Spis Treści
Czy e-papieros jest szkodliwy? - skutki palenia e papierosów
Elektroniczne papierosy (czyli tzw. e-papierosy) zostały opracowane w 2003 roku przez chińskiego farmaceutę Hon Lik. W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania tymi urządzeniami. Wynika on m.in. z faktu, że elektroniczne papierosy są postrzegane jako o wiele zdrowsza alternatywa dla papierosów. Wiele osób sięgających po e-papierosy jest przeświadczonych o ich niewielkiej, wręcz marginalnej szkodliwości. Czy rzeczywiście elektroniczne papierosy są zupełnie bezpieczne dla zdrowia i każdy z nas może je stosować? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w niniejszym artykule.
Co to jest e-papieros?
Papieros elektroniczny (e-papieros) to urządzenie elektroniczne dozujące nikotynę. Zbudowane jest z trzech podstawowych elementów: ustnika, baterii i clearomizera, inaczej nazywanego kartomizerem (element grzewczy). Bateria stanowi źródło zasilania dla e-papierosa, zaś rolą clearomizera jest podgrzewanie liquidu (płynu inhalacyjnego) do temperatury ok. 200-300℃, w wyniku którego powstaje para (aerozol), która następnie za pomocą ustnika, na drodze inhalacji dostaje się do naszego układu oddechowego.
E papieros powstał jako zamiennik dla różnych produktów tytoniowych, zawierających wysokie ilości nikotyny i inne substancje szkodliwe dla zdrowia, w tym związki o działaniu kancerogennym.
Głównymi składnikami płynów do e-papierosów (liquidów) są: glikol propylenowy, aromaty i nieobligatoryjnie – nikotyna (o różnym stężeniu w zależności od rodzaju wkładu).
W przypadku e-papierosów nie mówimy o „paleniu” (ang. smoking), ale o wapowaniu (ang. vaping).
E-papieros – rodzaje
W handlu dostępnych jest wiele różnych rodzajów i odmian e-papierosów. Wymienić tu można dwie główne kategorie:
- PODy – najmniejsze pod względem rozmiaru e-papierosy (są bardzo kompaktowe); cechują się niewielką baterią; wypuszczana chmurka jest stosunkowo mała, zaś smak liquidu nie jest szczególnie intensywny
- MODy – charakteryzują się obecnością baterii o dużej pojemności; bardzo często tego typu elektroniczne papierosy posiadają możliwość kontrolowania temperatury; w porównaniu do PODów, MODy dostarczają o wiele więcej walorów smakowych; ich wadą jest jednak stosunkowo duży rozmiar i waga; wśród MODów można wymienić różne warianty, są to m.in.: sticki, mody typu semimech, mody mechaniczne, mody elektroniczne
Dodatkowo istotnym urozmaiceniem dla e-papierosów jest rodzaj zakupionego płynu (liquidu), który jest odpowiedzialny m.in. za ich smak. W sprzedaży istnieje szeroka gama płynów, m.in. o smaku: jabłkowym, miętowym, ananasowym, porzeczkowym, kokosowym, wiśniowym, truskawkowym. Co więcej, można samemu skomponować taki płyn, sięgając po różne aromaty, o bardzo zróżnicowanych smakach, np. popcornu, kawy z colą, muffinek, gumy do żucia, płatków czekoladowych, czy też owocowych żelków.
W kontekście tych elektronicznych urządzeń, wiele osób zadaje sobie pytanie, czy na rynku można spotkać e-papieros bez nikotyny? Oczywiście, że tak! Wielu producentów w swojej ofercie posiada liquidy bez nikotyny, które cieszą się bardzo dużą popularnością. Niewątpliwą zaletą elektronicznych papierosów bez nikotyny jest to, że nie uzależniają.
E-papieros a zwykle papierosy
Przeprowadzone wyniki badań porównawczych wskazują, że e-papieros dostarcza o wiele mniej substancji toksycznych. Dla przykładu aerozol pochodzący z elektronicznego papierosa zawiera 9-krotnie mniej formaldehydu, 15-krotnie mniej akroleiny, 120-krotnie mniej toluenu i aż 450-krotnie mniej acetaldehydu (aldehydu octowego).
