.jpg)
Spis Treści
Ciśnienie tętnicze - definicja
Ciśnienie tętnicze to siła nacisku, jaką płynąca krew wywiera na ściany tętnic. Serce z uderzeniem wyrzuca z siebie porcję krwi, która rozpływa się po naczyniach tętniczych, zaopatrując narządy naszego ciała i z powrotem wraca do serca układem naczyń żylnych.
Prawidłowe ciśnienie tętnicze:
Optymalne: 120/80 mm Hg.
Prawidłowe: 120-129/80-84 mm Hg.
Wysokie prawidłowe: 130-139/85-89 mm Hg.
Nadciśnienie: Powyżej 140/90 mm Hg.
Niedociśnienie: Poniżej 100/60 mm Hg.
Sprawdź: Prawidłowe ciśnienie krwi – normy w zależności od wieku i stanu, porady jak je mierzyć
Sprawdź: Co to jest nadciśnienie tętnicze?
Jak prawidłowo mierzyć pomiar ciśnienia?
Przy mierzeniu ciśnienia, należy pamiętać o prawidłowej technice wykonania pomiaru. Pomiar ciśnienia krwi może przynosić wiele trudności. Przy zakupie ciśnieniomierza znajduje się zwykle instrukcja prawidłowego użytkowania sprzętu. Warto zapoznać się z nią przed pierwszym użytkowaniem. Dodatkowo u osób starszych, należałoby nauczyć prawidłowego pomiaru. W niektórych aptekach stacjonarnych można zmierzyć ciśnienie krwi. Coraz więcej aptek oferuje taką usługę. Farmaceuci mogą również udzielać porad dotyczących interpretacji wyników i ewentualnych kroków dalszych, takich jak konsultacja z lekarzem.
Prawidłowy pomiar ciśnienia należy dokonywać w cichym i spokojnym pomieszczeniu. Nie zaleca się przed pomiarem picia mocnej kawy i herbaty, alkoholu oraz palenia papierosów.
Osoba powinna siedzieć na wygodnym miejscu, w takiej pozycji, żeby mankiet był na wysokości serca. Mankiet powinien być założony około 2-3 cm powyżej zgięcia łokciowego ręki. Nie należy zakładać mankietu na rękaw. Po założeniu mankietu nie należy zmieniać pozycji ręki, poruszać się oraz rozmawiać. Należy mierzyć ciśnienie o tych samych porach i na tym samym ramieniu.
Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia:
Nie należy wykonywać pomiarów po posiłku, ćwiczeniach lub gorącej kąpieli.
Przed pomiarem nie należy pić kawy oraz palić tytoniu.
Przed pomiarem należy odpocząć około 20 – 30 minut.
Należy mierzyć ciśnienie krwi o tej samej porze każdego dnia.
Nie należy krzyżować nóg.
Mankiet powinien znajdować się bezpośrednio na skórze.
Przedramię z dłonią skierowaną ku górze należy położyć na stole tak, aby środek mankietu był na wysokości serca.
Pomiar rozpocząć zgodnie z informacjami zawartymi w dołączonej instrukcji.
Podczas pomiaru należy pozostać nieruchomo i w ciszy.
Jaki ciśnieniomierz wybrać?
Urządzenia dostępne na rynku różnią się wieloma cechami, takimi jak funkcje, wielkość, sposób działania czy design. Podstawowy podział obejmuje ciśnieniomierze elektroniczne oraz zegarowe, a wybór odpowiedniego sprzętu zależy od potrzeb użytkownika, częstotliwości pomiarów oraz komfortu obsługi.
Ciśnieniomierze elektroniczne działają metodą oscylometryczną. Polega ona na wykrywaniu ciśnienia tętniczego na podstawie drgań naczyń krwionośnych, które powstają, gdy krew przepływa pod napompowanym mankietem. Tego typu urządzenia charakteryzują się łatwością użycia. Pomiar wykonuje się jednym przyciskiem, bez konieczności słuchania tonów serca. Wiele nowoczesnych modeli dodatkowo mierzy puls, wykrywa arytmię serca, zapamiętuje wyniki kilku ostatnich pomiarów, a niektóre umożliwiają przesyłanie danych przez Bluetooth do aplikacji mobilnych, co pozwala na bieżącą kontrolę ciśnienia i analizę trendów. Ciśnieniomierze naramienne są bardziej dokładne niż nadgarstkowe, a przy zakupie warto zwrócić uwagę na wielkość mankietu, ponieważ źle dobrany może zafałszować wyniki.
Ciśnieniomierze zegarowe (mechaniczne) to klasyczne urządzenia, które nie posiadają elementów elektronicznych. Pomiar odbywa się metodą osłuchową przy użyciu stetoskopu, obserwujemy dźwięki powstające podczas przepływu krwi, a wskazania ciśnienia pokazuje mechanizm sprężynowy. Sprzęt ten wymaga pewnej wprawy, dlatego częściej wykorzystywany jest w gabinetach lekarskich. Jego zaletą jest niezawodność nie potrzebuje baterii ani źródeł zasilania, a przy regularnym serwisowaniu może służyć przez wiele lat. Dla osób samodzielnie mierzących ciśnienie w domu może być jednak mniej wygodny i podatny na błędy pomiaru, zwłaszcza jeśli nie posiadają doświadczenia w jego obsłudze.
