Metformina a wątroba

Spis Treści

Wpływ metforminy na wątrobę

Chociaż metformina to lek znany już od ponad pół wieku, to wciąż odkrywany jest na nowo. Stanowi on złoty standard leczenia cukrzycy typu 2. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu wytwarzania glukozy w wątrobie, zwiększeniu wrażliwość na insulinę (szczególnie wątroby) oraz opóźnianiu wchłaniania glukozy w jelicie.

Jednak poza podstawowym działaniem przeciwcukrzycowym, metformina wykazuje wiele działań pozaglikemicznych. Powoduje zmniejszenie stanu prozakrzepowego, który towarzyszy cukrzycy oraz poprawia parametry lipidogramu. U osób z podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi może przyczynić się do jego obniżenia. Metformina wpływa pozytywnie na masę ciała, jak również wydłuża czas życia. Najnowsze badania wykazały jej działanie przeciwnowotworowe, korzystny wpływ w terapii zespołu policystycznych jajników, jak również skuteczność w terapii niealkoholowego stłuszczenia wątroby.

Stłuszczenie wątroby a metformina

Korzystny wpływ na terapię niealkoholowego stłuszczenia wątroby to jeden ze stosunkowo niedawno odkrytych działań pozaglikemicznych metforminy. Dotychczas lek ten rzadko stosowano u osób chorujących na cukrzycę, u których stwierdzono również marskość wątroby. Jednak badania wykazały, że terapia metforminą u osób z cukrzycą i marskością wątroby powoduje zmniejszenie ryzyka powikłań ze strony wątroby. Udowodniono, że metformina zmniejsza stłuszczenie wątroby, jak również zapobiega mu. Okazało się również, że dalsze leczenie metforminą po stwierdzeniu marskości wątroby u pacjentów z cukrzycą zmniejsza ryzyko śmierci nawet o połowę.

Metformina a ból wątroby

Zażywanie metforminy, jak w przypadku każdego leku, wiąże się z możliwością wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej dotyczą one przewodu pokarmowego i występują zwykle na początku terapii. Działania niepożądane, które mogą wystąpić to wzdęcia, nudności, biegunka, utrata apetytu, metaliczny posmak w ustach oraz bóle brzucha. Bóle te często mogą być błędnie interpretowane jako ból wątroby. Jednak warto podkreślić, że sama wątroba nie boli, ponieważ jej miąższ nie jest unerwiony. Ewentualne dolegliwości, które można by opisać jako ból wątroby mogą być związane z powiększeniem tego narządu i uciskiem na sąsiadujące organy. Najlepszy efekt terapeutyczny uzyskuje się, gdy metformina stosowana jest przed posiłkiem. Jednak taki sposób zażywania może zwiększać ryzyko występowania działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, dlatego też aby zminimalizować nieprzyjemne objawy, niekiedy zaleca się stosowanie tego leku w trakcie lub bezpośrednio po posiłku.

Piśmiennictwo:

1. Zhang X., Hermsen W.S., Mettler Tm Kim W.R., Roberts R.O., Therneau T.M., Roberts L.R., Chaiteerakij R.: Continuation of metfomin use after a diagnosis of cirrhosis significantly improved survival of patients with diabetes. Hepatology, accepted for publication, doi: 10.1002/hep.27199
2. Wróbel M. Marek B. Kajdaniuk D. Rokicka D. Szymborska – Kajanek A. Strojek K.: Metformin – a new old drug. Endokrynologia Polska 2017; 68(4): 482-496
3. Mizierski G. Dziurzyńska M. Jaroszyński A. Wpływ postaci metforminy na częstość występowania objawów niepożądanych. Forum Medycyny Rodzinnej 2015; 9(2): 136-138
4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metformax