Autorka:
mgr farmacji Patrycja Jakimik
NowaFarmacja.pl
Podstawowy objaw zawału serca – ból w klatce piersiowej
Zawałem serca nazywa się martwicę mięśnia sercowego spowodowaną jego niedokrwieniem. Zazwyczaj zawał serca jest spowodowany pęknięciem blaszki miażdżycowej, wokół której tworzy się skrzeplina zamykająca naczynie wieńcowe. W ten sposób zablokowany zostaje napływ krwi do mięśnia sercowego i dochodzi do niedokrwienia.
Jak rozpoznać zawał serca? Objawy zawału mięśnia sercowego mogą być niespecyficzne. Jednakże podstawowym i najbardziej charakterystycznym objawem, występującym u większości pacjentów jest ból w klatce piersiowej. Ból ten jest w różny sposób opisywany przez pacjentów – zwykle jako bardzo silny, piekący, gniotący lub ściskający, dławiący.
Ból ten ma charakter rozlany, co oznacza, że nie jest możliwe wskazanie konkretnego punktu na ciele, w którym jest zlokalizowane jego źródło. Odczuwany jest on na większym obszarze i może promieniować do lewego barku lub lewego ramienia, szyi i żuchwy.
Ból ten może mieć charakter ciągły, bądź też chwilowo ustępować, po czym ponownie nawracać. Zwykle trwa ok. 20 minut. Pamiętamy jednak, że objawy zawału są zróżnicowane, dlatego tez nie u każdego wystąpi ból o podobnym nasileniu. Szczególnie należy mieć na uwadze osoby w starszym wieku, bądź też chorujące na cukrzycę, u których ten podstawowy objaw, jakim jest ból może być zdecydowanie mniej charakterystyczny niż u innych pacjentów. Może również wcale się nie pojawić, co jednak występuje rzadko.
Inne objawy zawału mięśnia sercowego
Inne objawy zawału serca to ból zlokalizowany za mostkiem, w żuchwie, szyi, ręce lub barku, bądź też na plecach. Niekiedy bólowi towarzyszą także nudności i wymioty. Częstym objawem zawału mięśnia sercowego u osób w podeszłym wieku jest duszność. Towarzyszyć jej może kaszel z odkrztuszaniem pienistej, podbarwionej różowo wydzieliny. Zawał może objawiać się także osłabieniem, zawrotami głowy oraz omdleniami, bądź stanem przedomdleniowym. Wielu chorych, zwłaszcza tych, którzy odczuwają silny ból w klatce piersiowej odczuwa ogromny niepokój i strach przed zbliżającą się śmiercią.
Warto mieć na uwadze, że gdy występuje zawał serca, objawy mogą się różnić u poszczególnych pacjentów. Pamiętajmy również, że u danego pacjenta nie wystąpią wszystkie możliwe objawy, a co najwyżej kilka z nich. Najważniejsze jest, aby mieć świadomość, jakie symptomy powinny być niepokojące.
W przypadku wystąpienia jakiegokolwiek podejrzenia zawału mięśnia sercowego osoby, którym lekarz przepisał nitroglicerynę oraz poinstruował, w jaki sposób ją stosować, mogą ją zażyć. Natomiast jeśli u osób tych ból nie ustąpi w ciągu 5 minut oraz w przypadku pozostałych osób, powinniśmy jak najszybciej wezwać pogotowie ratunkowe. W Polsce jest to numer 999, bądź też międzynarodowy numer alarmowy – 112. To bardzo ważne! Im szybciej chory uzyska fachową pomoc, tym więcej mięśnia sercowego można uratować. Rozpoczęcie leczenia w ciągu pierwszej godziny od wystąpienia pierwszych objawów daje najlepsze rokowania pacjentowi, dlatego nigdy nie zwlekajmy z wezwaniem pomocy – nawet wówczas, gdy nie mamy pewności, że występujące objawy zwiastują zawał serca.
Piśmiennictwo:
- Ibanez B., James S. i wsp. Wytyczne ESC dotyczące postępowania w ostrym zawale serca z uniesieniem odcinka ST w 2017 roku. Kardiologia Polska 2018; 76(2); 229-313
- Priori S., Blomstrom-Lundqvist C. Wytyczne ESC dotyczące postępowania u pacjentów z komorowymi zaburzeniami rytmu oraz zapobiegania nagłym zgonom sercowym w 2015 roku. Kardiologia Polska 2015; 73(10); 795-900
- Gajewski P., Leśniak W. Nowa definicja zawału serca Podsumowanie stanowiska Grupy Roboczej European Society of Cardiology, American College of Cardiology Foundation, American Heart Association i World Heart Federation 2012