Niedobór witaminy B12 – jak szybko go uzupełnić?

Spis Treści

Jak szybko uzupełnić niedobór witaminy B12?

Zacznijmy najpierw od funkcji tego składnika żywności. Witamina B12 bierze udział w wielu mechanizmach w ludzkim organizmie:

• współdziała z kwasem foliowym w procesach produkcji czerwonych krwinek, bierze też udział w syntezie DNA i mieliny (osłonki komórek nerwowych – przez to zwiększa szybkość transmisji sygnałów elektrycznych między komórkami nerwowymi);
• bierze udział w reabsorpcji aminokwasów;
• wspomaga działanie enzymów, a także cząsteczek, w których także występują cynk i magnez (wzmaga ich aktywność).

Zapotrzebowanie organizmu człowieka na witaminę B12 wynosi 2-3 mcg dziennie. Kobiety w ciąży i karmiące piersią potrzebują więcej tego składnika, podobnie może być w przypadku sportowców oraz osób przewlekle chorych. Ponieważ witamina B12 bierze udział w bardzo ważnych reakcjach biochemicznych w organizmie człowieka, wartość witaminy B12 w organizmie powinna być utrzymywana w zakresie 140-800 pg/ml (najlepiej 500-800 pg/ml). Wartości 800 pg/ml i wyższe wskazują na zbyt wysoką ilość witaminy B12 w organizmie, zaś poziom tej witaminy poniżej 140 pg/ml to kliniczny niedobór witaminy B12. Ponieważ poziom witaminy B12 zmniejsza się wraz z wiekiem, jej niedobór występuje częściej u osób starszych. Nie oznacza to jednak, że dzieci i młodzi dorośli, a także kobiety w ciąży i karmiące piersią, nie mogą rozwinąć niedoboru witaminy B12.

Najskuteczniejszym sposobem na zwiększenie wartości witaminy B12 jest spożywanie pokarmów pochodzenia zwierzęcego, które są bardzo dobrym jej źródłem. Niestety, dieta wegańska, a więc bazująca na pokarmach roślinnych, nie jest odpowiednio bogata w tę witaminę i zaleca się suplementację tego składnika u wegan.

Poza dietą i suplementami, jeśli niedobór witaminy B12 jest u kogoś poważny, konieczne może być uzupełnienie zastrzykami witaminy B12 i tabletkami (w formie leku, a nie suplementu) z tym składnikiem. Najczęściej terapia iniekcyjna to metoda leczenia niedoboru witaminy B12 stosowana u pacjentów, którzy mają problemy z wchłanianiem witaminy B12 z powodu chorób związanych z układem pokarmowym.

Jakie są objawy braku witaminy B12?

• Zapominanie, problemy z koncentracją, zmniejszone zdolności umysłowe,
• Nerwowość, stres, uczucie ciągłego napięcia,
• Problemy z ruchliwością, zaburzenia równowagi,
• Dyskomfort/niewyraźne widzenie
• Zmęczenie/Osłabienie
• Zmiany barwy języka (czerwony język lub blady język),
• Utrata masy ciała (niezamierzona).

Ponadto do poważnych skutków, a nie tyle objawów niedoboru tej witaminy, należą: anemia, zaburzenia układu nerwowego i ruchowego, mrowienie kończyn.

Niedobór witaminy B12 może jednak nie wykazywać objawów, dopóki nie osiągnie poważnego poziomu – warto mieć to na uwadze i regularnie, co najmniej raz w roku badać krew, także pod względem ilości witaminy B12 w organizmie.

Co powoduje niedobór witaminy B12?

Przede wszystkim to, co i w jakiej ilości zjadamy, ma wpływ na ilość witaminy B12 w organizmie. Niedobór witaminy B12 w standardowej diecie jest raczej rzadki, ale jeśli stosujesz dietę wegańską, nie spożywasz pokarmów pochodzenia zwierzęcego, takich jak mięso, mleko, jajka i dodatkowo nie przyjmujesz suplementów z witaminą B12 i/lub produktów nią wzbogacanych, to możesz spowodować u siebie znaczny niedobór witaminy B12.

Ponadto różne składniki diety oraz leki mogą mieć wpływ na to, jak dobrze ciało wchłania witaminę B12. Do leków, które mogą zmniejszać poziom witaminy B12 w organizmie należą zwłaszcza: inhibitory pompy protonowej, leki antyhistaminowe, metformina, antybiotyki.

Także zaburzenia funkcjonowania żołądka, w tym zapalenie błony śluzowej wyścielającej jego wnętrze, może uniemożliwić organizmowi wchłanianie witaminy B12. Jest to ogólnie jedna z najczęstszych przyczyn niedoboru różnych witamin w populacji.

Częste nadużywanie alkoholu jest również jednym z czynników, które mogą utrudniać organizmowi wchłanianie składników odżywczych, w tym witaminy B12. Może uniemożliwić uzyskanie wystarczającej ilości kalorii, a zapalenie języka lub opuchnięty, stan zapalny języka może być oznaką niedoboru witaminy B12.

Literatura

1. https://vitapedia.pl/witamina-b12 [dostęp dn. 5.07.2022 r.].
2. Zabrocka J. i wsp. Niedobór witaminy B12 w wieku podeszłym – przyczyny, następstwa, podejście terapeutyczne. G E R I A T R I A 2013; 7: 24-32.