Spis Treści
Wrastający paznokieć: przyczyny i objawy
Jak rozpoznać wrastający paznokieć? Płytka paznokciowa wrasta w otaczającą tkankę, co powoduje obrzęk, zaczerwienienie i bolesność bocznych wałów paznokciowych. Najczęściej występuje wrastający paznokieć u stopy, przede wszystkim u palucha. W miarę jak paznokieć rośnie, odczuwany jest ból – początkowo przy dotyku z boku i z góry, następnie ciągły. Drażnienie wału paznokciowego może poskutkować pojawieniem się stanu zapalnego i ziarniny – żywoczerwonej, bogatej w naczynia tkanki.
Wrastające paznokcie mogą mieć różny stopień zaawansowania. Jedną z metod jego oceny jest klasyfikacja Heifetza:
- 1 stadium – stan zapalny, obrzęk, ból przy ucisku,
- 2 stadium – stan zapalny, obrzęk, ból, ziarnina,
- 3 stadium – stan zapalny, obrzęk, ból, infekcja i wysięk ropny, stwardnienie powierzchni ziarniny.
Wrastający paznokieć u nogi najczęściej pojawia się z powodu niewłaściwej techniki skracania paznokci. Popełniane błędy to zbyt głębokie wycinanie brzegów, obcinanie zbyt krótko i pozostawianie ostrych, postrzępionych krawędzi. Powodem tej dolegliwości bywają ponadto:
- Przeciążenia i urazy wśród osób aktywnych fizycznie,
- Długotrwałe i regularne noszenie nieodpowiedniego obuwia: zbyt ciasnego, z wąskimi czubkami i na wysokim obcasie,
- Niewłaściwa motoryka chodu,
- Nadwaga,
- Zbyt szybki przyrost masy ciała, np. u kobiet w ciąży,
- Cukrzyca,
- Choroby układu krążenia (zarostowe zapalenie tętnic, niewydolność żylna),
- Czynniki anatomiczne – paznokcie rurkowate, zagięta ku dołowi i szeroka płytka paznokciowa, długie palce u stóp, deformacje stóp (płaskostopie, koślawy paluch, palce młoteczkowate), wady postawy.
Wrastający paznokieć u niemowląt i dzieci
Nadmiernie skrócona płytka paznokcia i nadanie jej nieodpowiedniego kształtu sprawiają, że może wystąpić wrastający paznokieć u dziecka. Niemowlę może stać się w wyniku bólu marudne i płaczliwe, objawy są jednak widoczne gołym okiem: zaczerwienienie w wale okołopaznokciowym, obrzęk, a na dalszym etapie wzrost temperatury i ropa. Przy obecności ziarniny i ropnego wysięku, należy jak najszybciej skonsultować się z podologiem.
Wrastający paznokieć u niemowlaka lub starszego dziecka można leczyć, zakładając plastry odciągające wały okołopaznokciowe. U starszych dzieci, które cierpią z powodu przerośniętych wałów okołopaznokciowych i nawrotów stanów zapalnych, zaleca się wykonywanie plastyki wałów. W ramach profilaktyki należy prawidłowo przycinać dzieciom płytki paznokcia i dobierać im odpowiednie obuwie. Istotny jest również prawidłowy dobór butów do uprawianej przez dziecko dyscypliny sportu (co zapewnia optymalną ochronę stopy) i wybór odpowiedniego materiału – tworzywa sztuczne utrudniają wentylację i sprzyjają poceniu się stopy, a to dobre warunki do rozwoju infekcji.
Domowe sposoby na wrastający paznokieć: co warto wypróbować?
Jeśli dolegliwości są małe i odczuwane jedynie podczas noszenia obuwia, warto wypróbować domowe sposoby na pozbycie się tej przypadłości. Jak leczyć wrastający paznokieć domowymi metodami? W wodzie z szarym mydłem można moczyć nogi przez około 15 minut. Kiedy rekomendowany czas minie, wówczas należy wyjąć i osuszyć stopę, po czym spróbować ukierunkować chory paznokieć we właściwym kierunku. Staje się on po namoczeniu miękki i elastyczny.
Co zrobić na wrastający paznokieć? W gorącej wodzie z kilkoma łyżkami soli można moczyć stopy przez maksymalnie 20 minut. Skóra wokół paznokcia staje się zmiękczona, a sól redukuje obrzęk i pomaga zwalczyć stan zapalny. W okresie gojenia się palucha należy chodzić po domu na boso, ewentualnie w butach z szerokimi noskami i luźnych skarpetkach, które powinno się zmieniać kilka razy dziennie.
Jak wyciąć wrastający paznokieć w domu?
Jak obciąć wrastający paznokieć? Jest to metoda dość kontrowersyjna i polega na usunięciu fragmentu płytki paznokciowej we własnym zakresie. Najpierw w bolące miejsce powinno się przyłożyć kostkę lodu i trzymać ją dokładnie w miejscu wrastania przez kilka minut. Kawałek paznokcia, który jest znieczulony i schłodzony, należy wtedy wyciąć, koniecznie przy użyciu sterylnych narzędzi. Cążkami należy wyciąć wrastającą część paznokcia, przykładając je pod niewielkim kątem i wycinając wystającą część, uważając, aby nie uszkodzić tkanki. Taki sposób na wrastający paznokieć sprawdzi się tylko we wczesnej fazie schorzenia, przed pojawieniem się obrzęku i zaczerwienienia.
Klamra na wrastający paznokieć
Kiedy występuje wrastający paznokieć, klamra ortonyksyjna jest jedną z metod wyleczenia tego schorzenia. Przywraca ona prawidłowy wzrost paznokcia i pomaga utrzymać jego właściwy kształt. Założenie tej klamry jest wskazane, gdy paznokieć wbija się w skórę i wywołuje krwawienie i kiedy pojawia się opuchlizna. Zabieg założenia klamry nie jest inwazyjny i polega na naklejeniu z dwóch stron paznokcia klamry tytanowej. Umożliwia to uniesienie bocznych krawędzi płytki i zmniejsza obciążenie skóry wokół paznokcia. Klamra nie wpływa na codzienne funkcjonowanie i umożliwia powrót do aktywności fizycznej.
Profesjonalne leczenie wrastających paznokci: kiedy udać się do specjalisty?
Wrośnięty paznokieć może wymagać zabiegu, kiedy domowe ani farmakologiczne metody nie przynoszą efektów. Istnieje kilka metod leczenia:
- Plastyka wałów paznokciowych – przy miejscowym znieczuleniu wycina się skórę i zmienione zapalnie tkanki oraz nakłada szwy. Szybko powraca się do pełnej sprawności,
- Resekcja – usunięcie całej płytki paznokcia. Przez wyższy stopień ingerencji powrót do pełni sprawności zajmuje więcej czasu,
- Elektrokoagulacja – zmienny prąd elektryczny o niskim napięciu i dużej częstotliwości umożliwia natychmiastowy powrót do codziennego funkcjonowania.
Profilaktyka wrastających paznokci: jak zapobiegać problemowi?
Optymalne rozwiązanie to uniknięcie sytuacji, w której pojawia się wrastający paznokieć – co zrobić, aby tak było? Najważniejsza jest właściwa pielęgnacja paznokci, ponieważ ich zbyt krótkie przycinanie skończy się notorycznym wrastaniem. Odpowiednia długość to taka, gdy wystają ponad opuszkę. Nie jest wskazane obcinanie boków paznokcia – największe ryzyko wrastania występuje przy ich półokrągłym kształcie. Zaleca się przycinanie ich w kształt kwadratu.
dr Bartek KulczyńskiDyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.