Obserwacje te potwierdzają wyniki badań wykonanych przez Laugesena i wsp. Naukowcy odnotowali, że e-papieros posiada podobny profil bezpieczeństwa i potencjał uzależniania co medyczne inhalatory nikotyny. Co więcej, stwierdzili również, że aerozol powstały w e-papierosie zawiera o wiele mniej substancji toksycznych w porównaniu z dymem tytoniowym.
McAuley i wsp. potwierdzili, że aeorozol pochodzący z e-papierosów zawierał o wiele mniej związków szkodliwych niż dym tytoniowy, takich jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), czy też nitrozoaminy.
Z kolei polscy naukowcy odnotowali, że stężenie pyłu zawieszonego (PM2.5) cechującego się szczególnie szkodliwym wpływem na zdrowie, było 7-krotnie niższe w e-papierosach, niż w dymie palącego się papierosa.
Trzeba jednak zauważyć, że pomimo stwierdzonych, stosunkowo niskich stężeń, e-papierosy zawierają jednak niektóre substancje toksyczne. Wśród nich wymienić można wspomniane nitrozoaminy, jak również glikol dietylenowy, kotyninę, anabazynę, cząsteczki silikatów, jak również metale ciężkie (np. nikiel).
E-papieros – szkodliwość
Wiele osób zadaje sobie pytanie czy e-papieros szkodzi? Pomimo, że elektroniczne papierosy zawierają o wiele mniej substancji toksycznych, niż papierosy tradycyjne, to mimo wszystko nie są one obojętne dla naszego zdrowia. Poniżej pokrótce scharakteryzowaliśmy najważniejsze skutki palenia e-papierosów.

E-papieros a ciśnienie krwi
Najnowsza analiza badań naukowych, która została opublikowana w 2019 roku na łamach renomowanego czasopisma European Journal of Preventive Cardiology dowiodła, że stosowanie elektronicznych papierosów może przyczyniać się do przyspieszenia częstości akcji serca, jak również zwiększenia skurczowego (średnio o 2,02 mmHg) i rozkurczowego ciśnienia krwi (średnio o 2,09 mmHg). Na podstawie tych wyników, autorzy niniejszej pracy sugerują, że e-papierosy nie powinny być uznawane za produkt bezpieczny dla osób z chorobami układu krążenia.
Warto jednak zauważyć, że wzrost ciśnienia krwi na skutek stosowania e-papierosów nie jest aż tak znaczący, jak ma to miejsce w przypadku palenia tradycyjnych papierosów.
E-papieros a rak krtani
W Sieci krąży wiele informacji na temat potencjalnego działania rakotwórczego wynikającego z wapowania. Jednakże dotychczas nie opublikowano żadnych wyników badań, które wskazywałyby na to, że użytkowanie e-papierosów powoduje raka krtani.
E-papierosa a rak płuc
Doświadczenia przeprowadzone na modelu zwierzęcym pokazały, że ekspozycja na chmurę z elektronicznego papierosa może wywoływać raka płuc. Nie oznacza to jednak, że stosowanie e-papierosów przez ludzi musi wiązać się ze wzrostem ryzyka raka płuc. Obszar ten wymaga przeprowadzenia dogłębnych badań.
