Zawroty głowy - czym są spowodowane i jak je leczyć?

Spis Treści

Zawroty głowy - przyczyny

Najczęstsze powody zawrotów głowy to:

• nagłe zmiany ciśnienia tętniczego krwi,
• infekcje uszu (np. zapalenie nerwu przedsionkowego - choroba, która wpływa na pracę nerwów ucha wewnętrznego. Nerwy te są odpowiedzialne za przesyłanie informacji o równowadze i położeniu głowy z ucha wewnętrznego do mózgu),
• długotrwałe odwodnienie,
• upał,
• choroba lokomocyjna,
• nadmierny wysiłek fizyczny,
• osłabione krążenie,
• uraz głowy,
• nerwica,
• ucisk na nerwy lub tętnice.

Jak wyglądają zawroty głowy przy nerwicy?

Około 15% przypadków zawrotów głowy to tak zwane zawroty wywołane czynnikami psychogennymi. Innymi słowy, to zawroty głowy towarzyszące nerwicy. Jednakże lekarze podkreślają, że w przypadku tego typu zawrotów głowy częściej możemy mieć do czynienia z lękiem przed zawrotami, aniżeli z samą tą dolegliwością. Niemniej jednak pacjenci, którzy mają zawroty głowy przy nerwicy, uskarżają się na zaburzenia równowagi z nimi związane. Tego typu zawroty głowy są często uogólnione, objawy mogą być indywidualne dla każdego pacjenta, niekoniecznie te zawroty wiążą się z mdłościami, ale jak wspomniano – mogą łączyć się z zaburzeniami równowagi.

Jak długo trwają zawroty głowy przy nerwicy?

Zazwyczaj w psychogennych zawrotach głowy napad trwa tak długo, jak długo pacjent jest negatywnie pobudzony – zestresowany, zdenerwowany, smutny. Czasem mogą one być efektem przebytego stresu bądź zdenerwowania i mogą następować krótko po takiej trudnej dla pacjenta sytuacji. Niejednokrotnie zawroty takie współwystępują z pogorszeniem stanu psychicznego pacjenta, zatem jest to kwestia bardzo indywidualna.

Na ogół objawy, takie jak zawroty głowy, ale w przebiegu innych sytuacji, niż zdarzenia psychiczne, trwają nawet kilka dni, ale gdy występują, dość mocno utrudniają normalne życie. Po ustąpieniu ciężkich objawów, większość pacjentów w ciągu następnych kilku tygodni (około trzech tygodni) powoli, ale całkowicie wraca do zdrowia. Jednak u niektórych pacjentów mogą wystąpić problemy z równowagą i zawroty głowy, które mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy.

Zawroty głowy po Covid

Wykazano, że choroba COVID-19, wywoływana wirusem SARS-CoV-2, może powodować powikłania wielonarządowe z powodu reakcji zapalnych i może powodować przewlekłe stany zdrowia, takie jak zapalenie serca i płuc lub trudności w oddychaniu i kaszel. Niektóre klasyczne objawy po COVID obejmują też zapalenie ucha wewnętrznego i układu przedsionkowego mózgu (odpowiedzialnego m. in. za równowagę), co prowadzi do problemów takich, jak zawroty głowy. Długoterminowe objawy związane z COVID-19 są dość zróżnicowane i liczne, ale najczęstsze objawy, szczególnie związane z zawrotami głowy i problemami przedsionkowymi, są następujące:

• Zaburzenia równowagi przy zmianie pozycji po dłuższym staniu lub siedzeniu,
• Niezdolność do chodzenia w linii prostej,
• Mdłości, wymioty,
• Silne zawroty głowy, zwłaszcza w pozycji leżącej z głową w dół lub w pozycji leżącej na boku,
• Uczucie senności i zawroty głowy charakterystyczne dla upojenia alkoholowego,
• Zaburzenia świadomości,
• Problemy z widzeniem, zamazany, podwojony obraz, problemy z oglądaniem ekranów lub problemy z szybko poruszającymi się lub intensywnymi scenami.

Domowe sposoby na zawroty głowy

Co robić w przypadku zawrotów głowy, kiedy nie mamy możliwości skontaktowania się z lekarzem – jakie mogą być domowe sposoby na zawroty głowy? Co można zrobić w domu, co może być dobre na zawroty głowy:

• Nawadnianie

Jeśli odczuwasz zawroty głowy, zwłaszcza przy nagłym wstawaniu z pozycji leżącej, może to być związane z niedoborem wody w organizmie – czyli po prostu z odwodnieniem. Bardzo ważne jest picie dużej ilości wody w razie nawracających zawrotów głowy – około 3, a nawet 4 litry dziennie.

