Joga - na czym polega, co daje i jak zacząć?

Spis Treści

Co to jest joga?

Na czym polega joga? Stosujący regularnie jogę twierdzą, że jest to nauka równowagi w życiu. Joga to wywodzący się z dawnych Indii system ćwiczeń, pozycji nazywanych asanami. Asana to w wolnym tłumaczeniu „wygodna pozycja”, zatem każda pozycja jogi jest traktowana jako optymalna dla ludzkiego samopoczucia i równowagi (choć istnieją tez bardzo skomplikowane, zwłaszcza dla początkujących, asany, które mogą sprawiać wrażenie wręcz odbierania człowiekowi równowagi). Poza asanami w jodze bardzo istotne są też techniki oddechowe zwane jako pranayama.

Joga to nie typowy sport, a raczej system ćwiczeń fizycznych pozwalający na rozwój fizyczny i psychiczny człowieka. Po przyjęciu pozycji jogi należy utrzymać ją przez pewien czas, czasami można to nawet połączyć z medytacją, a następnie powoli wychodzi się z tej pozycji, cały czas pamiętając o właściwym rytmie oddechu.

Joga – efekty. Co daje joga?

Joga poprawia wiele aspektów ludzkiego życia. Przede wszystkim, jak każda aktywność fizyczna, joga powoduje polepszenie naszej wydolności, możliwości kondycyjnych, a zwłaszcza wpływa pozytywnie na elastyczność, gibkość ciała, także jego siła.

W miarę rozwoju w praktyce jogi stajemy się bardziej świadomi własnego ciała i jego możliwości. Ponadto efekty jogi to także zwiększenie świadomości własnego oddechu, bowiem rytm oddychania jest jedną z kluczowych zasad prawidłowego praktykowania tego rodzaju aktywności.

Odpowiedni sposób oddychania podczas wykonywania różnego rodzaju pozycji w jodze może po pierwsze zdecydowanie ułatwić nam ułożenie ciała, ale i pozwala nam się lepiej zrelaksować. Tak, zrelaksować, bowiem kolejnym efektem „ubocznym” stosowania jogi jest uspokojenie, wyciszenie naszej psychiki.

Joga to swego rodzaju świadomy relaks połączony z praktyką uważności – dotyczącej ciała, oddechu, a także myśli i emocji. Skupiając się na swoich myślach, odczuciach pojawiających się w trakcie sesji jogi, można odciągnąć uwagę od codziennych zmartwień i problemów, i choć przez tę chwilę być „tu i teraz”.

Jeśli chodzi o to, w czym pomaga joga pod względem fizycznym i zdrowotnym, to warto wyróżnić takie jej efekty:

• wydłużenie kręgosłupa,
• zwiększenie ruchomości w stawach,
• zmniejszenie przykurczów mięśniowych,
• polepszenie postawy ciała,
• odciążenie krążków międzykręgowych,
• masowanie narządów wewnętrznych,
• polepszenie procesów trawienia,
• działanie wyszczuplające i poprawiające sylwetkę,
• cofnięcie efektów siedzącego trybu życia,
• rozszerzenie i otwarcie klatki piersiowej,
• odciążenie, odprężenie kręgosłupa (i nie tylko),
• dotlenienie organizmu,
• pobudzenie krążenia,
• wpływ na regulację ciśnienia krwi,
• zwiększenie procesów przemiany materii,
• usprawnienie tworzenia krwi, a także usuwania toksyn z organizmu,
• poprawa ogólnej sprawności fizycznej i wydolności układu oddechowego oraz krwionośnego,
• redukcja nadciśnienia tętniczego,
• zmniejszenie dolegliwości związanych z chorobami zapalnymi stawów,
• redukcja ryzyka niepełnosprawności,
• zwiększenie odporności na stres.

