Dieta oczyszczająca z toksyn - czyli jak usunąć toksyny z organizmu

Czy powinniśmy stosować diety oczyszczające?

Jeśli chcesz stosować detoks to prawdopodobnie uważasz, że jestem czymś „zatruty”. Czy zastanawiałeś się jednak nad tym, CZYM zatruty jest twój organizm? No właśnie! Słyszymy tylko o „toksynach” i „szkodliwych związkach”, ale nikt, kto promuje diety oczyszczające, nie mówi konkretnie, z czego masz się odtruwać. Bez podania konkretnej toksyny (np. arszenik, kadm, ołów) nie można rozpocząć oczyszczania. Nie jest bowiem tak, że jedna dieta oczyszczająca czy detoks miałby odtruwać ze wszystkich możliwych zanieczyszczeń. Slogany o „oczyszczaniu z toksyn” służą więc bardziej marketingowi niż rzeczywistej potrzebie usuwania toksyn z organizmu. Gdybyś był bowiem czymś zatruty, prawdopodobnie leżałbyś teraz w szpitalnym łóżku na oddziale toksykologii.

Za usuwanie wszystkich zbędnych produktów przemiany materii oraz neutralizację toksyn odpowiadają w organizmie cztery ważne układy lub narządy:

• Układ moczowy – związki te usuwane są wraz z moczem
• Układ oddechowy - związki te usuwane są wraz z wydychanym powietrzem
• Przewód pokarmowy (usuwa je wraz z niestrawionymi resztkami pokarmowymi) oraz wątroba (pełni funkcję detoksykującą).

Jeśli więc masz sprawnie działający układ moczowy, oddechowy oraz wątrobę – prawdopodobnie nie musisz martwić się „zatruciem toksynami”.

Czym mogą grozić popularne sposoby oczyszczania z toksyn?

Najczęściej spotykanymi metodami oczyszczania organizmu z toksyn są głodówki oraz tzw. monodiety, czyli diety ograniczające się do jednego lub kilku produktów spożywczych (np. dieta sokowa, owocowo-warzywna, dieta zupowa itd.). Jakie niosą ze sobą zagrożenia?

Głodówki polegają zazwyczaj na całkowitej rezygnacji ze spożywania posiłków lub ich bardzo dużym ograniczeniu. Mogą one doprowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, omdleń, bólów głowy, osłabienia oraz spadku odporności. Są one szczególnie niebezpieczne dla osób chorych, np. na dnę moczanową, stłuszczenie wątroby i kamicę pęcherzyka żółciowego (mogą doprowadzić do zaostrzenia choroby) oraz cukrzycę (mogą doprowadzić do zbyt niskiego poziomu cukru we krwi i śpiączki ketonowej). Efektem głodówek jest również utrata tkanki mięśniowej (a nie tłuszczowej, na co liczą osoby je stosujące) i spowolnienie tempa metabolizmu, co skutkuje wystąpieniem efektu jo-jo.

Diety sokowe czy owocowo-warzywne, których efektem ma być oczyszczenie organizmu z toksyn, mogą doprowadzić do powstania niedoborów pokarmowych (białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin oraz minerałów). Może to prowadzić wystąpienia wielu chorób (np. niedoczynności tarczycy, kamicy pęcherzyka żółciowego czy ataku dny moczanowej) lub do zaostrzenia chorób już istniejących. Warto zaznaczyć jednocześnie, że spożywając przez wiele dni czy tygodni tylko kilka wybranych produktów spożywczych jesteśmy bardziej narażeni na „zatrucie” substancjami, które w nich występują. Przy zróżnicowanej diecie, zawierającej różnorodne produkty spożywcze, to ryzyko jest znacznie mniejsze.

Należy tutaj wspomnieć również o tym, że diety oczyszczające, typu detoks, mogą zatruwać organizm! Zapytasz - w jaki sposób? Wiele toksyn (np. dioksyny) kumuluje się w tkance tłuszczowej. Szybka utrata masy ciała spowodowana stosowaniem głodówek lub diet oczyszczających może skutkować uwolnieniem zmagazynowanych w tłuszczu toksyn do krwi.

Dieta oczyszczająca z toksyn - co jeść?

Bezpieczna dieta oczyszczająca z toksyn nie powinna opierać się detoksach, ale na wprowadzeniu na stałe zdrowych nawyków żywieniowych. Taka dieta powinna być bogata w witaminę C, E, beta-karoten, selen, cynk oraz polifenole, które działają antyoksydacyjnie. Ich źródłem są przede wszystkim warzywa i owoce (najlepiej jedzone w całości i na surowo), orzechy, pestki oraz nasiona.

Oczyszczanie organizmu ze szkodliwych substancji wspiera także błonnik pokarmowy, który poprawia pracę jelit. Posiada on również zdolność wiązania toksyn i usuwania ich z organizmu wraz z niestrawionymi resztkami pokarmowymi. Najlepszym źródłem błonnika są zaś: warzywa i owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe (razowe pieczywo, płatki zbożowe, kasze, ryż brązowy, makaron z pełnego ziarna, otręby), nasiona roślin strączkowych, orzechy, nasiona i pestki.

Jednocześnie należy pić odpowiednie ilości wody – minimum 2 litry, a w czasie upałów, gorączki, biegunek, wymiotów czy intensywnej aktywności fizycznej – adekwatnie więcej. Będzie to wspomagało usuwanie zbędnych produktów przemiany materii wraz z moczem.

Piśmiennictwo:

1. Kłosiewicz-Latoszek L., Szostak W.; Kontrowersje wokół diet odchudzających, 2011 Postępy Nauk Medycznych, t. XXIV, nr 9, 790-794
2. M. Bienkiewicz, E. Bator, M. Bronkowska: Błonnik pokarmowy i jego znaczenie w profilaktyce zdrowotnej. Probl Hig Epidemiol 2015, 96(1): 57-63
3. A. Platta: ROLA DIETY BOGATORESZTKOWEJ W PROFILAKTYCE I LECZENIU ZAPARĆ, OTYŁOŚCI, CUKRZYCY I CHORÓB UKŁADU SERCOWO-NACZYNIOWEGO. ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI, nr 86, grudzień 2014