Spis Treści
Prawidłowa higiena jamy ustnej u najmłodszych
Higiena jamy ustnej u dzieci powinna zacząć się jak najszybciej. Na początku, powinno się zacząć przemywać dziecku zęby gazikiem z wodą. Ma to na celu oczyszczenie danego miejsca z bakterii oraz przyzwyczajenie dziecka do zabiegów wykonywanych w jamie ustnej. Warto również zainteresować się silikonowymi nakładkami na palec, które przeznaczone są do czyszczenia pierwszych ząbków i masażu dziąseł niemowląt. Gryzaki chłodzące również mogą pomóc przy masażu dziąseł najmłodszych. Bardzo ważne jest, aby sprawdzać na bieżąco, czy nie wyrasta pierwszy ząbek, ponieważ w tym czasie higiena tym bardziej powinna być wzmożona. Po pierwszym ząbku, kiedy zaczną wyrastać kolejne, powinno wprowadzić się delikatną, miękką szczoteczkę. Odpowiednią do wieku dziecka. Z wiekiem dziecka, warto znaleźć odpowiednią metodę na codzienne mycie zębów. Tematyczne piosenki o myciu zębów pastą, przekazanie w zabawny sposób zasad higieny jamy ustnej zachęcą dziecko do regularnego mycia zębów, prawidłowego szczotkowania zębów oraz pierwszej wizyty u dentysty.
Odpowiednia szczoteczka dla dzieci
Na rynku dostępnych jest wiele wariantów szczoteczek. Od kolorowych, święcących czy nawet grających, które zachęcają najmłodszych do odpowiedniej higieny. Dostępne są również szczoteczki elektryczne dla dzieci od 3 roku życia, wyposażone w tajmer lub specjalną melodię. Przy wyborze, warto mieć na uwadze kilka ważnych aspektów. Szczoteczki do zębów dla małych dzieci powinny:
mieć delikatne, miękkie lub średnie włosie,
posiadać odpowiednią okrągłą główkę,
mieć odpowiednią rączkę, która w łatwy sposób umożliwi jej trzymanie.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze pasty do zębów
Odpowiednia pasta do zębów jest podstawowym elementem codziennej higieny jamy ustnej. Używana wraz ze szczoteczką ma za zadanie oczyścić zęby oraz zabezpieczyć je chorobami jamy ustnej malucha takimi jak próchnicą, zadbać o dziąsła, utrzymać biel zębów i odświeżyć oddech.
Wybór odpowiedniej pasty do zębów dla dzieci jest ważne. Warto skupić się na składnikach zawartych w produktach. Fluor jest jednym z najważniejszych składników. To on zapobiega powstawaniu próchnicy. Jego ilość powinna być dostosowana do wieku dziecka. Przekroczenie tej dawki może prowadzić do fluorozy. Przy wyborze pasty, oprócz fluoru, ważnym składnikiem jest sorbitol, ksylitol. To one działają przeciwbakteryjnie, ochraniająco. Ekstrakty roślinne (np. rumianek, szałwia, aloes) łagodzą podrażnienia dziąseł. Unikajmy natomiast produktów, które zawierają SLS (Sodium Lauryl Sulfate), sztuczne barwniki i aromaty. Mogą podrażniać delikatną śluzówkę dzieci oraz wywoływać alergie. Najlepiej wybrać te pasty, które zawierają naturalne ekstrakty roślinne i są wolne od szkodliwych chemikaliów.
Odpowiednia ilość fluoru do wieku:
0-6 miesięcy. Przy tym wieku powinno stosować się wyłącznie wodę, najlepiej przegotowaną.
6-24 miesiące. Powinno wybierać się pastę o zawartości 500-1000 ppm fluoru, o wielkości ziarenka ryżu.
3-6 rok życia. Powinno używać się pasty z większym stężeniem, czyli 1000 ppm fluoru o wielkości przypominającej połowę ziarnka zielonego groszku.
Powyżej 6. roku życia. Stosować pastę taką jak u dorosłych, czyli w stężeniu 1450 ppm fluoru, a w wielkości ziarnka zielonego groszku.
Konsekwencje nieprawidłowej higieny jamy ustnej dzieci
W przypadku nieodpowiedniej higieny jamy ustnej małego dziecka, częściej występuje próchnica butelkowa. Polega ona na gromadzeniu bakterii po karmieniu piersią lub butelką, gdy małe dziecko dostaje pokarm bez odpowiedniej higieny: umycia gazikiem ust dziecka lub przemycia butelki.
