Dieta fodmap - jakie są jej założenia oraz zalecane produkty?

Spis Treści

Dieta fodmap - co to jest

Związki FODMAP to krótkołańcuchowe węglowodany, do których należą:

• Fruktoza,
• Laktoza,
• Frukto- i galaktooligosacharydy – fruktany i galaktany,
• Alkohole wielowodorotlenowe – mannitol, sorbitol. Maltitol, izomaltoza, ksylitol, erytrytol.

Produkty bogate w wyżej wymienione rodzaje węglowodanów powinny być ograniczane bądź eliminowane z diety fodmap. To z uwagi na fakt, że gdy związki te dostają się do układu pokarmowego osoby cierpiącej na IBS czy też SIBO – fermentują tam, wytwarzając spore ilości gazó., To wywołuje szereg nieprzyjemnych dolegliwości – wzdęcia, bóle brzucha, biegunki i zaparcia.

Na początek należy wyeliminować wszystkie wymienione produkty na okres 1-1,5 miesiąca. Kolejnym krokiem jest monitorowanie samopoczucia, po czym po okresie 1-1,5 miesiąca – wprowadzanie stopniowo żywności zawierającej fodmap – i dalsze obserwowanie organizmu. Najlepiej, by wprowadzać nowe produkty co 3 dni. Składniki diety, które okazały się problematyczne, to jest – spowodowały po spożyciu pogorszenie samopoczucia, warto sobie zapisać i wykluczyć trwale z menu. Natomiast jakie konkretnie produkty należy eliminować w przebiegu diety fodmap?

Dieta fodmap – zasady

Jeśli chodzi o grupy produktów, które powinny być eliminowane z menu w diecie fodmap, to są one następujące (warto sobie taką listę zapisać i wydrukować, by ułatwić sobie przestrzeganie diety):

1. owoce: brzoskwinie, morele, nektarynki, mango, śliwki, jabłka, gruszki, wiśnie, czereśnie, jeżyny, arbuz, awokado, figi, daktyle, owoce suszone, soki owocowe, owoce puszkowane;
2. warzywa: czosnek, cebula, por, topinambur, karczochy, buraki, szparagi, brukselka, kalafior, kapusta włoska, groszek, soja, fasola, groch, soczewica, a także grzyby;
3. zboża: produkty z pszenicy, żyta i jęczmienia;
4. orzechy: nerkowce, pistacje, migdały (inne można jeść);
5. produkty mleczne: mleko, jogurt, kefir, maślanka, serki kanapkowe, twarogi, śmietana, lody, sery typu mascarpone, desery mleczne (zawierające laktozę) – inne są dozwolone, zwłaszcza te oznaczone jako „bez laktozy”;
6. słodziki i inne: ksylitol, erytrytol, sorbitol, fruktoza, miód, syrop glukozowo-fruktozowy, syrop z agawy.

Dieta fodmap - co jeść

Poza wykluczeniem z diety wyżej wymienionych produktów (oraz produktów czy posiłków zawierających je w składzie), dieta fodmap nie wymaga większych ograniczeń w menu.

Dieta fodmap - przykładowe jadłospisy

Poniżej można zapoznać się z przykładowym jadłospisem z przepisami diety fodmap. Jadłospis obejmuje 3 dni i cechuje się pełną eliminacją produktów bogatych w fodmap:

DZIEŃ 1

Śniadanie: Kanapki z pieczywa bezglutenowego z mozzarellą i pomidorem

Drugie śniadanie: Gryczanka z truskawkami i orzechami makadamia

Obiad: Pieczony łosoś na kaszy jaglanej z surówką ogórkowo-paprykową

Podwieczorek: Koktajl z banana i mleczka kokosowego

Kolacja: Sałatka z pieczonej dyni, bakłażana i kurczaka

DZIEŃ 2

Śniadanie: Kanapki z pastą jajeczną z sałatą i pomidorem

Drugie śniadanie: Kasza jaglana a’la budyń z bananem

Obiad: Pomidorowa zupa krem z kawałkami mięsa z kurczaka i makaronem gryczanym

Podwieczorek: Koktajl na mleku migdałowym z kiwi i truskawką

Kolacja: Sałatka z wędzonym łososiem, sałatą, ogórkiem i rzodkiewką

DZIEŃ 3

Śniadanie: Gryczanka z kiwi i dodatkiem mleczka kokosowego

Drugie śniadanie: Kanapki z pieczonym indykiem i ogórkami

Obiad: Zapiekany bakłażan z mięsem mielonym i mozzarellą

Podwieczorek: Koktajl truskawkowo-bananowy

Kolacja: Zupa krem z marchewek z grzanką bezglutenową

Literatura:

1. Idzik M.: Wpływ diety low FODMAP na redukcję objawów zespołu jelita drażliwego oraz zmiany składu mikrobioty jelitowej u osób chorych – przegląd aktualnych badań. Lekarz POZ 2020, 2: 109-115.
2. https://diety.nfz.gov.pl/images/ebooki/ebook-terapeutyczny-zywienie-ibs-online.pdf (dostęp dn. 19.04.2023 r.).