Jak leczyć biegunkę u dziecka ?

Rozwolnienie u dziecka – przyczyny

Rozwolnienie u dziecka najczęściej pojawia się wskutek infekcji wirusowej. Główną przyczyną ostrej biegunki u dzieci jest rotawirus. Powoduje on najcięższe postacie ostrej biegunki, przebiegające z wodnistą biegunką, gorączką, wymiotami i bólem brzucha. Dodatkowo zakażeniu rotawirusem mogą towarzyszyć objawy zakażenia górnych dróg oddechowych. Infekcje rotawirusowe mogą powodować niebezpiecznie odwodnienie organizmu. Najczęściej do zakażenia rotairusami dochodzi w okresie jesienno-zimowym. Szerzeniu się zakażenia sprzyjają duże skupiska ludzi. Do zakażenia może dojść poprzez kontakt bezpośredni, spożycie zainfekowanej żywności, bądź też poprzez drogę kropelkową.

Ze względu na rozpowszechnienie szczepień przeciwko rotawirusom, coraz częściej pojawiają się u dzieci biegunki w wyniku zakażenia norowirusem. Ponadto, czynnikami wywołującymi biegunkę u dzieci mogą być także adenowirusy – do zarażenia nimi może dochodzić przez cały rok. Biegunka u dziecka może być także spowodowana infekcją bakteryjną, bądź pasożytniczą.

Co jest najlepsze na biegunkę u dziecka?

Biegunka definiowana jest jako zwiększenie częstości wypróżnień i/lub zmiana konsystencji stolca na wodnistą, bardziej luźną. U starszych dzieci o biegunce możemy mówić wówczas, gdy do wypróżnienia dochodzi częściej niż 3 razy na dobę. Zasady tej jednak nie możemy odnieść do noworodków i niemowląt, u których fizjologicznie częściej dochodzi do wypróżnienia, a stolec ma luźniejszą konsystencję. W przypadku noworodków i niemowląt o biegunce mówimy więc przede wszystkim w sytuacji, gdy dochodzi do zmiany konsystencji stolca w odniesieniu do okresu poprzedniego.

W większości przypadków, ostra biegunka u dziecka może być leczona w domu. Pamiętajmy jednak, że warunkiem jest odpowiednie postępowanie. Kiedy jednak pojawią się niepokojące objawy, bezzwłocznie powinniśmy się zgłosić do lekarza.

To, co na biegunkę u dziecka powinniśmy zastosować w pierwszej kolejności to doustne płyny nawadniające (DPN), czyli mieszanina elektrolitów i glukozy. Powinny one zostać podane jak najszybciej. Zasada jest taka, że po każdym wypróżnieniu dla niemowlęcia podaje się 50 ml płynów, dzieciom starszym – 100 ml. Pamiętajmy również, że nie mniej istotne jest podawanie dziecku pokarmów takich, jakie przyjmuje zawsze, już po 4-6 godzinach po wystąpieniu pierwszych objawów biegunki i zastosowaniu DPN. W przypadku dzieci karmionych piersią kontynuuje się karmienie, dodatkowo podając DPN. Powrót do normalnego żywienia w trakcie biegunki skraca czas jej trwania i poprawia stan dziecka.

Co na biegunkę dla dziecka poza nawadnianiem? Warto również sięgnąć po odpowiednie probiotyki. Powinniśmy wybierać te, których skuteczność w zapobieganiu oraz skracaniu czasu biegunki została potwierdzona w badaniach klinicznych. Dlatego też zaleca się stosowanie tych probiotyków, które w swoim składzie zawierają szczepy Lactobacillus rhamnosus GG oraz Saccharomyces boulardii.

Co więcej, podczas stosowania terapii nawadniającej można również włączyć podawanie diosmektytu. Nie powinien być on jednak stosowany jako jedyny element terapii biegunki. Dawkowanie uzależnione jest od wieku dziecka. Diosmektyt dostępny jest w postaci proszku do sporządzania zawiesiny. Roztwór ten powinien być podawany małymi porcjami w ciągu dnia. Aby dziecko łatwiej zaakceptowało ten lek, proszek można dodać do posiłku.

Warto wspomnieć, że popularny loperamid nie jest odpowiednim lekiem na biegunkę dla dzieci. Również chemioterapeutyki działające przeciwbakteryjnie, np. nifuroksazyd powinny być stosowane jedynie z zalecenia lekarza, ponieważ większość biegunek u dzieci spowodowanych jest infekcjami wirusowymi.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

• gdy biegunka występuje u dziecka < 2 m.ż.
• gdy biegunce towarzyszy gorączka
• kiedy dodatkowo występują przedłużające się wymioty
• objętość stolców biegunkowych jest duża (powyżej 8 wypróżnień na dobę)
• kiedy pojawiły się objawy ciężkiego odwodnienia (suchy język, płacz bez łez, zapadnięte gałki oczne, wzmożone pragnienie).

Piśmiennictwo:

1. Sawiec P.: Omówienie artykułu: European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition/European Society for Paediatric Infectious Diseases Evidence-based guidelines for the management of acute gastroenteritis in children in Europe, Update 2014
2. https://pediatria.mp.pl/choroby/ukladpokarmowy/61309,biegunka-ostra dostęp online 09.04.2018 r.
3. Szajewska H.: Probiotyki – aktualny stan wiedzy i zalecenia dla praktyki klinicznej. Med. Prakt., 2017; 7-8: 19–37