Pozostałe skutki palenia e-papierosa
Literatura naukowa pokazuje, że stosowanie e-papierosów może wiązać się z wystąpieniem różnych skutków ubocznych. Najczęściej wymienia się objawy takie, jak:
- Suchy kaszel
- Podrażnienie górnych dróg oddechowych
- Bezsenność
- Dolegliwości żołądkowo jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty)
- Zawroty głowy
- Uczucie pieczenia w żołądku
- Zapalenie dziąseł
- Suchość spojówek
Bierne e-palenie
W odróżnieniu od tradycyjnych papierosów, stosowanie e-papierosów nie powoduje powstawania tzw. bocznego strumienia dymu, co sprawia, że są one bezpieczniejsze dla osób przebywających w najbliższym otoczeniu. Jednakże pomiędzy zaciągnięciami wydychane są na zewnątrz pewne ilości głównego strumienia. Z tego względu, użytkowanie elektronicznych papierosów naraża osoby postronne i niepalące na pochłanianie nikotyny. Jednak warto zauważyć, że poziom nikotyny w takiej chmurce jest ok. 10 krotnie niższy w porównaniu do dymu papierosowego. Wyniki badań naukowych wskazują, że w wydychanej chmurce znajduje się o wiele mniej substancji toksycznych i dodatkowo występują one w o wiele mniejszych stężeniach. Natomiast o biernym paleniu papierosów przeczytasz tutaj: https://www.nowafarmacja.pl/blog/czym-jest-bierne-palenie-i-jakie-sa-jego-skutki.
E-papieros woda w płucach
W Sieci można spotkać się z informacjami, jakoby stosowanie e-papierosów przyczyniało się do gromadzenia wody w płucach. Trzeba jednak podkreślić, że na dzień dzisiejszy nie istnieją żadne przesłanki naukowe, które mogłyby potwierdzić te doniesienia.
E-papieros a ciąża
Pomimo, że e-papierosy są o wiele mniej szkodliwe od tradycyjnych papierosów, to te, które zawierają nikotynę nie powinny być stosowane przez kobiety ciężarne. Podkreśla się, że nikotyna nawet w niskich stężeniach jest niebezpieczna dla rozwijającego się płodu i może być przyczyną występowania wad wrodzonych. Pewnym rozwiązaniem wydaje się być wybór e-papierosów bez nikotyny. Jednakże trzeba pamiętać też, że e-papierosy zawierają niewielkie ilości innych substancji szkodliwych, które mogą wywierać negatywny wpływ na zdrowie potomstwa.
E-papieros a karmienie piersią
Na obecną chwilę niewiele wiemy na temat wpływu stosowania e-papierosów przez kobiety karmiące piersią na zdrowie niemowląt. Jednakże naukowcy sugerują, że substancje toksyczne zawarte w e-papierosach mogą przedostawać się poprzez mleko do organizmu noworodków. Z tego też względu zaleca się, aby kobiety w okresie laktacji unikały sięgania po e-papierosy.
E-papieros a kondycja
Wydaje się, że wapowanie nie ma istotnego wpływu na wydolność fizyczną. Jednakże jak wcześniej wspomniano, e-papierosy mogą podrażniać gardło i powodować kaszel, który z kolei może utrudniać głębokie oddychanie.
E-papieros a cera
Nikotyna obecna w e-papierosach przyczynia się do zwężenia naczyń krwionośnych skóry, co skutkuje jej niedotlenieniem. W efekcie może utrudniać to jej regenerację, a tym samym pogarszać jej kondycję.
E-papieros a płodność
Do dnia dzisiejszego nie zostały opublikowane żadne wyniki badań, które pozwoliłyby odpowiedzieć na pytanie, czy e-palenie może zaburzać płodność. W przypadku planowania ciąży wydaje się być jednak zasadne unikanie e-papierosów.
Literatura
1. Królikowski K. i wsp.: E-papieros: fakty i mity, doświadczenia własne. Pnuemonol. Alergol. Pol, 2014, 81, 74-75.
2. Zdrojewicz Z. i wsp.: Elektroniczne papierosy: wpływ na zdrowie, nikotynowa terapia zastępcza, regulacje prawne. Pediatr Med Rodz, 2017, 13, 1, 63-71.
3. Skotsimara G. i wsp.: Cardiovascular effects of electronic cigarettes: A systematic review and meta-analysis. Eur J Prev Cardiol, 2019, 26, 11, 1219-1228.
4. Korfei M.: The underestimated danger of E-cigarettes - also in the absence of nicotine. Respiratory Research, 2018, 19, 159.
dr Bartek KulczyńskiDyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.