• Herbata imbirowa i/lub imbir jako dodatek do dań

Imbir to produkt bardzo skuteczny w przypadku zawrotów głowy spowodowanych lekami czy też chorobą lokomocyjną. Także jeśli doświadczasz zawrotów głowy spowodowanych stresem i nerwicą, imbir może pomóc organizmowi się zrelaksować i tym samym zmniejszyć zawroty głowy poprzez poprawę przepływu krwi w organizmie – a wraz z tym - dopływu tlenu do mózgu.

• Regularne ćwiczenia oddechowe

Jeśli krążenie krwi w Twoim organizmie jest zbyt wolne lub zbyt szybkie, może powodować bóle i zawroty głowy, ponieważ będzie znacząco wpływać na ciśnienie tętnicze krwi. Jeśli masz taki problem, to mogą pomóc powolne i głębokie oddechy. Warto każdego dnia regularnie wykonywać ćwiczenia oddechowe, które dotlenią organizm, uspokoją tętno i przyczynią się do regulacji krążenia krwi.

• Bazylia i czosnek

Warto przy zawrotach głowy wyrobić sobie nawyk jedzenia większej ilości tych składników. Wpływają one na krążenie krwi, mają relaksujące działanie, wzmacniają naczynia krwionośne. Podobne działanie ma seler naciowy – a więc do menu poza czosnkiem i bazylią warto dodać też na przykład sok z selera – dobre remedium na naturalną regulację ciśnienia tętniczego.

• Ocet jabłkowy i miód

To połączenie także może zniwelować bóle i zawroty głowy. Ocet przyczynia się do poprawy krążenia krwi, zaś miód przeciwdziała zbyt niskiemu stężeniu glukozy we krwi. Przepis na napój przeciwko zawrotom głowy? 2 łyżeczki miodu i taką samą ilość octu jabłkowego dobrze wymieszaj w szklance ciepłej wody. Spożywaj co najmniej 1 raz dziennie, między posiłkami.

Dobry lek na zawroty głowy

Farmakoterapia odgrywa ważną rolę w leczeniu zawrotów głowy. Popularnymi lekami, zwłaszcza przy zawrotach głowy z nerwicą, są środki z grupy SSRI – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. Nawet co 7 pacjent z zawrotami głowy w przebiegu nerwicy odczuwa po nich dużą ulgę. Wykorzystuje się ponadto leki antyhistaminowe i przeciwwymiotne, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z ostrym charakterem zawrotów głowy. Czasami należy też zastosować środki o działaniu rozszerzającym naczynia krwionośne oraz leki nootropowe (wzmacniające funkcje kognitywne, korzystne na pamięć, uwagę i koncentrację). W niektórych przypadkach, gdy leki i poboczne działania nie są skuteczne, może być konieczna interwencja chirurgiczna (różnego rodzaju).

Co na zawroty głowy bez recepty ?

Na początek warto zastanowić się, w jakich sytuacjach najczęściej mamy opisywane dolegliwości – i w miarę możliwości wyeliminować je z codziennego funkcjonowania. Na przykład, gdy zmieniamy pozycję z leżącej na stojącą, róbmy to bardzo powoli, podpierając się np. laską czy o półkę. Jeśli mamy problemy z piciem wody, bardziej o to zadbajmy, bo być może to właśnie jest błahy powód wywołujący spory problem zdrowotny. Jakie leki bez recepty można zastosować podczas domowego niwelowania zawrotów głowy? To zwłaszcza preparaty z miłorzębem japońskim (gingko biloba) – poprawiają przepływ krwi w naczyniach. Ponadto warto postawić na preparaty z imbirem, na przykład popularne leki bez recepty na chorobę lokomocyjną. Jeśli jednak napady są dokuczliwe i coraz częstsze i/lub ich przyczyna jest niewyjaśniona, bądź dodatkowo jeszcze występują u nas inne dolegliwości – należy jak najszybciej udać się co najmniej do lekarza rodzinnego po profesjonalną poradę.

Literatura

1. Juszczak M. i wsp.: Zawroty głowy – wybrane zagadnienia praktyczne. Aktualn Neurol 2012, 12 (4), p. 251–258.
2. Nowacki P.: Zawroty głowy w praktyce lekarza POZ. Lekarz POZ 1/2019, 41-48.
3. Prusiński A.: Klasyfikacja, obraz kliniczny i leczenie zawrotów głowy. Polski Przegląd Neurologiczny 2011; 7 (1): 11–19.