Alkoholizm: czy jest chorobą i jakie są jej metody leczenia?

Spis Treści

Alkoholik – definicja

Alkoholizm definiuje się jako uzależnienie od alkoholu, które jest fizyczną niezdolnością organizmu do zaprzestania picia i obecnością głodu alkoholowego. Osoby uzależnione od alkoholu, czyli alkoholicy mogą podejmować ekstremalne środki, takie jak kradzież, kłamstwo, ukrywanie alkoholu, picie domowych środków czyszczących zawierających alkohol i inne niezdrowe zachowania w celu zdobycia alkoholu z powodu głodu i strachu przed odstawieniem. W przypadku braku alkoholu osoby te mogą doświadczać efektu odstawienia, które charakteryzuje się pobudzeniem, drżeniem, uderzeniami gorąca, przyspieszeniem akcji serca i ciśnieniem krwi, nudnościami i wymiotami oraz drgawkami. Nagłe odstawienie alkoholu może być śmiertelne, dlatego osoby próbujące rzucić nałóg picia powinny szukać profesjonalnej pomocy.

Alkoholizm – objawy

Zaburzenia związane z używaniem alkoholu mogą być łagodne, umiarkowane lub ciężkie. Najczęstsze objawy choroby alkoholowej obejmują:

• niemożność ograniczenia ilości wypijanego alkoholu,
• spędzanie dużej ilości czasu na piciu, sięganiu po alkohol lub rekonwalescencji po spożyciu alkoholu,
• nieustanne uczucie silnego pragnienia lub chęci wypicia alkoholu,
• niewywiązywanie się z ważniejszych obowiązków w pracy, szkole lub domu z powodu wielokrotnego spożywania alkoholu,
• kontynuowanie picia alkoholu, nawet jeśli ma się świadomość, że powoduje to problemy fizyczne, społeczne, zawodowe lub w związku,
• rezygnacja lub ograniczenie zajęć społecznych i zawodowych oraz hobby na rzecz spożywania alkoholu,
• używanie alkoholu w sytuacjach, w których nie jest to bezpieczne, na przykład podczas prowadzenia samochodu lub pływania.

Wraz z rozwojem choroby rozwija się tolerancja na alkohol, więc osoby chore potrzebują pić coraz więcej, aby poczuć jego działanie. Może to doprowadzić do zatrucia alkoholowego, które powoduje problemy z zachowaniem i zmiany psychiczne. Mogą to być nieodpowiednie zachowanie, niestabilny nastrój, zły osąd, niewyraźna mowa, problemy z uwagą lub pamięcią oraz słaba koordynacja. Mogą  wystąpić okresy zwane „zaciemnieniami”, w których osoba nie pamięta wydarzeń, których była uczestnikiem. Bardzo wysoki poziom alkoholu we krwi może prowadzić do śpiączki, trwałego uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci.

Typowe zachowania alkoholika

Priorytetowe traktowanie alkoholu może być najbardziej oczywistą cechą alkoholika. Zwykle jest to wyraźny sygnał, że ktoś nadużywa alkoholu. Kiedy rozwija się fizyczne uzależnienie od alkoholu, osoba nie ma innego wyjścia, jak tylko kontynuować picie. Dlatego alkoholicy nie są zainteresowani wspólnym wyjściem na spotkanie, jeśli nie będzie alkoholu. Mogą również zrezygnować z imprez bezalkoholowych, aby zostać w domu i pić. Alternatywnie mogą zasugerować zmianę planów, która wiąże się z alkoholem. Jest prawdopodobne, że mogą również wykazywać oznaki drażliwości, gdy ich dostęp do alkohol jest opóźniony. Kiedy już będą w stanie spożywać alkohol, alkoholik będzie wydawał się znacznie bardziej rozluźniony i uspokojony.

Rodzaje choroby alkoholizmu: wysoko funkcjonujący alkoholik, niepijący alkoholik, trzeźwy alkoholik, weekendowy alkoholik

Wysokofunkcjonujący alkoholik  to osoba zazwyczaj w średnim wieku, dobrze wykształcona, prawdopodobnie mająca stałą pracę, pozornie stabilne życie rodzinne i często nie pasują do tradycyjnego stereotypu alkoholika o charakterystycznych rysach twarzy. Ktoś, kto jest uważany za funkcjonalnego alkoholika, może prowadzić rodzaj podwójnego życia, oddzielając picie od reszty życia. W przeciwieństwie do typowego alkoholika, będzie prawdopodobnie konsekwentnie wypełniał większość swoich regularnych obowiązków, a członkowie rodziny mogą ułatwiać mu picie, szukając wymówek, gdy pojawią się problemy związane z nadużywaniem alkoholu.

Alkoholizm weekendowy jest taką formą alkoholizmu, którą charakteryzuje pojawiającą się ekscytacją na myśl o zbliżającym się weekendzie i związanym z nim upijaniem się alkoholem.

Osoba, która zdaje sobie sprawę ze swojej choroby i próbuje podjąć kroki w celu wyjścia z niej zaczyna wkraczać na drogę abstynencji. Takie osoby definiuje się jako trzeźwy alkoholik.

Alkoholikiem jest się już zawsze. Raz zdiagnozowana choroba nie ustępuje wraz z odstawieniem na dobre alkoholu. Dlatego niepijący alkoholicy muszą się szczególnie kontrolować przed sięgnięciem do kieliszka. Szczególnie, że pokus jest wiele, a niestabilna psychika nie pomaga w walce z nimi.

Jak pomóc alkoholikowi- sposoby leczenia i terapia

Przezwyciężenie uzależnienia od alkoholu może być długą i wyboistą drogą. Czasami może się to nawet wydawać niemożliwe. Większość osób z problemami alkoholowymi nie decyduje się na radykalną zmianę lub zmianę nawyków związanych z piciem z dnia na dzień. Powrót do zdrowia jest zwykle bardziej stopniowym procesem. We wczesnych stadiach zmian zaprzeczanie stanowi ogromną przeszkodę. Nawet po przyznaniu się, że masz problem z piciem, możesz szukać wymówek i ociągać się. Terapie behawioralne mają na celu zmianę zachowań związanych z piciem poprzez poradnictwo. Są prowadzone przez pracowników służby zdrowia i wspierane badaniami wykazującymi, że mogą być korzystne. Obecnie trzy leki są zatwierdzone, aby pomóc ludziom przestać lub ograniczyć picie i zapobiegać nawrotom. Są przepisywane przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub innego pracownika służby zdrowia i mogą być stosowane samodzielnie lub w połączeniu z poradnictwem.

Jak wyjść z alkoholizmu samemu?

Wyjście samemu z nałogu jest procesem bardzo długim i wymagającym dużej wytrwałości. Alkoholizm zmienia strukturę mózgu oraz sposób jego działania. Zmiany utrudniają kontrolowanie swojego nawyku picia. To wyjaśnia, dlaczego wielu alkoholików i ich bliskich szuka rozwiązań w prawie niemożliwej próbie przerwania cyklu nadużywania substancji.  Alkoholizm ma tak dużą kontrolę nad alkoholikami, że w końcu wybierają napój zamiast kariery, rodziny i wszystkiego, co kiedyś było dla nich bardzo ważne.

Źródło:

1. Witkiewitz K, Litten RZ, Leggio L. Advances in the science and treatment of alcohol use disorder. Sci Adv. 2019 Sep 25;5(9):eaax4043. doi: 10.1126/sciadv.aax4043. PMID: 31579824; PMCID: PMC6760932.