadku bardzo zaawansowanej choroby zmiany wywołane nowotworem mogą być widoczne gołym okiem.

Rak szyjki macicy – stopnie

Rak szyjki macicy jest oceniany pod względem stopnia zaawansowania. W zależności od rozmiaru i lokalizacji guza, stopnie raka szyjki macicy są określane w skali od 0 do IV, gdzie:

• Stadium 0: rak in situ - w tym stadium rak jest obecny tylko w komórkach nabłonka szyjki macicy, ale nie rozprzestrzenia się poza nią.
• Stadium I: rak ograniczony do szyjki macicy - w tym stadium rak jest obecny tylko w szyjce macicy, ale nie rozprzestrzenia się na inne części narządu rozrodczego ani na inne narządy.
• Stadium II: rak rozprzestrzenia się na pobliskie tkanki - w tym stadium rak przerasta przez szyjkę macicy na pobliskie tkanki, takie jak pochwa czy sąsiednie węzły chłonne.
• Stadium III: rak rozprzestrzenia się na dalsze tkanki - w tym stadium rak rozprzestrzenia się na dolną część pochwy lub miednicę.
• Stadium IV: rak rozprzestrzenia się na odległe narządy - w tym stadium rak rozprzestrzenia się na inne narządy poza miednicą, takie jak płuca czy wątroba.

Jak szybko rozwija się rak szyjki macicy?

Rak szyjki macicy zaczyna się od zmian w komórkach szyjki macicy, które mogą trwać wiele lat zanim przekształcą się w raka. Zmiany te mogą być wykryte podczas regularnych badań cytologicznych. W przypadku, gdy zmiany te nie zostaną wykryte i leczone, mogą one prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy.

Jeśli rak szyjki macicy zostanie zdiagnozowany we wczesnym stadium (np. w stadium 0 lub stadium I), szanse na całkowite wyleczenie są bardzo wysokie. Jednakże, jeśli choroba zostanie zdiagnozowana w późniejszych stadiach, kiedy rak rozprzestrzenił się poza szyjką macicy, szanse na wyleczenie są mniejsze.

Rak szyjki macicy – przerzuty

Rak szyjki macicy może przerzucać do innych części ciała. Najczęstszymi miejscami przerzutów są węzły chłonne, płuca, wątroba oraz kości. Objawy zależą od miejsca ich lokalizacji. Dla przykładu, przerzuty do płuc mogą prowadzić do duszności, kaszlu, bólu w klatce piersiowej lub zmian w wynikach badań obrazowych płuc, natomiast przerzuty do kości mogą prowadzić do bólu kostnego, złamań lub osłabienia kości.

Rak szyjki macicy - ile można żyć?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ przebieg raka szyjki macicy zależy od wielu czynników, takich jak stadium choroby, wiek pacjentki, stan ogólny zdrowia i skuteczność leczenia. Gdy nowotwór jest wykryty we wczesnym stadium zaawansowania 90% pacjentek przeżywa więcej niż 5 lat.

Rak szyjki macicy – leczenie

Metody leczenia raka szyjki macicy mogą obejmować:

• Chirurgię - usunięcie zmienionej tkanki lub całej macicy. W zależności od rozległości zmian, może być konieczne usunięcie węzłów chłonnych
• Radioterapię - wykorzystanie promieniowania, aby zniszczyć komórki nowotworowe. Radioterapia może być zewnętrzna lub wewnętrzna (brachyterapia)
• Chemioterapię - stosowanie leków przeciwnowotworowych w celu zniszczenia komórek rakowych. Chemioterapia może być stosowana przed lub po operacji lub w połączeniu z radioterapią.
• Immunoterapię - wykorzystanie systemu odpornościowego pacjenta do zwalczania komórek nowotworowych. Immunoterapia może obejmować leki stymulujące układ odpornościowy lub terapię genową.

Czego nie lubi rak szyjki macicy?

Najlepszym sposobem na ochronę przed rakiem szyjki macicy jest regularne poddawanie się badaniom profilaktycznym, takim jak cytologia, oraz szczepienie przeciwko wirusowi HPV, który jest główną przyczyną raka szyjki macicy.

Szczepionka na raka szyjki macicy

Szczepionka przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) jest skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom wirusem. Chroni przed najbardziej niebezpiecznymi typami wirusa HPV, które powodują około 70% przypadków raka szyjki macicy. Szczepionka jest rekomendowana  dla dziewcząt i chłopców przed osiągnięciem aktywności seksualnej. Skuteczność szczepionki wynosi ponad 90%, a jej działanie jest długotrwałe i może zapewnić ochronę przed zakażeniem wirusem na wiele lat. W niektórych krajach, szczepionka przeciwko HPV jest również zalecana dla dorosłych kobiet i mężczyzn. Należy jednak pamiętać, że szczepienie przeciwko HPV nie stanowi pełnej ochrony przed rakiem szyjki macicy i nie zastępuje regularnych badań profilaktycznych, takich jak cytologia.

Źródło:

1. Nowotwory. Zarys Patologii Onkologicznej. Praca zbiorowa pod red.: R.Kordek, L.Woźniak, W.Biernat. Akademia Medyczna w Łodzi, Łódź 2001;