Spis Treści
Herpangina - czym jest?
Herpangina jest chorobą wywoływaną przez wirusy z grupy enterowirusów, głównie przez wirus Coxsackie A i rzadziej przez inne serotypy. Choroba ta atakuje błonę śluzową jamy ustnej i gardła, prowadząc do powstania bolesnych pęcherzyków i owrzodzeń. Najczęściej dotyczy dzieci w wieku od 3 do 10 lat, ale dorośli, szczególnie ci o obniżonej odporności, również mogą zachorować. Herpangina pojawia się głównie latem i wczesną jesienią, kiedy aktywność enterowirusów jest najwyższa. Wyróżnia ją nagły początek i ostra gorączka, co może być mylone z innymi infekcjami gardła.
Objawy herpanginy – jak rozpoznać chorobę u dzieci i dorosłych?
Herpangina objawia się przede wszystkim zmianami w jamie ustnej oraz objawami ogólnoustrojowymi. Charakterystyczne symptomy to:
- Gorączka – zwykle wysoka, sięgająca 39-40°C, która pojawia się nagle.
- Ból gardła i trudności w przełykaniu – wynikają z powstania pęcherzyków i owrzodzeń w jamie ustnej.
- Zmiany w jamie ustnej – drobne pęcherzyki na podniebieniu miękkim, łukach podniebiennych, migdałkach oraz tylnej ścianie gardła, które szybko przekształcają się w bolesne owrzodzenia.
- Objawy ogólne – bóle mięśni, osłabienie, niekiedy wymioty i biegunka.
- Brak apetytu i drażliwość – szczególnie u dzieci, które odczuwają duży dyskomfort podczas jedzenia i picia.
U dorosłych objawy herpanginy mogą być łagodniejsze, a zmiany w gardle mniej widoczne, co czasami utrudnia prawidłową diagnozę. Jednak w przypadku dzieci choroba często przebiega gwałtownie i wymaga większej uwagi.
Jakimi lekami wyleczymy herpanginę?
Leczenie herpanginy ma charakter objawowy, ponieważ jest to choroba wirusowa i nie istnieje specyficzne lekarstwo zwalczające wirusy Coxsackie. Najczęściej stosowane metody obejmują:
- Leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe – takie jak paracetamol lub ibuprofen, które łagodzą gorączkę i ból gardła.
- Preparaty miejscowe – żele i płukanki do jamy ustnej z działaniem przeciwbólowym i łagodzącym, na przykład na bazie lidokainy.
- Nawadnianie organizmu – bardzo ważne w przypadku dzieci, które odmawiają jedzenia i picia z powodu bólu. W cięższych przypadkach konieczne może być nawadnianie dożylne.
- Dieta – należy unikać gorących, kwaśnych i ostrych potraw, które mogą podrażniać zmienioną śluzówkę.
- Odpoczynek – kluczowy dla regeneracji organizmu i skutecznej walki z infekcją.
Antybiotyki nie są skuteczne w leczeniu herpanginy, ponieważ choroba ma charakter wirusowy. Można je stosować jedynie w przypadku wtórnego zakażenia bakteryjnego.
Herpangina a angina
Herpangina bywa mylona z anginą, ponieważ obie choroby mogą powodować ból gardła, gorączkę i trudności w przełykaniu. Jednak między tymi schorzeniami istnieją istotne różnice. Angina, zwana także zapaleniem gardła i migdałków, jest najczęściej wywoływana przez bakterie, takie jak paciorkowce, i charakteryzuje się obecnością białych nalotów na migdałkach. W przypadku herpanginy zmiany mają formę pęcherzyków i owrzodzeń, a choroba jest wywoływana przez wirusy.
Dodatkowo angina bakteryjna często wymaga antybiotykoterapii, podczas gdy herpangina leczona jest objawowo. Rozróżnienie tych chorób jest kluczowe, aby zastosować odpowiednią terapię i uniknąć niepotrzebnego stosowania antybiotyków.
Sprawdź też: Domowe sposoby na anginę
Herpangina - ile trwa?
Herpangina zazwyczaj trwa od 5 do 7 dni, a większość objawów ustępuje samoistnie. Gorączka zwykle utrzymuje się przez 2-4 dni, podczas gdy zmiany w jamie ustnej mogą powodować dyskomfort przez około tydzień. U dzieci objawy mogą być bardziej nasilone i trwać dłużej, szczególnie jeśli organizm dziecka jest osłabiony lub odwodniony. Ważne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia i odpoczynku, aby organizm mógł skutecznie zwalczyć infekcję.
Czy herpangina jest zaraźliwa?
Herpangina jest wysoce zaraźliwa, szczególnie wśród dzieci. Wirusy Coxsackie przenoszą się drogą kropelkową, poprzez kontakt z wydzielinami dróg oddechowych chorego, a także przez skażone przedmioty i powierzchnie. Ryzyko zakażenia zwiększa się w miejscach o dużej koncentracji dzieci, takich jak przedszkola i szkoły.
Aby zmniejszyć ryzyko rozprzestrzeniania się choroby, należy przestrzegać zasad higieny, takich jak częste mycie rąk, unikanie kontaktu z chorymi oraz dezynfekowanie zabawek i przedmiotów, z którymi miało styczność dziecko zakażone herpanginą. Dzieci chore powinny pozostać w domu do czasu pełnego wyzdrowienia, aby ograniczyć transmisję wirusa.
Herpangina to wirusowa choroba zakaźna, która najczęściej dotyka dzieci, choć może występować również u dorosłych. Objawia się gorączką, bólem gardła i charakterystycznymi pęcherzykami w jamie ustnej. Mimo że choroba jest zwykle samoograniczająca się i trwa około tygodnia, wymaga leczenia objawowego, aby złagodzić dolegliwości i zapobiec odwodnieniu. Warto pamiętać, że herpangina jest bardzo zaraźliwa, dlatego kluczowe jest przestrzeganie zasad higieny w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa. Jeśli objawy choroby nasilają się lub nie ustępują w ciągu kilku dni, należy skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć inne przyczyny infekcji gardła.
Bibliografia:
1.WHO – Enteroviruses and Hand, Foot, and Mouth Disease Overview.
2.CDC – Coxsackievirus Infections: Symptoms and Prevention.
3.Medycyna Praktyczna – Diagnostyka i leczenie herpanginy.
mgr farm. Ewelina DrelichDoktorantka Collegium Medicum w Bydgoszczy
NowaFarmacja.pl
Absolwentka farmacji na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jej pasją jest bezpieczeństwo stosowania produktów leczniczych, co jest tematem pracy doktorskiej na Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Autorka licznych tekstów edukacyjnych w pismach dla farmaceutów..