Spis Treści
Co to jest sól fizjologiczna?
Sól fizjologiczna jest 0,9% roztworem wodnym chlorku sodu. Jest roztworem izotonicznym, co oznacza, że ma takie samo stężenie jak płyny międzykomórkowe w organizmie i łzy. Dzięki temu nie powoduje występowania nieprzyjemnych dolegliwości, jak świąd czy pieczenie w przypadku stosowania na rany czy też do oczu.
Sól fizjologiczna – zastosowanie i dawkowanie
Sól fizjologiczna znajduje zastosowanie w nawilżaniu i oczyszczaniu oczu i nosa. Wykorzystywana jest również do higieny uszu. Ponadto, używana jest także do nebulizacji oraz oczyszczania ran. Roztwór soli fizjologicznej możemy zakupić w aptece bez recepty. Dostępny jest w ampułkach po 5 ml lub 10 ml. Roztwór ten jest jałowy, co oznacza, że nie są w nim obecne żadne zanieczyszczenia i mikroorganizmy. Nie zawiera również żadnych substancji konserwujących. Z tego względu okres przydatności ampułki soli fizjologicznej po otwarciu jest bardzo krótki. Preparat należy użyć natychmiast po otwarciu, a ewentualną pozostałość ampułki wyrzucić.
Sól fizjologiczna wykorzystywana jest również jako rozpuszczalnik leków do iniekcji. Pamiętaj jednak, że nie każdy preparat soli fizjologicznej może być używany w tym celu. Odpowiednie będą jedynie te, które posiadają informację o przeznaczeniu do iniekcji. Pozostałe preparaty służą jedynie do użytku zewnętrznego.

Dawkowanie soli fizjologicznej jest zależne od tego, w jakim celu jej używamy. W przypadku zastosowania do nawilżania oczu wystarczy 1 kropla do każdego oka. Do nawilżania nosa należy użyć kilku kropli. Do nebulizacji zwykle zużyjemy całą ampułkę. Z kolei do przemywania ran możemy potrzebować większej ilości ampułek.
Sól fizjologiczna do inhalacji
Sól fizjologiczna to preparat często wykorzystywany do nebulizacji podczas przeziębienia oraz innych chorób górnych dróg oddechowych. W aptekach dostępne są izotoniczne oraz hipertoniczne roztwory soli fizjologicznej, jak również ampułki soli fizjologicznej z dodatkiem kwasu hialuronowego.
Izotoniczne roztwory soli fizjologicznej zastosowane w postaci nebulizacji nawilżają śluzówkę dróg oddechowych, oczyszczają drogi oddechowe z zanieczyszczeń i alergenów oraz łagodzą podrażnienia wywołane przez suchy kaszel. Ponadto, upłynniają zalegającą wydzielinę, co ułatwia jej usuwanie. Inhalacje można przeprowadzać kilka razy dziennie.
Sól fizjologiczna hipertoniczna
Hipertoniczny roztwór soli fizjologicznej to roztwór o wyższym stężeniu chlorku sodu niż w płynach fizjologicznych. Podanie roztworu o wyższym stężeniu chlorku sodu do miejsca, w którym występuje niższe jego stężenie powoduje napływanie wody z miejsca, w którym jest jej więcej, a więc z płynu fizjologicznego. Dzięki temu inhalacje z hipertonicznej soli fizjologicznej świetnie sprawdzają się w przypadku nieżytu nosa, czy mokrego kaszlu. Inhalacje takie powodują upłynnienie i rozrzedzenie wydzieliny, ułatwiając tym samym jej usuwanie, jak również obkurczają błonę śluzową, co niweluje uczucie zatkanego nosa.
Inhalacje z hipertonicznej soli fizjologicznej nie powinny być stosowane na noc, ponieważ mogą spowodować skurcz oskrzeli, nasilony kaszel i problemy z oddychaniem. Ostatnia inhalacja w danym dniu powinna być przeprowadzona co najmniej kilka godzin przed snem.
