Spis Treści
Interakcje leków z pożywieniem
Niewiele osób ma świadomość, że na działanie leków może mieć wpływ pożywienie, które spożywamy. Interakcje pożywienia z lekami to jego wpływ na aktywność leku w organizmie. Niektóre produkty żywieniowe mogą spowodować zmniejszenie, nasilenie, bądź też całkowite zniesienie aktywności leku podczas spożywania ich w trakcie terapii. Niektóre interakcje mogą spowodować toksyczność leku. W zależności od rodzaju leku oraz pożywienia interakcje mogą być bardzo istotne i naprawdę niebezpieczne, a inne – w mniejszym stopniu wpływać na skuteczność terapii i wystąpienie ewentualnych działań niepożądanych, czy też toksycznych.
Przed zażyciem leku zawsze warto zapoznać się z ulotką, bądź też zwrócić się do lekarza lub farmaceuty z pytaniem o właściwe zażywanie leku.
Jakie interakcje mogą nas spotkać w Święta?
- Sok grejpfrutowy – był tematem wielu badań naukowych ze względu na duży wpływ na działanie leków w organizmie. Wchodzi w interakcje z wieloma lekami. Powoduje zablokowanie enzymów odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków. Sprawia to, że leki nie mogą być przekształcane i ich stężenie w organizmie znacznie się zwiększa. Im dłużej pijemy sok, tym bardziej nasilone mogą być działania niepożądane. Leki popijajmy zawsze szklanką wody. A przy stosowaniu leków przewlekle najlepiej zrezygnować w ogóle z picia soku grejpfrutowego. Badania wykazały, że ma on wpływ na metabolizm leków nawet do 24 godz. po jego spożyciu. W interakcje z sokiem grejpfrutowym wchodzą m.in. leki przeciwarytmiczne, statyny stosowane w terapii hipercholesterolemii, glikokortykosteroidy, niektóre antybiotyki.
- Mleko i przetwory mleczne – są bogate w wapń, który może spowodować zmniejszenie, bądź też całkowite uniemożliwienie wchłaniania niektórych leków, np. tetracyklin, fluorochinolonów – leków stosowanych w zakażeniach bakteryjnych
- Herbata – jest bogata w taniny – związki chemiczne, które bardzo łatwo łączą się z metalami. Jest to istotne podczas terapii niedokrwistości żelazem. Herbata znacznie zmniejsza wchłanianie żelaza. Herbata zmniejsza również działanie niektórych leków przeciwpsychotycznych.
- Posiłki bogato tłuszczowe – tłuszcz może nasilać wchłanianie leków, które dobrze rozpuszczają się w tłuszczach. Do leków tych należą m.in. powszechnie stosowane w terapii nadciśnienia tzw. beta-blokery. Zwiększenie ich wchłaniania może doprowadzić do zaburzeń pracy serca oraz znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Do interakcji może dojść również przy terapii trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Tłuszcz powoduje ich zwiększone wchłanianie, a to prowadzi do działań niepożądanych takich, jak tachykardia, pobudzenie, czy zaburzenia świadomości.
- Posiłki wysokowęgowodanowe – mogą zmniejszyć, bądź też znacznie ograniczyć wchłanianie niektórych leków, a tym samym osłabić, bądź też znieść ich działanie. Posiłków wysokowęglowodanowych należy unikać przy zażywaniu np. niektórych antybiotyków (m.in. azytromycyny).
- Produkty bogate w potas – wysoką zawartością potasu charakteryzują się banany, suszone morele, figi, pomidory, seler. Ich spożywanie warto ograniczyć przy stosowaniu niektórych leków. Część leków stosowanych w terapii nadciśnienia powoduje zwiększenie stężenia potasu (leki moczopędne oszczędzające potas, inhibitory konwertazy angiotensyny). Zbyt duże stężenie potasu może spowodować zaburzenia rytmu serca.
- Błonnik – wszystkim dobrze znany składnik przyczyniający się do prawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego, sprzymierzeniec odchudzania i „wymiatacz” wolnych rodników obecny jest w dużych ilościach w otrębach, orzechach, pieczywie pełnoziarnistym, owocach. Swoje dobroczynne właściwości zawdzięcza m.in. silnym właściwościom adsorpcyjnym. Oznacza to, że wykazuje zdolność do zatrzymywania na swojej powierzchni różnych toksyn, czy też nadmiaru tłuszczu, ale niestety również i niektórych leków. Na duże ilości błonnika w diecie powinny uważać przede wszystkim osoby stosujące antyarytmiczne glikozydy naparstnicy, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, czy antykoncepcję hormonalną.
- Produkty żywieniowe z dużą zawartością witaminy K – źródłem witaminy K są zielone warzywa liściaste, produkty mleczne, awokado, brzoskwinie. Na ilość witaminy K w diecie muszą uważać osoby stosujące leki przeciwzakrzepowe z grupy tzw. antagonistów witaminy K (warfaryna, acenokumarol). W przeciwnym razie może dojść do wzrostu ryzyka powstania zakrzepów.
Sprawdź też: Jak nie przytyć w Święta?
Kategoria: Leki na trawienie
Piśmiennictwo:
- Korzeniowska K., Jabłecka A.: Interakcje leków z pożywieniem. Farmacja Współczesna 2008; 1; 24-30
- Zdrojewicz Z., Pachura E., Pachura P.: Czy można popijać leki sokiem grejpfrutowym? Family Medicine & Primare Care Review 2014; 1; 51-56
- Skrypnik D., Skrypnik K., Suliburska J., Bogdański P., Pupek-Musialik D.: Interakcje leków z żywnością w chorobach metabolicznych. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2013; 4(4); 192-198
- Sobotta Ł., Suliburska J., Mielcarek J.: Interakcje lek – żywność. Bromat. Chem. Toksykol. 2011; 1; 95-103
mgr farm. Patrycja Jakimik Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
NowaFarmacja.pl
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Uczestniczy w licznych szkoleniach z zakresu opieki farmaceutycznej. Na co dzień pracuje jako farmaceuta w aptece, gdzie z pasją i zaangażowaniem dzieli się swoją wiedzą z pacjentami.