Jeśli chodzi o efekty jogi, to są one bardzo liczne i z pewnością powyższa lista ich nie wyczerpuje. Warto jednak sprawdzić też, czy istnieją jakieś ogólne przeciwwskazania do wykonywania tego rodzaju aktywności. Okazuje się, że odpowiednio dobrane asany (pozycje) mogą być stosowane w zasadzie przez wszystkich, zarówno dzieci jak i starsze osoby, nawet kobiety w ciąży czy osoby nie w pełni sprawne ruchowo.

Joga - jak zacząć?

Ćwiczenie jogi nie wymaga specjalnego sprzętu czy przygotowań. Wystarczy wygodne ubranie, mata najlepiej antypoślizgowa i około 2 metry kwadratowe powierzchni. Ćwiczenia jogi powinny być wykonywane bez obuwia, na boso. A jak zacząć ćwiczyć jogę? Jeśli jesteś osobą zupełnie początkującą, to najlepiej skorzystać z kilku lekcji pod okiem doświadczonego nauczyciela. Dokładność i zwracanie uwagi na detale podczas praktykowania jogi to kluczowe aspekty, zwłaszcza jeśli dopiero wchodzimy w świat jogi.

Joga - ćwiczenia w domu

Nieprawidłowe wykonywanie ćwiczeń jogi może doprowadzić do napięcia niewłaściwych mięśni, a to z kolei często przekłada się u praktyków na wyczerpanie fizyczne i odczucie zmęczenia. Co więcej, warto przed treningiem/sesją jogi nie jeść obfitego posiłku, najlepiej spożyć delikatną przekąskę na godzinę przed sesją.

Jogę w domu można wykonywać z równie dobrymi skutkami, jak w przypadku zajęć z nauczycielem. Jeśli to dopiero Twój początek, to możesz skorzystać na przykład z sesji jogi nagranych przez specjalistów i udostępnionych w Internecie (np. na Youtube). Jednak pamiętaj, że joga w domu jest bardziej zalecana osobom, które już pierwsze kroki w praktyce jogi mają za sobą.

Joga - ile razy w tygodniu?

Tak naprawdę liczba sesji jogi w tygodniu to sprawa bardzo indywidualna. Są osoby, które codziennie praktykują jogę i nierzadko łączą to z sesją medytacji, co pozwala im albo zacząć dzień w pełni harmonijnie, albo też zakończyć go relaksującą sesją. Nawet jedna sesja jogi w tygodniu już wpłynie na nas prozdrowotnie i przełoży się na polepszenie funkcjonowania fizycznego oraz psychicznego. Zaś, jak to w przypadku większości aktywności fizycznych bywa, sesja 2-3 razy w tygodniu jest określana jako optimum.

Jedna sesja jogi powinna trwać około 40-50 minut. Co ciekawe, bardzo konserwatywni jogini nie praktykują w tak zwane dni księżycowe, czyli dni następujące zaraz przed i w trakcie nowiu oraz pełni księżyca.

Bibliografia:

Grabara, Małgorzata. (2009). Joga jako odpowiednia dla każdego forma ćwiczeń ruchowych. Turystyka i Rekreacja. 92-98.
Brzegowa, Anna: Ćwiczenia jogi w domu dla początkujących. 2014.
Woodyard C. Exploring the therapeutic effects of yoga and its ability to increase quality of life. Int J Yoga. 2011;4(2):49-54.
Büssing A, Michalsen A, Khalsa SB, Telles S, Sherman KJ. Effects of yoga on mental and physical health: a short summary of reviews. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:165410.
Gothe NP, Khan I, Hayes J, Erlenbach E, Damoiseaux JS. Yoga Effects on Brain Health: A Systematic Review of the Current Literature. Brain Plast. 2019;5(1):105-122. Published 2019 Dec 26.
Yamamoto-Morimoto K, Horibe S, Takao R, Anami K. Positive Effects of Yoga on Physical and Respiratory Functions in Healthy Inactive Middle-Aged People. Int J Yoga. 2019;12(1):62-67.