Pamiętaj, że do rozcieńczania leków do nebulizacji odpowiednie są jedynie izotoniczne roztwory chlorku sodu, nie stosuj w tym celu hipertonicznej soli fizjologicznej.
Sól fizjologiczna z kwasem hialuronowym
Dostępne są również ampułki z izotonicznym oraz hipertonicznym roztworem soli fizjologicznej z dodatkiem kwasu hialuronowego. Izotoniczny roztwór sprawdzi się w przypadku występowania suchego kaszlu lub nadmiernie przesuszonej śluzówki nosa i gardła. Podczas kataru i mokrego kaszlu lepiej jest przeprowadzić inhalację z hipertonicznej soli fizjologicznej z dodatkiem kwasu hialuronowego.

Sól fizjologiczna do iniekcji
Sól fizjologiczna jest również wykorzystywana jako rozpuszczalnik leków do iniekcji. W tym celu wykorzystuje się roztwory izotoniczne. Pamiętaj jednak, że ampułki z solą fizjologiczną, które możesz kupić bez recepty nie są przeznaczone do tego celu. Sól fizjologiczna do iniekcji jest wydawana w aptece na podstawie recepty.
Sól fizjologiczna dla dzieci
Sól fizjologiczna to jeden z niezbędnych preparatów zarówno w wyprawce dla noworodka, jak i w apteczce niemowlaka i starszego dziecka. Może być ona stosowana bez ograniczeń wiekowych. U najmłodszych dzieci jest niezbędna do codziennej higieny nosa i oczu.
Sól fizjologiczna w ciąży
Stosowanie soli fizjologicznej jest bezpieczne zarówno dla kobiety ciężarnej, jak i dla rozwijającego się płodu. Nie ma więc żadnych przeciwwskazań do stosowania jej zarówno do oczu, uszu, nosa, na rany oraz w postaci inhalacji.
Ile kosztuje sól fizjologiczna?
Koszt jednej ampułki soli fizjologicznej wynosi od 0,30 zł do 1 zł. Nieco droższa jest hipertoniczna sól fizjologiczna oraz sól fizjologiczna z kwasem hialuronowym. Tu cena za jedną ampułkę wynosi od 0,80 zł.
Jak zrobić sól fizjologiczną?
Aby przygotować roztwór soli fizjologicznej należy rozpuścić 0,9 g chlorku sodu (soli) w 100 ml wody destylowanej. Jeśli potrzebujesz większej lub mniejszej ilości roztworu, dostosuj odpowiednio proporcje składników. Większość zastosowań soli fizjologicznej wymaga jednak stosowania jałowego roztworu, dlatego też lepszym rozwiązaniem będzie zakupienie gotowego preparatu w aptece.
Woda morska a sól fizjologiczna
Przy nieżycie nosa oraz do codziennej higieny nosa poza solą fizjologiczną możemy wykorzystać również wodę morską. Preparaty wody morskiej dostępne są w wygodnych opakowaniach z dozownikiem. Podobnie, jak w przypadku soli fizjologicznej, do codziennej higieny i nawilżania przeznaczone są izotoniczne roztwory wody morskiej, natomiast w przypadku nieżytu nosa zaleca się stosowanie hipertonicznej wody morskiej. Poza chlorkiem sodu woda morska zawiera wiele minerałów. Są to m.in. cynk, żelazo, miedź, magnez. Ich obecność sprawia, że woda morska ma dodatkowo właściwości antyseptyczne i przeciwbakteryjne.
Źródła:
- Ulotka Physiodose Gilbert NaCl 0,9% Roztwór soli fizjologicznej
- Ulotka Polpharma 0,9% Natrium chloratum
- Ulotka Sterimar
- Ulotka Sterimar Baby Hipertoniczny
mgr farm. Patrycja Jakimik Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
NowaFarmacja.pl
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Uczestniczy w licznych szkoleniach z zakresu opieki farmaceutycznej. Na co dzień pracuje jako farmaceuta w aptece, gdzie z pasją i zaangażowaniem dzieli się swoją wiedzą z pacjentami.