Podsumowując, wybór ciśnieniomierza zależy od indywidualnych potrzeb: osoby chcące kontrolować ciśnienie w domu najczęściej wybierają nowoczesne ciśnieniomierze elektroniczne, natomiast w gabinetach lekarskich i w sytuacjach wymagających dużej precyzji wciąż cenione są modele mechaniczne.
Elektronicznie czy automatycznie?
W domowych warunkach najwygodniejsze są aparaty elektroniczne wykorzystujące metodę oscylometryczną. W tej technologii ciśnienie tętnicze mierzone jest na podstawie drobnych drgań naczyń krwionośnych, wywołanych przepływem krwi pod napompowanym mankietem. Dzięki temu użytkownicy nie muszą posiadać doświadczenia w interpretowaniu wyników ani używać stetoskopu, pomiar jest prosty i szybki, a wynik wyświetlany jest na ekranie cyfrowym.
Ciśnieniomierze elektroniczne występują w wersjach nadgarstkowych i naramiennych. Modele naramienne są zwykle dokładniejsze, szczególnie u osób starszych lub z nadciśnieniem, natomiast aparaty nadgarstkowe są mniejsze i bardziej poręczne, co ułatwia pomiar w podróży, choć wymagają dokładnego dopasowania nadgarstka do poziomu serca.
Większość dostępnych na rynku ciśnieniomierzy elektronicznych jest w pełni automatyczna. Mankiet sam się napompowuje i opróżnia powietrze, a wynik pojawia się po kilku sekundach. Istnieją także modele półautomatyczne, w których użytkownik napełnia mankiet powietrzem ręcznie za pomocą gumowej gruszki, a urządzenie elektronicznie dokonuje odczytu ciśnienia. Tego typu sprzęt łączy klasyczny sposób pompowania z nowoczesnym odczytem cyfrowym, ale wymaga większej uwagi i umiejętności ze strony użytkownika.
Warto również zwrócić uwagę na dodatkowe funkcje ciśnieniomierzy elektronicznych: pamięć wyników dla kilku użytkowników, wykrywanie arytmii, wskaźnik nieprawidłowego założenia mankietu czy możliwość przesyłania danych do aplikacji mobilnych. Wszystko to ułatwia systematyczne monitorowanie ciśnienia i pozwala na bieżąco śledzić stan zdrowia.
Nadgarstkowy czy naramienny?
Najczęściej zaleca się wybór ciśnieniomierza z mankietem na ramię. Aparaty naramienne mierzą ciśnienie w tętnicy ramiennej, która jest większa i położona bliżej serca niż tętnica promieniowa na nadgarstku, co sprawia, że pomiar jest bardziej precyzyjny i wiarygodny. Dlatego sprzęt naramienny jest uważany za złoty standard zarówno w warunkach domowych, jak i w gabinetach lekarskich.
Ciśnieniomierze nadgarstkowe są przydatne w szczególnych sytuacjach, dla osób starszych, z ograniczoną sprawnością ruchową, które mają trudności z samodzielnym zakładaniem mankietu naramiennego, a także dla osób z otyłością w okolicy ramion, gdzie tradycyjny mankiet może nie pasować. Pomiar nadgarstkowy jest wygodny i szybki, a sprzęt kompaktowy, co ułatwia jego transport i używanie w podróży.
Należy jednak pamiętać, że ciśnieniomierze nadgarstkowe są bardziej wrażliwe na niewłaściwe ułożenie ręki i pozycję ciała. Nadgarstek musi znajdować się na wysokości serca, a użytkownik powinien siedzieć spokojnie, nie ruszając ręką, ponieważ najmniejsze odchylenie może znacznie zafałszować wynik. Dlatego pomiary z nadgarstka często odbiegają od wartości uzyskanych przy użyciu ciśnieniomierza naramiennego i mogą wyświetlać błędy pomiarowe, jeśli urządzenie wykryje niestabilne warunki.
Podsumowując, jeśli zależy nam na dokładności i wiarygodności wyników szczególnie w przypadku osób z nadciśnieniem lub chorobami serca. Lepszym wyborem jest ciśnieniomierz naramienny. Modele nadgarstkowe są wygodne i mobilne, ale ich pomiary wymagają staranności i świadomości, że wyniki mogą być mniej precyzyjne.
Bibliografia:
Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie krwi? [online]. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, [dostęp: 19.08.2025]. Dostępny w Internecie: https://ncez.pzh.gov.pl/porady/jak-prawidlowo-mierzyc-cisnienie
Aleksandra Gotlib Technik Farmaceutyczny
NowaFarmacja.pl
Z zawodu Technik Farmaceutyczny z pasją do zdrowia i naturalnych metod leczenia. Ukończyła specjalistyczny kurs ziołolecznictwa, który pogłębił wiedzę na temat roślin leczniczych. Ma kilkuletnie doświadczenie z klientami, które obejmuje zarówno fachowy dobór preparatów, jak i indywidualne podejście do potrzeb. Dodatkowo rozpoczęła swoją przygodę z marketingiem. Tworzy treści i rekomendacje, które pomagają trafiać do właściwych odbiorców, promując produkty wspierające zdrowie i dobre samopoczucie.