Rzeżączka a powikłania zdrowotne: dlaczego ważne jest szybkie leczenie?

Spis Treści

Co to jest rzeżączka?

Rzeżączka należy do chorób wenerycznych. Choroba ta wywoływana jest przez zakażenie bakterią – dwoinką rzeżączki (łac. Neisseria gonorrhoeae). Ze względu na fakt, że bakteria ta jest bardzo wrażliwa na oddziaływanie czynników zewnętrznych, przeniesienie zakażenia inną drogą niż płciowa jest bardzo rzadkie. Przez część badaczy możliwość poza płciowego przeniesienia zakażenia podawana jest w wątpliwość. Możliwa jest również transmisja zakażenia z matki na noworodka podczas porodu.

Rzeżączka jest chorobą, która może być skutecznie wyleczona przy zastosowaniu odpowiednich antybiotyków. W ostatnim czasie obserwuje się jednak narastającą oporność bakterii wywołujących tę chorobę na stosowane dotychczas antybiotyki. Z tego względu warto mieć świadomość, w jaki sposób dochodzi do zakażenia oraz jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na rzeżączkę. Istotne jest przede wszystkim unikanie ryzykownych zachowań seksualnych. Ważne jest, aby podczas każdego stosunku płciowego z osobą o nieznanym statusie chorobowym stosować zabezpieczenie w postaci prezerwatywy.

Okres od momentu przeniesienia zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów u mężczyzn wynosi najczęściej od 2 do 5 dni, natomiast u kobiet – od 7 do 14 dni. Większe ryzyko zakażenia rzeżączką występuje u kobiet.

Rzeżączka – objawy

Objawy rzeżączki są różne u kobiet i mężczyzn. Nawet u połowy kobiet zakażonych dwoinką rzeżączki choroba przebiega bezobjawowo. Wśród mężczyzn odsetek bezobjawowych zakażeń wynosi tylko ok. 10%. W przypadku wystąpienia objawów choroby niezwykle istotne jest jak najszybsze zgłoszenie się do lekarza i podjęcie terapii. W tym celu możesz zgłosić się do dermatologa lub ginekologa. Nie zwlekaj z wizytą. Wyleczenie rzeżączki jest możliwe, jednak zaniechanie leczenia może prowadzić do wystąpienia niebezpiecznych powikłań. Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn nieleczona rzeżączka może prowadzić do niepłodności. Inne powikłania to posocznica, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, czy też zapalenie mięśnia sercowego.

Rzeżączka u mężczyzn

U mężczyzn zakażenie dwoinką rzeżączki przebiega głównie w postaci rzeżączkowego zapalenia cewki moczowej. Najczęściej występującymi objawami są wyciek śluzowo-ropnej wydzieliny z cewki moczowej oraz ból podczas oddawania moczu. Może również występować obrzęk i tkliwość najądrzy oraz zapalenie żołędzi.

Przeniesienie zakażenia na drodze kontaktów analnych skutkuje wystąpieniem rzeżączkowego zapalenia odbytu. Występują wówczas takie objawy, jak ból podczas wypróżniania, wyciek ropnej wydzieliny oraz pieczenie i świąd w okolicach odbytu. Najczęściej jednak choroba ta ma przebieg bezobjawowy.

Rzeżączka u kobiet

U kobiet rzeżączka najczęściej powoduje rzeżączkowe zapalenie kanału szyjki macicy, a wtórnie dochodzi do zapalenia cewki moczowej lub zapalenia odbytu. Możliwe jest również występowanie rzeżączkowego zapalenia gardła, jednak jest to sytuacja rzadka.

Objawy, które występują u kobiet cierpiących na rzeżączkę to:

• obfite upławy, często o ropnym charakterze,
• ból podczas oddawania moczu,
• bóle podbrzusza,
• ból podczas stosunku.

Rzeżączka jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży, gdyż podczas porodu drogami natury może dojść do przeniesienia zakażenia na noworodka. W wyniku zakażenia dochodzi do rzeżączkowego zapalenia spojówek, które objawia się istotnym obrzękiem powiek  uniemożliwiającym otwarcie oczu oraz obecnością obfitej, ropnej wydzieliny. Zakończenie ciąży cięciem cesarskim eliminuje ryzyko przeniesienia zakażenia na noworodka. Ze względu na fakt, ze nawet u 50% kobiet choroba ta przebiega bezobjawowo, wszystkim noworodkom urodzonym drogami natury w ciągu 2 godzin od porodu podaje się do oczu krople z 1% azotanem srebra, bądź też aplikuje się maść z erytromycyną 0,5%.

Rzeżączka – badania

W celu zdiagnozowania rzeżączki przeprowadza się badania na obecność dwoinek rzeżączki w wydzielinie dróg moczowo-płciowych, odbytnicy, gardła lub spojówek. Wykrycie tych bakterii możliwe jest podczas badania mikroskopowego, hodowli lub badania molekularnego (amplifikacji kwasów nukleinowych).

Rzeżączka – leczenie

Leczenie rzeżączki stosuje się wówczas, gdy zakażenie zostało potwierdzone w badaniach laboratoryjnych oraz wtedy, gdy ostatni partner seksualny pacjenta okazał się chory. W terapii wykorzystuje się antybiotyki. Schemat leczenia opiera się na jednorazowym domięśniowym podaniu antybiotyku z grupy cefalosporyn oraz doustnym stosowaniu azytromycyny.

Czy rzeżączka sama przejdzie?

Zakażenie dwoinką rzeżączki wymaga zastosowania terapii z użyciem odpowiednich antybiotyków. Zgłoszenie się do lekarza i podjęcie leczenia jest bardzo istotne, gdyż nieleczona rzeżączka może skutkować wystąpieniem wielu niebezpiecznych powikłań.

Piśmiennictwo:

1. Rzeżączka – informacje ogólne. epibaza.pzh.gov.pl
2. Wiercińska M. Rzeżączka – przyczyny, objawy i leczenie. Portal mp.pl
3. Tuszyński K. (red.) Intymne problemy kobiet z perspektywy farmaceuty. Wyd. Wydawnictwo Farmaceutyczne 2020
4. Tuszyński K. (red.) Intymne problemy mężczyzn z perspektywy farmaceuty, wyd. Wydawnictwo Farmaceutyczne 2020