Spis Treści
Co to jest cyklofrenia?
Cyklofrenia jest już rzadko używaną nazwą choroby afektywnej dwubiegunowej. Jest to zaburzenie, w którego przebiegu cyklicznie pojawiają się epizody depresji, manii lub hipomanii, bądź też epizody mieszane. Pomiędzy epizodami występują okresy remisji, a więc okresy, kiedy objawy choroby nie występują, bądź też mają niewielkie nasilenie. Choroba ta zwykle objawia się przed 35. rokiem życia. Ze względu na fakt, że choroba ujawnia się w młodym wieku, bardzo ważne jest odpowiednio szybkie podjęcie terapii. Ma to ogromne znaczenie, gdyż choroba może mieć wpływ niemal na wszystkie aspekty życia od funkcjonowania społecznego po możliwość realizowania potencjału intelektualnego aż po kondycję finansową. Warto również podkreślić, że cyklofrenia jest drugą co do częstości psychiatryczną przyczyną niezdolności do pracy.
Cyklofrenia – objawy
Choroba afektywna dwubiegunowa objawia się cyklicznym występowaniem epizodów depresji, manii lub hipomanii oraz epizodów mieszanych. Pomiędzy nimi występują okresy remisji. Dla epizodów depresji charakterystyczne jest występowanie takich objawów, jak:
- uczucie zmęczenia,
- utrata energii życiowej,
- zaburzenia koncentracji,
- trudności z zachowaniem uwagi,
- kłopoty z pamięcią,
- spowolnienie tempa myślenia i wypowiedzi,
- problemy z podejmowaniem decyzji (nawet dotyczących życia codziennego),
- trudności z podejmowaniem działań,
- brak odczuwania przyjemności i radości (anhedonia).
Podczas epizodów manii występuje znacznie podwyższony nastrój. Pojawia się uczucie nadmiernej radości i szczęścia, które jednak często jest nieadekwatne do sytuacji. Charakterystyczna jest również wesołkowatość i nadpobudliwość. Możliwe jest wówczas występowanie nastroju ekspansywnego, który polega na silnym pragnieniu natychmiastowego zaspokojenia swoich potrzeb. Kiedy jednak niemożliwe jest ich spełnienie, pojawia się frustracja, która może doprowadzić do agresji słownej i/lub fizycznej. Osoby w epizodzie manii często mówią bardzo szybko, trudno jest je zrozumieć i nadążyć za ich zmieniającymi się bardzo szybko myślami. Osoby te mogą wówczas działać bez zastanowienia. W epizodzie manii występuje zwiększenie energii życiowej, czemu towarzyszy zmniejszona potrzeba snu oraz brak poczucia zmęczenia. Osoby chore mogą podejmować wówczas działania, które są niezgodne z ich systemem wartości. Kolejnym objawem jest zwiększony popęd seksualny.
Epizody hipomanii związane są z występowaniem mniejszej ilości objawów, krótszym czasem ich trwania oraz mniejszym nasileniem w porównaniu do epizodów manii.
Podczas epizodów mieszanych jednocześnie występują objawy depresji oraz manii lub hipomanii.
Cyklofrenia – przyczyny
Dokładna przyczyna choroby afektywnej dwubiegunowej nie jest znana. Na rozwój i przebieg choroby afektywnej dwubiegunowej mogą wpływać czynniki biologiczne, psychologiczne oraz społeczne. Choroba ta ma podłoże genetyczne, jednak do rozwinięcia się choroby konieczne jest współwystępowanie innych czynników. Istotny wpływ może mieć zaburzenie równowagi neuroprzekaźników w mózgu, jak również współwystępowanie chorób somatycznych. Duży wpływ na zapoczątkowanie choroby oraz jej przebieg mają czynniki psychologiczne, społeczne i środowiskowe. Mogą być one wyzwalaczem choroby, prowadzić do jej nasilenia, bądź też łagodzenia objawów.
Cyklofrenia – znani ludzie
Z chorobą afektywną dwubiegunową zmagało się i zmaga wiele znanych osób. Należą do nich takie osoby jak Ernest Hemingway, Kurt Cobain, Zbigniew Herbert, Wojciech Młynarski, Winston Churchill, Theodore Roosevelt, Sting, Mel Gibson.
Cyklofrenia a schizofrenia
Choroby psychiczne nierzadko przysparzają trudności w diagnozowaniu ze względu na podobny przebieg. W cyklofrenii i schizofrenii część występujących objawów jest podobna. Dla cyklofrenii charakterystyczne jest cykliczne występowanie epizodów manii i depresji. Z kolei w schizofrenii obserwuje się występowanie urojeń wzrokowych, omamów słuchowych, czy też urojeń prześladowczych lub ksobnych.
Czy cyklofrenia jest uleczalna?
Cyklofrenia nie jest chorobą, w której możliwe jest całkowite wyleczenie. Odpowiednio prowadzone leczenie ma jednak na celu doprowadzenie do ustąpienia objawów choroby, umożliwienie powrotu do normalnego funkcjonowania oraz zapobieganie nawrotom choroby. Terapia choroby afektywnej dwubiegunowej opiera się o farmakoterapię i psychoedukację, a niekiedy również psychoterapię.
Cyklotymia a cyklofrenia
Cyklotymię można określić jako łagodniejszą wersję choroby afektywnej dwubiegunowej (cyklofrenii). Jest ona zaburzeniem afektywnym. Charakterystyczne dla niej jest naprzemienne występowanie epizodów depresji i manii. W cyklotymii objawy są znacznie mniej nasilone niż w cyklofrenii.
Sprawdź też: Schizofrenia – co to jest, rodzaje i objawy choroby
Bibliografia:
1.Gorostowicz A. Siwek M. Trudności w diagnostyce choroby afektywnej dwubiegunowej. Psychiatr Psychol Klin 2018, 18(1): 61-73
2.Jain A. Mitra P. Bipolar Affective Disorder, StatPearls Publishing, Treasure Island 2022
3.Borowiecka-Kluza J. Siwek M. Choroba afektywna dwubiegunowa. Portal mp.pl
mgr farm. Patrycja Jakimik Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
NowaFarmacja.pl
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Uczestniczy w licznych szkoleniach z zakresu opieki farmaceutycznej. Na co dzień pracuje jako farmaceuta w aptece, gdzie z pasją i zaangażowaniem dzieli się swoją wiedzą z pacjentami.