Autorka:
mgr farm. Ewelina Drelich
NowaFarmacja.pl
Helicobacter leczyć czy nie
Obecność Helicobacter w organizmie człowieka w większość przypadków przebiega w sposób bezobjawowy. Konkretne symptomy pojawiają się tylko u 10-20% zakażonych na skutek procesów zapalnym rozwijających się w błonie śluzowej żołądka. Najczęstsze objawy choroby to zapalenie żołądka, wrzody trawienne żołądka lub dwunastnicy. Mogą być też mniej charakterystyczne, np. zaparcia, brak apetytu, wzdęcia, odbijanie. W skrajnych przypadkach jest to rak żołądka lub chłoniak. Wykazano także związek pomiędzy zakażeniem a niskorosłością oraz niedokrwistością z niedoboru żelaza. Wystąpienie któregokolwiek z objawów jest podstawą do tego, aby rozpocząć leczenie.
Jak wykryć bakterię Helicobacter pylori- test na Helicobacter
Test na obecność Helicobacter pylori można wykonać na różne sposoby. Metody diagnostyczne dzielimy na te inwazyjne i bezinwazyjne. W aptekach pojawiły się testy ze śliny przeznaczone do użycia w domu. Badanie antygenów w stolcu jest testem o największej czułości, sięgającej ok. 90%. Jego niewątpliwą zaletą jest szybkość rozpoznania aktualnego zakażenia. Test oddechowy z mocznikiem znakowanym wykazuje większa czułość, ale jest drogi (cena testu to ok. 250 zł). Dwa tygodnie przed jego wykonaniem należy odstawić przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol). Najmniejszą czułością charakteryzuje się test serologiczny z przeciwciałami IgG (nie musi być wykonywany na czczo), który jest głównie przydatny w badaniach przesiewowych oraz u osób, u których nie można przerwać anytybiotykoterapii. Cena badania krwi pod kątem obecności bakterii wynosi ok. 50 zł. Testy inwazyjne, do których zaliczamy test ureazowy, badanie histologiczne i hodowlę bakteryjną wymagają wykonania gastroskopii. O tym, który test na Helicobacter wykonać (z kału czy z krwi) decyduje lekarz. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi do diagnostyki zakażenia zaleca się test oddechowy lub test na antygen w kale. Tam, gdzie dostępność tych metod diagnostycznych jest niska, a cena wysoka dopuszcza się testy serologiczne. Interpretacja uzyskanych wyników powinna być dokonywana przez lekarza. Należy pamiętać, że wynik dodatni (np. z kału, z krwi) nie zawsze musi oznaczać natychmiastową potrzebę rozpoczęcia leczenia. Tylko pozytywny wynik badania w postaci obecności przeciwciał bakteryjnych w kale, krwi w połączeniu z występowaniem konkretnych objawów jest sygnałem, aby zacząć stosować tabletki. Dodatni wynik IgG, czyli przekroczona norma może świadczyć nie tylko o obecności bakterii w organizmie człowieka, ale także o przebytej infekcji.
Jak leczyć Helicobacter pylori
Zgodnie z najnowszymi wytycznymi Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii leczenie zakażeń Helicobacter pylorii opiera się na terapii poczwórnej z bizmutem lub bez oraz terapii sekwencyjnej. Leczenie pierwszego rzutu to 10-dniowa terapia potrójna obejmująca takie leki jak inhibitory pompy protonowej (polprazol, omeprazol), amoksycylinę i metronidazol. Wszystkie wymienione stosuje się dwa razy dziennie. Można również zastosować terapię poczwórną z bizmutem zwykorzystaniem takich związków jak: cytrynian bizmutu, tetracyklina, metronidazol oraz inhibitor pompy protonowej. W przypadku zastosowania leczenia sekwencyjnego przez pierwsze pięć dni stosuje się połączenie inhibitora z amoksycyliną, a przez kolejne cztery z klarytromycyną i metronidazolem. Badania pokazują, że skuteczność terapii poczwórnej z bizmutem wynosi 80 %, podczas gdy zastosowanie kombinacji trzech leków jedynie 55%. Zarówno terapia poczwórna z bizmutem, jak i terapia sekwencyjna mogą być wykorzystane w leczeniu drugiego wyboru, jeśli pierwsza kuracja (przeważnie potrójna) jest nieskuteczna. Wszystkie leki na Helicobacter pylori nie są dostępne bez recepty. Cena antybiotyków uzależniona jest od stopnia refundacji. Warunkiem prawidłowego leczenia jest regularne przyjmowanie leków oraz odpowiednia dieta. Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na temat prawidłowego odżywiania sprawdź co można jeść przy bakterii helicobacter pylori.