Regularne oczyszczanie zębów jest podstawową metodą na próchnicę, która negatywnie wpływa na kondycję uzębienia dziecka. Nieleczone zmiany skutkują przedwczesną utratą mleczaków. To natomiast, może powodować w późniejszym czasie przesuwanie się zębów i blokowanie miejsca na zęby stałe. W jeszcze późniejszym czasie, poważnym skutkiem tego jest wada zgryzu.
Wizyty u stomatologa
Pierwsza wizyta dziecka (inaczej wizyta adaptacyjna u dentysty) u stomatologa powinna odbyć się już po wyrżnięciu pierwszego zęba. Pacjent zapoznaje się z gabinetem, fotelem dentystycznym oraz z dentystą. Takie spotkanie jest też bardzo przydatne dla dziecka i rodzica. Przy takim spotkaniu, są przekazywane niezbędne informacje o zabiegach stomatologicznych dla dzieci oraz jak utrzymać jamę ustną w prawidłowej higienie. Dentysta przekazuje również informację o częstotliwości mycia zębów. Kontrole u dentysty zaleca się nawet co 3-4 miesiące. Częstotliwość takich wizyt zależy od wyrastania zębów oraz wymiany mleczaków na zęby stałe.
Co wpływa na prawidłowy stan uzębienia u dzieci?
Oprócz regularnych wizyt u dentysty i odpowiedniej higieny, zdrowe nawyki żywieniowe również mają ogromne znaczenie. Powinna być urozmaicona, aby z każdym pokarmem zostały dostarczone odpowiednie składniki. Powinny znaleźć się w nich produkty zawierające wapń, żelazo, fosfor, fluor oraz witaminy A, E i D.
Ważne, aby dieta dziecka była uboga w cukry. Cukier to główna przyczyna powstawania problemów z jamą ustną u małych dzieci. Nie zaleca się również słodkich i gazowanych napojów, które już od najmłodszych lat mogą mieć negatywny wpływ na stan szkliwa dzieci. Z uwagi na rozwój aparatu żucia, dziecko powinno jeść pokarmy o różnorakiej konsystencji. W ten sposób wyrobi sobie umiejętność gryzienia, odgryzania, żucia, a przy okazji pobudzi wzrost szczęki i żuchwy.
Wskazówki dla rodziców
Odpowiednia szczoteczka: Używaj małej, poręcznej szczoteczki z miękkim włosiem.
Pasta z fluorem: Stosuj pastę do zębów z odpowiednią dawką fluoru, która jest najlepszą profilaktyką przeciwpróchnicową.
Szczotkuj 2 razy dziennie: Rano i wieczorem, przez około dwie minuty.
Delikatna technika: Wykonuj delikatne ruchy, np. metodą Fonesa (ruchy okrężne), aby nie uszkodzić szkliwa i nie sprawić dziecku bólu.
Nadzór i nauka: Rodzice powinni szczotkować zęby dziecku do około 8. roku życia, ucząc je jednocześnie samodzielnej higieny.
Unikaj przenoszenia bakterii: Nie oblizuj smoczka ani nie całuj dziecka w usta, by nie wprowadzać do jego jamy ustnej bakterii odpowiedzialnych za próchnicę.
Zdrowa dieta: Ogranicz cukry, a zamiast tego podawaj dziecku świeże owoce i warzywa.
Regularne wizyty u dentysty: Kontrolne badania u stomatologa, przeprowadzane minimum raz na pół roku, są kluczowe dla zdrowia jamy ustnej.
Bibliografia
Rugg-Gunn, A. J., MacGregor, I. D. (2004). Edukacja zdrowotna w stomatologii. Wrocław: Elsevier Urban Partner.
Kamińska, A., Olczak-Kowalczyk, D. (2015). Higiena jamy ustnej u dzieci. W: Nowa Stomatologia, 20(2), 49–54.
Olczak-Kowalczyk, D., Kaczmarek, U., Bachanek, T. (2021). Rekomendacje dotyczące profilaktyki stomatologicznej u dzieci i młodzieży. Warszawa: Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej.
Aleksandra Gotlib Technik Farmaceutyczny
NowaFarmacja.pl
Z zawodu Technik Farmaceutyczny z pasją do zdrowia i naturalnych metod leczenia. Ukończyła specjalistyczny kurs ziołolecznictwa, który pogłębił wiedzę na temat roślin leczniczych. Ma kilkuletnie doświadczenie z klientami, które obejmuje zarówno fachowy dobór preparatów, jak i indywidualne podejście do potrzeb. Dodatkowo rozpoczęła swoją przygodę z marketingiem. Tworzy treści i rekomendacje, które pomagają trafiać do właściwych odbiorców, promując produkty wspierające zdrowie i dobre samopoczucie.