Hemoroidy - przyczyny ich powstania

Czym są hemoroidy?

Hemoroidy są fizjologicznymi strukturami ludzkiego organizmu. U osoby zdrowej występują zwykle w postaci trzech poduszeczek wypełnionych krwią. Ich główną rolą jest utrzymanie szczelności kanału odbytu. Niekiedy jednak, gdy dojdzie do nadmiernego wzrostu ciśnienia żylnego, zsunięcia się poduszeczek, czy też zwiększonego ciśnienia zwieracza odbytu, mamy do czynienia ze zmianami patologicznymi, które nazywamy chorobą hemoroidalną. W zależności od tego, z którego splotu żylnego wywodzą się hemoroidy, wyróżnia się hemoroidy zewnętrzne i wewnętrzne.

Przyczyny powstawania hemoroidów

Jak dotąd nie udało się ustalić jednoznacznej przyczyny powstawania hemoroidów. Różne są także teorie na temat mechanizmu ich powstawania. Jednak na podstawie obserwacji, wiemy jakie czynniki sprzyjają ich powstawaniu.

Choroba hemoroidalna jest chorobą, która bardzo często dotyczy kobiet w ciąży oraz po porodzie. Jest to spowodowane z jednej strony ciśnieniem, jakie wywiera rozwijający się płód na jamę brzuszną, z drugiej strony związane jest ze zmianami hormonalnymi zachodzącymi w organizmie kobiety w czasie ciąży. Hemoroidy mogą się również pojawić w czasie porodu, gdyż dochodzi wówczas do zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej. Na szczęście, choroba hemoroidalna, która rozwinęła się w czasie ciąży, najczęściej przemija niedługo po porodzie. Dlatego też rzadko kiedy konieczne jest zastosowanie bardziej inwazyjnych metod terapii.

Ważną przyczyną powstawania hemoroidów są również zaburzenia rytmu wypróżnień. Zazwyczaj są one bezpośrednio powiązane z nieprawidłową dietą. Aby zachować regularny rytm wypróżnień należy pamiętać, aby dostarczać wraz z dietą odpowiedniej ilości błonnika pokarmowego. Jego bogatym źródłem są przede wszystkim produkty pełnoziarniste, warzywa i owoce. Jednocześnie nie należy zapominać o wypijaniu co najmniej 1,5 litra płynów dziennie. Warto również przeanalizować swoją dietę pod kątem składników zapierających, a należą do nich m.in. czekolada, mocna herbata.

Powstawaniu hemoroidów sprzyja także otyłość, jak również mało aktywny tryb życia. Z chorobą tą borykają się często osoby, których praca wymusza na nich długotrwałe pozostawanie w pozycji siedzącej (pracownicy biurowi, kierowcy). Warto więc zadbać o odpowiednią dawkę codziennej aktywności, która już sama w sobie zmniejszy ryzyko wystąpienia hemoroidów, a dodatkowo pomoże zadbać o utrzymanie prawidłowej masy ciała.

Choroba hemoroidalna bywa także spowodowana szkodliwymi nawykami, jak np. zbyt długim przesiadywaniem w toalecie i wzmożonym parciem. W pewnym stopniu do ich powstawania może się również przyczynić nieodpowiednia higiena okolicy odbytu.

Niekiedy także choroba hemoroidalna może być pośrednio spowodowana stosowaniem niektórych leków – zarówno tych, których efektem ubocznym jest działanie zapierające, których efektem jest zaburzony cykl wypróżnień, jak i często nadużywanych leków przeczyszczających i wywołanych przez nie biegunkami. Choroba ta często dotyczy ludzi po 50 roku życia, kiedy to dochodzi do zwolnionej perystaltyki jelit. Bardziej narażone na jej wystąpienie są kobiety, szczególnie po kilku porodach, zabiegach w obrębie krocza lub odbytnicy. Zwiększone ryzyko wystąpienia choroby hemoroidalnej występuje również u osób uprawiających seks analny. Pewną rolę w powstawaniu hemoroidów może mieć też przewlekły kaszel, który to powoduje zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej, jak również zaburzenia mięśni dna miednicy.

Choć choroba hemoroidalna nie zagraża życiu, to może zmniejszać komfort życia pacjenta. Jednak większość czynników ryzyka jej występowania związana jest ze stylem życia i niewielkie zmiany w codziennym życiu mogą jej zapobiec.

Piśmiennictwo:

1. Bielecki K., Cabaj H. Choroba hemoroidalna. Postępy Nauk Medycznych 2000; 3: 35-39
2. Michalak J., Wolski A. Choroba hemoroidalna. Medycyna Rodzinna 2001; 2: 61-64
3. Kołodziejczak M. Zachowawcze leczenie choroby hemoroidalnej. Medycyna Rodzinna 2011; 1: 7-11