Zatrucie metanolem (alkoholem metylowym) - objawy i leczenie

Spis Treści

Objawy zatrucia metanolem

Metanol ma stosunkowo niską toksyczność. Niewielka część spożytego metanolu jest wydalana w postaci niezmetabolizowanej z moczem lub wydychanym powietrzem. Uważa się, że niekorzystne skutki wynikają z gromadzenia się kwasu mrówkowego, produktu przemiany metanolu w organizmie.

Po spożyciu alkohol metylowy jest szybko wchłaniany w przewodzie pokarmowym i metabolizowany w wątrobie. W pierwszym etapie przekształcany jest za pośrednictwem enzymu dehydrogenazy alkoholowej (ADH) w formaldehyd. Ta reakcja przebiega wolniej niż następny etap, przemiana formaldehydu w kwas mrówkowy za pośrednictwem enzymu dehydrogenazy aldehydowej. Metabolizm kwasu mrówkowego jest bardzo powolny w związku z tym kwas często gromadzi się w organizmie powodując kwasicę. 

Pierwsze objawy zatrucia metanolem są podobne do tych zatrucia etanolem i obejmują zaburzenia mowy, zaburzenia ruchu. Po okresie utajonym u pacjentów mogą wystąpić bóle głowy, nudności, wymioty lub ból w nadbrzuszu. Na późniejszych etapach senność może szybko przejść do otępienia i śpiączki. Mogą wystąpić również drgawki, na ogół jako powikłanie zaburzeń metabolicznych lub w wyniku uszkodzenia miąższu mózgu. Poważne zatrucie może skutkować dysfunkcją rdzenia kręgowego.

Zatrucie metanolem objawy oczne

Dobrze opisano uszkodzenie oczu spowodowane przez metanol. Jednak mechanizm tego zjawiska nie jest dobrze poznany. Uważa się, że utrata wzroku jest spowodowana zaburzeniem funkcjonowania mitochondriów nerwu wzrokowego, co prowadzi do jego przekrwienia, obrzęku i atrofii.

Zatrucie alkoholem metylowym pierwsza pomoc

Warto wiedzieć jak postępować w przypadku różnego rodzajów zatruć pokarmowych: co jeść, jak postępować w przypadku kobiet w ciąży, a jak dzieci. Pierwsza pomoc po spożyciu  metanolu powinna obejmować  natychmiastowe wezwanie pomocy medycznej, a następnie sprawdzenie oddychania, częstości akcji serca i ciśnienia krwi w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania płuc i układu sercowo-naczyniowego. Jeśli oddech ustanie należy rozpocząć sztuczne oddychanie.  Jeśli osoba jest przytomna należy wywołać u niej wymioty a następnie podać alkohol etylowy o stężeniu minimum 40%.

Sprawdź też: Skutki picia alkoholu - jak przetrwać kaca?

Leczenie zatrucia metanolem

Jak dotąd większość strategii opracowanych w celu leczenia zatrucia metanolem opiera się na opublikowanych raportach klinicznych. Głównym celem każdego leczenia jest zapobieganie metabolizmowi metanolu i / lub usuwanie metanolu i jego toksycznych metabolitów z organizmu.

Hamowanie metabolizmu alkoholu następuje poprzez doustne lub dożylne podanie inhibitora dehydrogenazy alkoholowej. Zabieg ten nie wymaga hospitalizacji i ma minimalne skutki uboczne. Ponieważ etanol konkuruje z metanolem o wiązanie się z dehydrogenazą alkoholową ze znacznie większym powinowactwem, można go również stosować do zapobiegania metabolizmowi metanolu. Jednak wlew etanolu powinien być ciągły i musi być wykonywany na oddziale intensywnej terapii.

Hemodializa jest bardzo skuteczna w usuwaniu metanolu i jego toksycznych metabolitów z organizmu. Ta technika jest szczególnie polecana dla pacjentów, którzy są narażeni na metanol przez długi czas. Aby zwiększyć tempo przemiany kwasu mrówkowego do mniej toksycznych metabolitów, pomocne jest również dożylne podanie kwasu folinowego. Płyny dożylne na bazie wodorowęglanów należy podawać wszystkim pacjentom z kwasicą spowodowaną zatruciem metanolem, chyba że istnieje przeciwwskazanie. Stosowanie płynów na bazie wodorowęglanów może pomóc pacjentom na dwa sposoby. Często u pacjentów występuje pewien stopień ubytku objętości krwi, a uzupełnienie objętości pomoże w utrzymaniu czynności nerek i pozwoli na klirens nerkowy metanolu i  jego metabolitów. 

Źródło:

1.    Christianne V. Mojica, Esteban A. Pasol, Mercedes L. Dizon, Wenceslao A. Kiat, Timothy Reynold U. Lim, Jacqueline C. Dominguez, Vincent V. Valencia, Bernardo Joaquin P. Tuaño. Chronic methanol toxicity through topical and inhalational routes presenting as vision loss and restricted diffusion of the optic nerves on MRI: A case report and literature review. eNeurologicalSci, Volume 20, 2020, 100258, ISSN 2405-6502.