Ile trwa leczenie Helicobacter pylori
Standardowe leczenie trwa od 10 do 14 dni w zależności od zastosowanego schematu i po tym okresie powinna być widoczna poprawa. Jeżeli wybrana terapia okaże się skuteczna, leczenia nie trzeba powtarzać. W przeciwnym przypadku stosuje się leczenie II i III rzutu zgodnie z ustalonym schematem. Jedynie test kałowy i oddechowy wykrywają aktualne zakażenie H. pylori i mogą być stosowane do określenia skuteczności leczenia.
Helicobacter pylori leczenie naturalne
Od dawna lekarze zadają sobie pytanie, czy da się wyleczyć H. pylori bez antybiotyku. To jak ją zwalczyć jest coraz większym problemem. Okazuje się, że z roku na rok rośnie oporność bakterii na klarytromycynę oraz metronidazol. Odporność na metronidazol jest tak wysoka, ponieważ ten lek jest szeroko stosowany w zakażeniach pasożytniczych i / lub ginekologicznych u kobiet. Jeśli to możliwe, decyzja o tym, jaki antybiotyk wybrać powinna być podjęta na podstawie danych podatności uzyskanych przez badanie szczepu po hodowli. W praktyce klinicznej wdrażane są alternatywne strategie leczenia szczepów opornych na H. pylori. Z uwagi na fakt, że infekcję uważa się za trudną do leczenia, a nowy lek jest w fazie badań, głównie z powodu nabytej oporności na powszechnie stosowane antybiotyki, rośnie zainteresowanie zastosowaniem probiotyków w celu wyeliminowania H. pylori. Probiotyki mogą być mikroorganizmami z grupy bakterii lub drożdży. Jednak większość z nich to bakterie, w tym bakterie kwasu mlekowego, zwykle związane z ludzkim przewodem pokarmowym. Należą do nich Gram (+) ziarniaki i pręciki Lactobacillus i Bifidobacterium, które są dwoma najczęściej stosowanymi szczepami. To, co zabija H. pylori przy stosowaniu probiotyków to hamowanie wzrostu poprzez wydzielanie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych i substancji przeciwbakteryjnych. Bakteria nie lubi ingerencji na jej zdolność do nawiązania fizycznego kontaktu z nabłonkiem żołądka. Z naturalnych metod leczenia próbowano też leczenie ziołami, ale działa ono jedynie objawowo, a nie zabija samej bakterii.
Skutki uboczne leczenia Helicobacter pylori
Około połowa pacjentów ma skutki uboczne podczas leczenia H. pylori. Powikłania po eradykacji są zwykle łagodne i mniej niż 10 procent pacjentów przerywa leczenie z ich powodu. Dla tych, którzy doświadczają skutków ubocznych, może być możliwe dostosowanie dawki lub czasu przyjmowania leków. W niektórych schematach stosuje się lek o nazwie metronidazol lub klarytromycynę , które mogą powodować metaliczny smak w jamie ustnej. W trakcie antybiotykoterapii należy unikać napojów alkoholowych (np. piwa, wina). Połączenie może powodować zaczerwienienie skóry, ból głowy, nudności, wymioty, pocenie się i przyspieszenie akcji serca. Bizmut zawarty w niektórych schematach powoduje, że stolec staje się czarny. Ponadto związek ten może powodować zaparcia. Wiele schematów powoduje biegunkę i skurcze żołądka.
Piśmiennictwo:
Wytyczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii dotyczące diagnostyki i leczenia zakażenia Helicobacter pylori. Gastroenterologia Praktyczna, 2/2014.
Helicobacter pylori treatment: antibiotics or probiotics. Appl Microbiol Biotechnol. 2018; 102(1): 1–7