Spis Treści
Jakie zioła na wątrobę?
W literaturze naukowej szeroko opisano skuteczność działania różnych, naturalnych produktów w kontekście wspomagania i regeneracji wątroby. Poniżej wymieniliśmy najważniejsze zioła na poprawę pracy wątroby:
- Ostropest plamisty
- Goździki
- Kolendra
- Kurkuma
- Czarnuszka
W dalszej części artykułu dowiesz się, w jaki konkretnie sposób te składniki diety wpływają na funkcjonowanie najważniejszego narządu detoksykacyjnego.
Jak oczyścić wątrobę ziołami?
Wiele naturalnych produktów wykazuje szeroki wpływ na zdrowie wątroby. Przeglądając sklepy internetowe bardzo często można spotkać kategorie produktów, takie jak np.: „zioła na oczyszczenie wątroby”, „zioła na regenerację wątroby”, „zioła wspomagające wątrobę”. W tym miejscu należy zaznaczyć, że nie wszystkie pozycje sprzedawane pod tymi określeniami mają udokumentowane działanie hepatoprotekcyjne, czy też usprawniające pracę wątroby. W niniejszym tekście skupiliśmy się wyłącznie na wybranych składnikach, które swoje działanie prozdrowotne znajdują potwierdzenie w badaniach naukowych.
Ostropest plamisty
Opisując zioła lecznicze na wątrobę nie sposób nie wspomnieć o ostropeście plamistym (Silybum marianum). Roślina ta już setki, jak nie tysiące lat temu była wykorzystywana jako środek chroniący wątrobę przed różnymi toksynami pochodzącymi od węży i owadów. Stosowano ją również w przypadku zatruć grzybami. Ostropest plamisty jest źródłem sylimaryny, czyli związku będącego substancją aktywną Sylimarolu. Lek ten jest stosowany w przypadku stwierdzonych toksycznych uszkodzeń wątroby, a także niejednokrotnie u osób po przebytych chorobach wątroby. Odciąża on również wspomniany narząd po spożyciu ciężkostrawnych produktów. Badania przeprowadzone na zwierzętach pokazały, że ostropest plamisty działa ochronnie na wątrobę i zapobiega jej uszkodzeniu spowodowanego działaniem paracetamolu, czterochlorku węgla, czy też fenylohydrazyny. W tym miejscu warto wspomnieć, że korzystne działanie na wątrobę wykazuje też olej z ostropestu. Aktualny stan wiedzy pokazuje, że produkt ten może być pomocny w zapobieganiu zwłóknienia wątroby.
Goździki
Odpowiedzią na pytanie: "jakie zioła oczyszczają wątrobę" z pewnością będą goździki. Przyprawa ta kojarzy nam się głównie z działaniem przeciwbólowym, w tym łagodzącym ból zębów. Jednakże jak się okazuje, goździki cechują się również korzystnym wpływem na wątrobę. A wszystko to za sprawą obecnych w nich związków polifenolowych i eugenolu. Naukowcy wielokrotnie udowodnili, że składniki te pomagają wątrobie w neutralizowaniu związków obcych dla naszego ustroju (tzw. ksenobiotyków). Dodatkowo wykazują właściwości hepatoochronne zmniejszając toksyczność alkoholu. Autorzy badań sugerują też, że eugenol znajdujący się w goździkach w pewnym stopniu zapobiega stłuszczeniu wątroby i łagodzi stany zapalne tego narządu.

Kolendra
Jak pokazują badania naukowe wykonane na zwierzętach, mieszanka ziół na wątrobę powinna zawierać kolendrę. Autorzy jednej z prac potwierdzili właściwości detoksykujące tej przyprawy. Zauważyli oni, że stosowanie kolendry może przyczynić się do zmniejszonej kumulacji toksycznego kadmu w wątrobie. Dodatkowo ten naturalny składnik poprzez swoje silne właściwości przeciwutleniające hamuje powstawanie stresu oksydacyjnego we wspomnianym narządzie, chroniąc go przed szkodliwym działaniem tetrachlorku węgla i tioacetamidu.
Kurkuma
Jeśli interesują Cię zioła na wspomaganie wątroby to warto zapoznać się też z działaniem kurkumy. Ta złocista przyprawa to źródło silnego antyoksydantu - kurkuminy. Naukowcy udowodnili, że wspomniana kurkumina posiada zdolność do zwiększenia aktywności enzymów oczyszczających, zlokalizowanych w wątrobie - S-transferazy glutationowej i reduktazy chinonowej. Poprzez swoje działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne chroni wątrobę przed niekorzystnym działaniem metali ciężkich (np. ołowiu) i alkoholu.
Czarnuszka
W ostatnich latach coraz większą popularnością cieszy się czarnuszka. Jej nasiona, jak również olej z nich pozyskiwany charakteryzują się wysoką aktywnością biologiczną. Naukowcy sugerują, że nasiona czarnuszki mogą łagodzić toksyczne działanie ołowiu. Dodatkowo wykonane doświadczenia dowodzą, że olej z czarnuszki wykazuje właściwości przeciwwirusowe i wspomaga leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C.
Jakie zioła szkodzą na wątrobę (czy są takie które szkodzą)?
W większości przypadków rozsądne stosowanie ziół wykazuje efekt ochronny na wątrobę. Jednakże może mieć też miejsce sytuacja, że niektóre zioła zaszkodzą naszemu narządowi detoksykującemu. Zwłaszcza w przypadku, gdy będziemy po nie sięgać w niekontrolowany sposób i będziemy je pozyskiwać z niesprawdzonych źródeł. W literaturze naukowej udokumentowano uszkodzenia wątroby na skutek stosowania np. palmy sabałowej, waleriany, kava kava (pieprzu metystynowego), gotu cola (wąkrotki azjatyckiej), a nawet aloesu zwyczajnego.
Sprawdź też: Kwas buraczany a wątroba
Literatura:
1. Brown AC. i wsp.: Liver toxicity related to herbs and dietary supplements: Online table of case reports. Part 2 of 5 series. Food Chem Toxicol., 2017, 107, 472-501.
2. Gillesen A. i wsp.: Silymarin as Supportive Treatment in Liver Diseases: A Narrative Review. Adv Ther, 2020, 37, 4, 1279-1301.
3. Ali S. i wsp.: Eugenol-rich Fraction of Syzygium aromaticum (Clove) Reverses Biochemical and Histopathological Changes in Liver Cirrhosis and Inhibits Hepatic Cell Proliferation. J Cancer Prev., 2014, 19, 4, 288-300.
4. Nabavi SF. i wsp.: Curcumin and Liver Disease: from Chemistry to Medicine. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 2014, 13, 1, 62-77.
mgr Bartek KulczyńskiDyplomowany Dietetyk, Doktorant na Wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Obecnie wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Jest współzałożycielem Fundacji „Kierunek Zdrowie” zajmującej się edukacją żywieniową społeczeństwa. Od 2011 prowadzi indywidualną praktykę dietetyczną skierowaną głównie do osób z nadwagą, otyłością i cierpiących na różne choroby cywilizacyjne..