Gastroskopia - co to jest, ile trwa, czy boli? Wskazania do zabiegu i powikłania po

Spis Treści

Co to jest gastroskopia

Gastroskopia, znana również jako endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego lub po prostu endoskopia, jest zwykle wykonywana w celu zbadania przyczyny objawów, takich jak zgaga, ból brzucha, trudności w połykaniu, wymioty lub krwawienie z przewodu pokarmowego oraz w celu postawienia lub potwierdzenia diagnozy.

Przed badaniem pacjent proszony jest o położenie się płasko, zwykle na lewym boku. Podaje się środek uspokajający, a czasami lek przeciwbólowy w postaci wstrzyknięcia dożylnego. Środek uspokajający pomaga się zrelaksować i może uśpić przez co pacjent może nie pamiętać przebiegu całego badania. W niektórych przypadkach gastroskopię można wykonać bez środka uspokajającego – należy to przedyskutować z lekarzem przed podpisaniem formularza zgody. Tylna część gardła może być spryskana miejscowym środkiem znieczulającym. Mały ochraniacz na zęby zostaje umieszczony w jamie ustne, aby zapobiec gryzieniu endoskopu i chronić zęby. Następnie endoskop zostaje umieszczony w ustach i należy go połknąć. Lekarz kieruje powietrze do żołądka przez gastroskop, co ułatwia oglądanie.

Ile trwa gastroskopia

Zabieg u dorosłych trwa około 15 do 30 minut. Gastroskopia u dzieci może trwać nieco dłużej. Po badaniu pacjent zostaje przeniesiony na salę pooperacyjną, a pielęgniarka czuwa, dopóki się nie obudzi. Zwykle można wrócić do domu po około 2 godzinach. Większość ludzi jest gotowa do powrotu do domu po półgodzinnym odpoczynku. Osoby po uśpieniu mogą potrzebować więcej czasu, aby być gotowym do powrotu do domu. Środek uspokajający sprawia, że człowiek czuje  się całkiem przyjemnie i zrelaksowany. Jednak przez 24 godziny po zastosowaniu środka uspokajającego nie należy prowadzić pojazdów, obsługiwać maszyn ani pić alkoholu. Będzie potrzebna pomoc osoby towarzyszącej, która będzie czuwać w domu, aż do całkowitego ustąpienia efektów. Większość ludzi jest w stanie wznowić normalne czynności po 24 godzinach.
W większości przypadków lekarz informuje pacjenta zwięźle o wynikach badań w dniu zabiegu. Można umówić się na wizytę kontrolną w celu pełniejszego omówienia wyników testu. Na wyniki wszelkich biopsji lub pobranych próbek należy czekać kilka dni.

Czy gastroskopia boli

Gastroskopia nie jest zaliczana do zbyt przyjemnych zabiegów, ale zazwyczaj nie boli. W celu zmniejszenia dyskomfortu pacjenta znieczula się miejscowo tylną ścianę gardła. Osobom, które panicznie boją się badania, podaje się krótkotrwały środek uspokajający. Dzięki temu pacjent nie tylko nie czuje ewentualnego bólu, ale także nie pamięta przebiegu całego badania. Lekki ból gardła lub brzucha może wystąpić dopiero po ukończeniu badania, co jest rzeczą normalną.

Wskazania do gastroskopii

Gastroskopie zaleca się osobom, u których występują objawy takie jak:

• powtarzająca się (nawracająca) niestrawność
• nawracająca zgaga
• bóle w górnej części brzucha
• powtarzające się wymioty
• trudności z połykaniem
• inne, mało charakterystyczne, które prawdopodobnie pochodzą z górnego odcinka jelita.

Gastroskopię wykonuje się również w celu usunięcia polipu; leczenia żylaków przełyku; zwężonego przełyku oraz usuwania ciał obcych takich jak przypadkowo połknięte przez dzieci.

Gastroskopia przeciwwskazania

Bezwzględne przeciwwskazania do endoskopii obejmują stany lękowe, ostry zawał mięśnia sercowego, zapalenie otrzewnej, ostra perforacja jelita, zapalenie jelita grubego. Względne przeciwwskazania to słaba współpraca pacjenta, śpiączkę (o ile pacjent nie jest zaintubowany) oraz zaburzenia rytmu serca lub niedawno przebyte niedokrwienie mięśnia sercowego. Pacjenci przyjmujący antykoagulanty lub przewlekle niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą bezpiecznie przejść endoskopię diagnostyczną. Jeśli jednak istnieje możliwość wykonania biopsji lub fotokoagulacji, przed zabiegiem należy odstawić antykoagulanty na odpowiedni czas. Doustne leki zawierające żelazo należy odstawić na 4 do 5 dni przed badaniem, ponieważ niektóre zielone warzywa wchodzą w interakcje z żelazem, tworząc lepką pozostałość, która utrudnia wizualizację.

Powikłania po gastroskopii

Większość gastroskopii wykonuje się bez problemu. Niektórzy ludzie mają łagodny ból gardła przez około jeden dzień. Można odczuwać zmęczenie lub senność przez kilka godzin, jeśli w trakcie zabiegu został zastosowany środek usypiający. Istnieje nieznacznie zwiększone ryzyko rozwoju infekcji klatki piersiowej lub zapalenia płuc po gastroskopii. Czasami endoskop powoduje pewne uszkodzenie jelita. Może to spowodować krwawienie, infekcję i (rzadko) dziurę (perforację). Jeśli w ciągu 48 godzin po gastroskopii wystąpi którykolwiek  objawów: ból brzucha, podwyższona temperatura ciała, zgaga, niestrawność, trudności w oddychaniu, krwawe wymioty, natychmiast  należy skonsultować się z lekarzem. Niewielka liczba osób ma zawał serca lub udar podczas gastroskopii lub wkrótce po niej. Są to zazwyczaj osoby starsze, które już są w złym stanie zdrowia. Te poważne komplikacje są rzadkie u większości osób, które poza tym są dość zdrowe. Rzadko niektórzy ludzie mają reakcję alergiczną na środek uspokajający. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia powikłań warto dobrze przygotować się do gastroskopii.

Ból brzucha po gastroskopii jak długo

Uczucie wzdęcia lub ból gardła przez dzień lub dwa po gastroskopii jest normalne. Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem rodzinnym lub oddziałem endoskopii, jeśli wystąpią objawy poważniejszego problemu, takie jak silny lub nasilający się ból w klatce piersiowej lub ból brzucha, krwawe wymioty lub smolisty stolec.

Ból gardła po gastroskopii

Gardło może być trochę obolałe i pacjent może czuć się wzdęty z powodu powietrza wprowadzonego do żołądka podczas testu. Pełne wyzdrowienie spodziewane jest następnego dnia.

Gastroskopia badanie cena

Badanie gastroskopii można wykonać bezpłatnie w określonych przypadkach w ramach finansowania z Narodowego Funduszu Zdrowia. Badanie jest również dostępne w prywatnych klinikach i szpitalach. Wówczas za wykonanie badania trzeba się liczyć z wydatkiem rzędu 200-300 zł.

Sprawdź również: Przygotowanie do kolonoskopii - co można jeść przed badaniem?

Źródło:

1. Cooper GS. Indications and contraindications for upper gastrointestinal endoscopy. Gastrointest Endosc Clin N Am. 1994 Jul;4(3):439-54. PMID: 8069470.
2. Wang L, Mannalithara A, Singh G, et al: Low rates of gastrointestinal and non-gastrointestinal complications for screening or surveillance colonoscopies in a population-based study. Gastroenterology 154(3):540–555, 2018. doi: 10.1053/j.gastro.2017.10.006