Jakie objawy neurologiczne przyniesie niedobór witaminy B12?

Spis Treści

Jak wyglądają objawy neurologiczne niedoboru witaminy B12?

Witamina B12 może być w pewnym stopniu kumulowana w tkankach, dlatego niedobory tego składnika nie pojawiają się od razu. Czasami zapas witaminy B12 w organizmie może starczyć nawet na 5-6 lat. Gdy się on kończy i dochodzi do niedoboru witaminy B12 (po utracie około 90% witaminy B12  z organizmu), dochodzi przede wszystkim do rozwoju anemii (niedokrwistości megaloblastycznej). Brak witaminy B12 może zatem przede wszystkim ograniczać, a nawet hamować zdolności organizmu do tworzenia krwi (czerwonych krwinek), ale są też inne objawy niedoboru. Objawy ze strony układu nerwowego, neurologiczne, są równie niebezpieczne i dokuczliwe. Niedobór witaminy B12 może prowadzić nawet do rozwoju ciężkiej choroby związanej z porażeniem kończyn. Ponadto może powodować zapalenie nerwów, ataksję (zaburzenia koordynacji ciała).

Osłabienie mięśni i tak zwana hipotonia mięśniowa, a także drżenia mięśni, drgawki, zaburzenia równowagi – to najczęściej spotykane objawy neurologiczne niedoboru witaminy B12. Prowadzą one do pogorszenia ogólnej ruchomości, także zmniejszenia odruchów głębokich (w tym czucia wibracji), zaniku nerwów (zwłaszcza wzrokowego!) i ich uszkodzeń, ogólnie mówiąc opóźnienia rozwoju psychoruchowego lub jego zatrzymania. Dochodzi do tak zwanej neuropatii obwodowej, a także zwyrodnienia w rdzeniu kręgowym – to wynika z kolei z procesu demielinizacji (uszkadzania nerwów) w rdzeniu i korze mózgu, stąd też uczucia drżenia, drętwienia.

Znamienny jest też tak zwany objaw Lhermitte’a, prawdopodobnie bezpośrednio związany z uszkodzeniami tylnej części rdzenia kręgowego. Objaw ten polega na uczuciu prądu przebiegającego z góry do dołu kręgosłupa podczas pochylania głowy wprzód.

Niedostateczna ilość witaminy B12  w organizmie może prowadzić do letargu, czyli bezczynności, beznadziei, braku działań w połączeniu z problemami z pamięcią i koncentracją. Kobalamina (związek w witaminie B12) jest też potrzebna organizmowi między innymi do przeciwdziałania stwardnieniu rozsianemu, zatem jej niedobór może zwiększać ryzyko rozwoju także i tej poważnej choroby. Obserwuje się też zwiększone ryzyko rozwoju schizofrenii (tzw. szaleństwa megaloblastycznego). U niektórych pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku, niedobór witaminy B12 wiąże się dodatkowo z takimi objawami neurologicznymi, jak:

• osłabienie widzenia, problemy z fiksacją wzroku,
• pogorszenie pamięci, problemy otępienne,
• zaburzenia nastroju, melancholia, depresja,
• halucynacje,
• kłucie w palcach kończyn.

Inne objawy niedoboru witaminy B12 to: zmiany w wyglądzie języka (lśniący, gładki, blady lub zaczerwieniony), zaburzenia odczuwania smaku, pieczenie języka i jamy ustnej, problemy ze strony układu pokarmowego, obniżenie masy ciała i/lub problemy ze zwiększeniem masy ciała.

Co więcej, częściej rozpoznaje się niedobór witaminy B12 u cierpiących na depresję, aniżeli w ogólnej populacji. Podobnie z osobami, które cierpią na różnego typu napady psychotyczne, omamy, halucynacje.

Ile trwa uzupełnienie witaminy B12?

W przypadku stwierdzonego niedoboru witaminy B12, przebiegającego z objawami neurologicznymi – jedynie zasadne jest suplementowanie jej w postaci zastrzyków domięśniowych. To pozwoli na stosunkowo szybkie uzyskanie pożądanego poziomu witaminy B12  w organizmie. Zalecenia mówią o dawce 1000 mikrogramów co tydzień w zastrzykach domięśniowych przez miesiąc, a następnie przez 5 miesięcy taka sama dawka, ale raz w miesiącu. Jednak uwaga, zaleca się wykonanie próby uczuleniowej przed zastosowaniem takiej terapii. Po uregulowaniu poziomu witaminy B12 poprzez suplementację domięśniową, można kontynuować poprzez suplementację doustną – choć podkreślamy, że taka forma nie jest zbyt wydajna (niska biodostępność takiej formy witaminy B12). Oczywiście prędkość przyrostu ilości witaminy B12 to kwestia zależna od wielu czynników, jednak jak w przypadku każdej suplementacji, należy uzbroić się w cierpliwość na co najmniej kilka do kilkunastu tygodni, by widzieć efekty w badaniach oraz w samopoczuciu.

Literatura:

1. Kośmider A. i wsp.: Witamina b12 – budowa, biosynteza, funkcje i metody oznaczania. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 5 (72), 17 – 32.
2. Zubowska M. i wsp.: Ciężki niedobór witaminy B12 o nieznanej etiologii u 10-miesięcznej dziewczynki. Hematologia 2011, tom 2, nr 1, 92–97.
3. Mziray M. i wsp.: Witamina B12 – skutki niedoboru, zasadność terapii i suplementacji diety u osób w wieku podeszłym. Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu 3 (48) 2016, 295-301.