Kawa a wątroba

Spis Treści

Czy kawa szkodzi na wątrobę?

Nie. Kawa jest źródłem związków, które wręcz mogą chronić komórki wątroby i wspomagać ich regenerację, a także które działają przeciwzapalnie. Są to między innymi polifenole (antyoksydanty, w tym kwas chlorogenowy), diterpeny (w tym kafestol, kafeol), sterole roślinne, także sama kofeina nie jest dla wątroby szkodliwa. W świetle najnowszych badań w kwestii „kawa a wątroba” okazuje się, że picie umiarkowanej ilości kawy codziennie (co najmniej 2, ale nie więcej niż 4-5 filiżanek) kawy jest dobre dla stanu wątroby i redukuje ryzyko rozwoju chorób tego narządu. Oczywiście istnieje kilka sytuacji zdrowotnych, w których kawa na wątrobę może działać szkodliwie – co prawda nie jest to wówczas działanie bezpośrednio zagrażające życiu, ale może powodować nieprzyjemne dolegliwości. O tym, jaki jest wpływ picia kawy na wątrobę w tym negatywnym kontekście piszemy w ostatniej części niniejszego artykułu.

Wpływ kawy na wątrobę

Jak wspomniano, kawa jest dobrym źródłem związków o charakterze antyoksydacyjnym – polifenoli. Oczywiście dokładna ich zawartość zależy od rodzaju ziaren, sposobu parzenia kawy. Okazuje się jednak, że – wbrew pozorom – kawa instant może pod tym względem przewyższać inne rodzaje tego „napoju”. Kawy z ziaren mielonych mają średnio do 500 mg kwasu chlorogenowego w 100 ml kawy. Kwas chlorogenowy to główny przedstawiciel polifenoli w składzie opisywanego napoju. Kawa rozpuszczalna a wątroba – mogą się lubić, ponieważ w tego rodzaju kawie może być ponad 1500 mg kwasu chlorogenowego w 100 ml! A kawa z mlekiem albo kawa z masłem a wątroba – czy to dobre połączenie dla tego organu? Jeśli mamy do czynienia ze zdrową wątrobą, to nie powinno to szkodliwie wpływać na jej funkcjonowanie. Jednak pamiętajmy, że łączenie kawy z produktami takimi, jak mleko, masło, olej kokosowy – może prowadzić do tworzenia się nierozpuszczalnych kompleksów związków i przez to obniżać właściwości przeciwutleniające kawy.

Warto tez dodać, że kawa zawiera diterpeny takie, jak kafeol i kafestol. Badania na temat ich wpływu na zdrowie człowieka są niejednoznaczne, ale wiadomo, że mogą być korzystne dla samej wątroby. Pobudzają one bowiem enzymy wątrobowe do pracy, przez co wzmagają właściwości detoksykacyjne tego narządu, przyczyniają się też do obniżenia ryzyka rozwoju raka wątroby. Nie są natomiast zalecane osobom, u których występują problemy z profilem lipidowym (np. poziomem cholesterolu). Takie osoby powinny raczej korzystać – jeśli już – z kawy filtrowanej lub kawy rozpuszczalnej.

Czy przy chorej wątrobie można pić kawę?

I tak, i nie. Jeśli mamy do czynienia z umiarkowanymi zaburzeniami pracy wątroby, to kawa – zwłaszcza niezbyt mocna i/lub rozcieńczona dodatkową wodą – jest dopuszczalna. Natomiast najbardziej szkodliwe są wszelkie dodatki do tego napoju – cukier, tłuste mleko, śmietanka, albo co gorsza różnego rodzaju oleje (popularne zwłaszcza w diecie ketogenicznej). Dieta dla chorej wątroby zakłada przede wszystkim ograniczenie spożycia tłuszczu, produktów smażonych, ciężkostrawnych czy wzdymających. Kawa z reguły do nich nie należy, jeśli podawana jest samodzielnie.

Jednocześnie jednak pamiętajmy, że może ona pobudzać układ trawienny do pracy. Dotyczy to nie tylko aktywacji ruchów perystaltycznych jelit (dlatego często po kawie, zwłaszcza porannej, udajemy się do toalety). Także oddziałuje ona na pobudzenie wytarzania żółci w wątrobie. W przypadku chorób dróg żółciowych takich, jak kamica czy też guzy w jamie brzusznej, które zaburzają przepływ żółci – nie należy jej stosować. Każdorazowo warto natomiast skonsultować chęć spożywania kawy podczas choroby (lub po niej) z lekarzem prowadzącym, który oceni indywidualne ryzyko.

Warto sprawdzić też: jak cebula wpływa na wątrobę – jeśli interesujesz się dietą korzystną dla tego narządu.

Literatura:

1. IŻŻ: KAWA – wchodząca gwiazda prewencji chorób? Instytut Żywności i Żywienia | Wrzesień 2018.
2. Muriel P. i wsp.: Coffee and the Liver. 2017.
3. Muriel P. i wsp.: Coffee and liver diseases. Fitoterapia 81 (2010) 297–305.