Ile zębów ma człowiek i jakie są ich rodzaje?

Spis Treści

Ile zębów ma dorosły człowiek?

Odpowiedź na pytanie ile zębów ma człowiek nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Dorosły człowiek bowiem może posiadać od 28 do 32 zębów stałych. Różna ich ilość u poszczególnych osób zależy od posiadania tzw. zębów mądrości, czyli ósemek. Osoby, które posiadają wszystkie ósemki mają 32 zęby. U części osób mogą się one jednak nie wykształcić w ogóle, bądź też istnieje konieczność ich usunięcia ze względu na brak miejsca. U dorosłego człowieka, posiadającego pełne uzębienie, obecnych jest:

• 8 siekaczy,
• 4 kły,
• 8 zębów przedtrzonowych
• oraz 12 zębów trzonowych.

Niestety, wielu dorosłych nie posiada pełnego uzębienia. I nie jest to związane jedynie z koniecznością usunięcia ósemek. Wpływ na to mają przede wszystkim zaniedbania w higienie jamy ustnej. Mogą one doprowadzić do rozwoju wielu chorób, które nieleczone skutkują utratą zębów. Najczęstsze choroby zębów to:

• próchnica – na skutek działania kwasów dochodzi do powstania ubytków. Ich leczenie polega na usunięciu tkanki z objawami chorobowymi oraz wypełnienie jej tzw. plombą, czyli kompozytem;
• nadwrażliwość – jej przyczyną jest odsłonięta zębina, co objawia się nadmierną reakcją na ciepło i zimno;
• zapalenie miazgi zęba – może być wynikiem nieleczonej próchnicy, nadmiernie przeprowadzanych zabiegów dentystycznych, bądź też nieszczelnych wypełnień, objawia się silnym bólem oraz obrzękiem dziąsła;
• Paradontoza – pojawia się na skutek gromadzenia się bakterii pod szkliwem, co prowadzi do postępującego uszkodzenia dziąsła i przyzębia, które skutkuje zapaleniem przyzębia. W skutek parodontozy zęby powoli ulegają osłabieniu, pojawia się krwawienie z dziąseł, a zęby wypadają.

Zębów może być za mało, ale czasami zdarza się także, że jest ich za dużo. Zjawisko takie nazywane jest hiperdoncją. Nie występuje ono jednak szczególnie często. Zazwyczaj pojawia się u dzieci z uzębieniem mlecznym, a wśród osób z uzębieniem stałym, częściej u mężczyzn. Dodatkowe zęby charakteryzuje kształt stożka i zazwyczaj obecne są one w przedniej części szczęki. Do tej pory nie wyjaśniono przyczyn występowania tego zjawiska. Dodatkowe zęby są usuwane w gabinecie stomatologicznym.

Rodzaje zębów

W uzębieniu stałym wyróżnia się 4 rodzaje zębów: siekacze, kły, zęby przedtrzonowe oraz zęby trzonowe. Natomiast w uzębieniu mlecznym obecne są jedynie 3 rodzaje zębów: siekacze, kły oraz zęby trzonowe. Brak jest zębów przedtrzonowych.

• Siekacze są cienkie i płasko zakończone. Ich główną rolą jest odgryzanie pojedynczych kęsów jedzenia. Mają one również duży wpływ na prawidłową wymowę. Ich sposób rozmieszczenia decyduje o kształcie zewnętrznych rysów warg.
• Kły to najdłuższe zęby, które mają kształt stożka i są ostro zakończone. Odpowiadają za odgryzanie i rozrywania kawałków pokarmu. Decydują również o kształcie twarzy w okolicy kącików ust.
• Zęby przedtrzonowe są większe niż kły i mają bardziej kwadratowy kształt. Nie są obecne w uzębieniu mlecznym. Ich funkcją jest rozdrabnianie pokarmu. Mają również wpływ na kontur policzków.
• Zęby trzonowe to największe zęby człowieka. Są one najsilniej zakorzenione w zębodołach oraz posiadają najwięcej kanałów – 4 lub 5. Odpowiadają za miażdżenie oraz rozdrabnianie pokarmu.

Ile zębów mają dzieci?

Uzębienie dzieci i osób dorosłych różni się. Doskonale wiemy, że noworodki przychodzą na świat bez zębów. Jednak warto wiedzieć, że zawiązki zębów wytwarzają się już w okresie życia płodowego. To dlatego podkreśla się jak istotna jest odpowiednia dieta kobiety w ciąży, bogata w wapń i witaminę D. Zawiązki zębów mlecznych pojawiają się już ok. 6 – 7 tygodnia ciąży, natomiast zawiązki zębów stałych obecne są ok. 20 tygodnia ciąży.

Pierwsze ząbki pojawiają się u dzieci około 6 miesiąca życia. W pierwszej kolejności pojawiają się siekacze – najpierw jedynki, a po nich dwójki. Następnie wyrzynają się pierwsze zęby trzonowe, kły, a jako ostatnie drugie zęby trzonowe. Pełne uzębienie mleczne to 20 zębów – 10 w szczęce i 10 w żuchwie. W uzębieniu mlecznym obecnych jest:

• 8 siekaczy,
• 4 kły
• oraz 8 zębów trzonowych.

W uzębieniu mlecznym, w odróżnieniu od uzębienia stałego, nie występują zęby przedtrzonowe.

Procesowi ząbkowania mogą towarzyszyć następujące objawy:

• nadmierne wydzielanie śliny,
• gorączka,
• tkliwość dziąseł,
• utrata apetytu,
• nerwowość,
• zaburzenia snu.

Koniec procesu ząbkowania przypada na 21. – 31. miesiąc życia dziecka. Jednak warto wiedzieć, że ząb rozwija się w pełni przez 2 – 3 lata. Pamiętaj, że o zęby dziecka należy dbać już od momentu pojawienia się pierwszego ząbka. Zaniedbania w higienie zębów mlecznych mogą mieć negatywny wpływ na zęby stałe, przyczyniać się do powstawania wad ortodontycznych oraz problemów logopedycznych. Około 4. roku życia pojawiają się przerwy między zębami, zwane również lukami fizjologicznymi. Powstają one w wyniku wzrostu szczęki i żuchwy. Natomiast mniej więcej w 6. roku życia rozpoczyna się wyrzynanie zębów stałych.

Źródła:

Szpringer-Nodzak M., Wochna-Sobańska M. (red.) Stomatologia wieku rozwojowego. Wydawnictwo Lekarskie PZWL Warszawa 2003, str. 17-94