Bulimia - jakie są przyczyny i skutki tego zaburzenia?

Spis Treści

Co to jest bulimia?

Bulimia nervosa występuje u około 1-3% populacji, głównie u nastolatek i młodych kobiet, czyli płci żeńskiej między 15-24 rokiem życia.

Bulimia opiera się na takich kryteriach diagnostycznych, jak:

• stała koncentracja uwagi na jedzeniu, liczeniu kalorii, jednocześnie wraz z lękiem (chorobliwym i nadmiernym) przed przytyciem, nadwagą i otyłością;
• nawracające epizody objadania się w sposób niepohamowany, bez kontroli nad ilością i często nad jakością spożywanego pokarmu (często chorzy w trakcie epizodu objadania się spożywają nawet kilkakrotnie więcej kalorii, niż wskazuje na to ich całkowite zapotrzebowanie energetyczne na dzień);
• próby przeciwdziałania przytyciu na skutek epizodów objadania się – poprzez prowokowanie wymiotów, stosowanie lewatyw i środków przeczyszczających i/lub innych środków, które zapobiegną wchłanianiu pokarmu w układzie pokarmowym.

Czasami bulimia może prowadzić do jeszcze bardziej restrykcyjnego zaburzenia odżywiania, czyli do anoreksji.

Bulimia sportowa

W bulimii sportowej mamy do czynienia z szeregiem objawów, które zostały wymienione powyżej. Jednak dodatkowo chory równie mocno skupia swoją uwagę także na ćwiczeniach fizycznych – to one są swego rodzaju działaniem kompensacyjnym po epizodzie objadania się. Lęk chorego przed przytyciem nierzadko wówczas łączy się z pragnieniem uzyskania „idealnej” sylwetki. „Idealna” sylwetka dla każdego chorego może oznaczać coś innego, nierzadko jednak chodzi o uzyskanie bardzo niskiego poziomu tkanki tłuszczowej i podkreślenie tkanki mięśniowej.

Bulimia - przyczyny

Bulimia to choroba, której konkretnych przyczyn nie można jednoznacznie określić. Uważa się, że jest to zaburzenie wieloczynnikowe, którego rozwój może być spowodowany czynnikami psychoanalitycznymi, rozwojowymi i systemowymi. Istnieje popularna teoria, która wyróżnia trzy grupy przyczyn zaburzeń odżywiania: predysponujące, wyzwalające i podtrzymujące.

• Czynniki predysponujące mogą obejmować cechy osobowościowe, takie jak wysoka emocjonalność i wrażliwość, niskie zadowolenie z życia, zaburzenia odczuwania głodu i sytości. Te cechy mogą również wynikać z niezdrowych doświadczeń rodzinnych lub traum, takich jak urazy na tle seksualnym, problemy rodzinne, problemy szkolne.
• Czynniki wyzwalające to te, które mogą służyć jako "spust" do rozwoju choroby. Mogą to być negatywne komentarze otoczenia dotyczące wyglądu lub masy ciała (lub innych aspektów danej osoby), a także ekspozycja na treści o odchudzaniu i upiększaniu się, które przecież są bardzo powszechne w mediach społecznościowych i innych, i mogą znacznie pogorszyć już niską samoocenę i wzmagać pragnienie "bycia idealnym".
• Czynniki podtrzymujące często wynikają z problemów z układem pokarmowym, takich jak uczucie szybkiej sytości czy przejedzenie, które powodują dyskomfort i dalej prowadzą do kolejnych ograniczeń w przyjmowaniu odpowiedniej ilości pokarmu lub do usuwania pokarmu z układu pokarmowego.

Bulimia - najczęstsze objawy

Objawy bulimii mogą nie być widoczne dla osób zewnętrznych tak szybko, jak w przypadku anoreksji. Nie zawsze w żarłoczności psychicznej mamy do czynienia z dużym spadkiem masy ciała chorej osoby. Ponadto chorzy doskonale potrafią się maskować ze swoim zaburzeniem, co tylko pogarsza ich stan, samopoczucie, nastawienie psychiczne. Głównym objawem bulimii jest błędne koło epizodów objadania się i kompensacji go. Chore na bulimię osoby wykazują w konsekwencji objawy podobne do uzależnienia alkoholowego, a dodatkowo dochodzi do szeregu konsekwencji zdrowotnych, które rozwijają się wraz z kolejnymi epizodami choroby.

Bulimia - jakie są jej skutki

Do najpowszechniejszych i najbardziej poważnych następstw bulimii należą:

• Osłabienie, zmęczenie,
• Podenerwowanie,
• Biegunki i zaparcia,
• Bóle mięśniowe, bóle głowy i gardła,
• Refluks żołądkowo-przełykowy,
• Uszkodzenia gardła, przełyku, żołądka, zębów,
• Niedobory pokarmowe,
• Depresja, pogłębienie niskiej samooceny, poczucie braku kontroli.

Czy bulimia prowadzi do śmierci?

Bulimia niestety może prowadzić do śmierci. Epizody objadania i wymiotowania mogą prowadzić do dalszych konsekwencji zdrowotnych, wymienionych powyżej. Nieleczona bulimia prowadzi do poważniejszych dolegliwości żołądkowo jelitowych, erozji szkliwa zębów, a także zaburzeń rytmu serca. Najpoważniejsze są konsekwencje bulimii związane z sercem, gdyż może dojść nawet do uszkodzenia mięśnia sercowego i jego niewydolności.

Bulimia - jak leczyć?

Leczenie bulimii jest kwestią złożoną i indywidualną. Najczęściej stosuje się terapię łączącą farmakoterapię i psychoterapię. Ważnym elementem leczenia jest współpraca z psychoterapeutą specjalizującym się w zaburzeniach odżywiania. Istotna jest też współpraca z dietetykiem, który ustali odpowiednią dietę dla chorego na każdym etapie leczenia. Należy jednak zacząć od konsultacji z lekarzem rodzinnym, który poprowadzi pacjenta dalej poprzez indywidualny plan leczenia.

Literatura:

1. Komorowska-Szczepańska W. i wsp.: Bulimia jako problem interdyscyplinarny. Żywienie a środowisko, 2016.
2. Mikołajczyk E.: Cechy osobowości u pacjentek z zaburzeniami odżywiania. Psychiatria 2004, 1(2): 91-95.