Spis Treści
Co to jest polimialgia reumatyczna?
Polimialgia reumatyczna to choroba reumatologiczna, charakteryzująca się bólami mięśni szyi, obręczy barkowej i obręczy biodrowej. Występuje przy tej dolegliwości sztywność mięśni, a początek choroby może być gwałtowny. Schorzenie to występuje zwłaszcza u kobiet rasy białej zamieszkujących północną Europę.
Rozpoznanie polimialgii reumatycznej następuje wtedy, gdy pacjent powyżej 50 roku życia uskarża się od minimum miesiąca na ból w przynajmniej dwóch z tych obszarów: szyi, obręczy barkowej, obręczy biodrowej. Poranna sztywność stawów u takiego pacjenta utrzymuje się przez więcej niż godzinę, a odczyn Biernackiego przekracza po godzinie w badaniach laboratoryjnych 40 mm. Specjalista powinien wykluczyć inne choroby wywołujące podobne objawy, m.in.: SLE, RZS, zapalenie wielomięśniowe, fibromialgię. Szybką poprawę osobie cierpiącej na polimialgię reumatyczną przynosi zastosowanie 15 – 20 mg/d prednizonu.
Jak objawia się polimialgia reumatyczna?
Polimialgia reumatyczna objawy może wykazywać na wiele sposobów, przebieg tej choroby nie zawsze jest taki sam. Symptomy mogą się rozwijać powoli, jednak najczęściej występują one gwałtownie. Najbardziej charakterystycznymi objawami tej dolegliwości są bóle mięśni i stawów obręczy biodrowej, barkowej oraz okolic karku i szyi. Początkowo dolegliwości mogą pojawić się po jednej stronie, ale następnie obejmują też symetryczną stronę ciała.
Osoba chora odczuwa problemy z ruchomością stawów, zwłaszcza po przebudzeniu albo po przebywaniu długo w jednej pozycji. Barki i biodra stają się wrażliwe na dotyk, a osoba chora ma problem z podniesieniem rąk nad głowę. W przebiegu choroby pojawić się mogą ciastowate obrzęki stóp i nóg oraz zapalenie stawu kolanowego lub mostkowo – obojczykowego. Przykurcze mięśni i ich bolesność przy ucisku także są objawem polimialigii reumatycznej. Często przypadłości tej towarzyszą również:
- Złe samopoczucie,
- Osłabienie,
- Przewlekłe zmęczenie,
- Stan podgorączkowy,
- Gorączka,
- Spadek masy ciała,
- Stany depresyjne,
- Bezsenność.
Polimialgia reumatyczna – badania i leczenie
Polimialgia reumatyczna – jakie badania należy wykonać, aby ustalić jej występowanie? Najczęściej rozpoznanie ustala lekarz reumatolog na podstawie objawów zgłoszonych przez chorego i wyników podstawowych badań krwi. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się przyspieszone OB (>100 ml/h), wysokie stężęnie fibrynogenu i białka C reaktywnego oraz podwyższenie aktywności fosfatazy alkalicznej.
Od momentu rozpoznania choroby najważniejszymi lekami są prednizon i jego pochodne, czyli glikokortykosteroidy. Po ich zastosowaniu znacząca poprawa następuje już po 72 godzinach. Leki podaje się raz dziennie, po porannym posiłku, a po miesiącu podejmuje się próby zmniejszenia ich dawki. Leczenie jest długotrwałe i trwa zazwyczaj kilka lat. W leczeniu podtrzymującym używa się niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a podczas trwającej trzy miesiące terapii steroidami należy zażywać witaminę D i preparaty wapnia, by zapobiegać osteoporozie.
Polimialgia reumatyczna – dieta i rehabilitacja
Kiedy występuje polimialgia reumatyczna, leczenie należy wspomóc odpowiednią dietą. Działa ona wspomagająco, o ile jest bogata w antyoksydanty i zbilansowana. Zaleca się dietę przeciwzapalną, bez alkoholu, czerwonego mięsa i słodyczy. Zamiast tego jadłospis powinien obfitować w warzywa, owoce, tłuste ryby (makrela, śledź, łosoś) i białe mięso. Sięgać należy po produkty bogate w kwasy omega-3, czyli orzechy włoskie lub olej lniany, a także przyprawy o działaniu przeciwzapalnym – imbir, goździki, kurkumę.
Po 2 – 4 tygodniach od rozpoczęcia terapii sterydami zalecane jest rozpoczęcie rehabilitacji. Odpowiednio dobrane ćwiczenia fizyczne zapobiegają przykurczom w stawach i zanikom mięśniowym. Celem rehabilitacji jest utrzymanie siły mięśni, ich rozluźnienie i zwiększenie zakresu ruchu w stawach. Oprócz ćwiczeń można przeprowadzać też laseroterapię i krioterapię.
Nieleczona polimialgia reumatyczna – skutki
- Powikłania nieleczonej polimialgii reumatycznej mogą być groźne dla zdrowia. Należą do nich:
- Zaniki mięśniowe – rosnąca sztywność stawów i ból w połączeniu ze złym samopoczuciem sprawiają, że chory wiele godzin spędza w pozycji leżącej, co obniża kondycję mięśni,
- Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – powoduje dyskomfort w czasie żucia, utratę masy ciała, zaburzenie widzenia i ból w skroniach,
- Zaburzenia pracy narządu wzroku,
- Udar mózgu,
- Zawał mięśnia sercowego.
Polimialgia reumatyczna a szczepienie na COVID
Analizy wykonywane po przyjęciu dwóch dawek szczepionki mRNA potwierdzają, że szczepienie przeciwko COVID-19 wśród pacjentów z chorobami reumatycznymi jest bezpieczne. Nie stwarza ono ryzyka ani w zakresie zaostrzenia choroby podstawowej, ani wystąpienia reakcji poszczepiennych.
Sprawdź też: Reumatyzm - objawy, leczenie, badania
Bibliografia:
Acharya S, Musa R. Polymyalgia Rheumatica. 2024 Feb 25. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan–. PMID: 30725959.
Lundberg IE, Sharma A, Turesson C, Mohammad AJ. An update on polymyalgia rheumatica. J Intern Med. 2022 Nov;292(5):717-732. doi: 10.1111/joim.13525. Epub 2022 Jun 11. PMID: 35612524; PMCID: PMC9796644.
Camellino D, Giusti A, Girasole G, Bianchi G, Dejaco C. Pathogenesis, Diagnosis and Management of Polymyalgia Rheumatica. Drugs Aging. 2019 Nov;36(11):1015-1026. doi: 10.1007/s40266-019-00705-5. PMID: 31493201.
dr Bartek Kulczyński Dyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą, pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.