Spis Treści
Co to jest i jak wygląda rumień wędrujący?
Co to jest rumień wędrujący? Jest to charakterystyczna wysypka skórna, która pojawia się jako objaw wczesnego stadium boreliozy. Po ukąszeniu kleszcza rumień ma kolisty kształt i wędruje, czyli stopniowo się przemieszcza. Oznacza to, że nie zmienia swojego miejsca położenia, ale zatacza coraz szersze kręgi. Pomiędzy jego centrum a okręgiem zewnętrznym pojawia się blada obręcz. Pozostaje on widoczny przez średnio 1 – 3 tygodnie od ukąszenia u około 80% chorych na boreliozę.
Ten plamisty odczyn o okrągławym kształcie uzyskuje średnicę powyżej 5 cm i najczęściej jest płaski, chociaż może być uniesiony na łydce. Najczęściej występuje on u dorosłych w okolicach tułowia i kończyn. Zmiana na skórze może (oprócz przejaśnienia w środku rumienia) może mieć nietypowy wygląd: mnogie rumienie, pęcherzyki, wybroczyny w obrębie zmiany, nieregularny kształt. Rumień wędrujący objawy ogólne może wykazywać takie, jak ból głowy lub gorączka.
Rumień wędrujący u dziecka
Rumień wędrujący u dzieci także pojawia się na skutek ugryzienia kleszcza. Inaczej niż u dorosłych, najczęściej występuje na szyi i głowie. W ciągu pierwszych kilku dni dziecko może się uskarżać na swędzenie i ból, zauważyć można też obrzęk i miejscowe zaczerwienienie. Rumień pojawia się w miejscu ukąszenia dopiero po upływie około tygodnia i jest objawem charakterystycznym dla boreliozy.
Nie należy ignorować nawet mniejszych zmian skórnych, których średnica nie przekracza 5 cm. Należy zgłosić się z dzieckiem do lekarza, który oceni zmianę i podejmie decyzję o dalszych badaniach diagnostycznych. Leczenie dziecka trwa 10 – 21 dni i polega na antybiotykoterapii. Leczenie azytromycyną trwa natomiast 5 dni.
Czy rumień wędrujący zawsze oznacza boreliozę?
Wędrujący rumień po kleszczu jest uznawany za objaw patognomoniczny, czyli typowy dla boreliozy i wystarczający do rozpoznania choroby. Po zdiagnozowaniu rumienia nie trzeba wykonywać badania w kierunku przeciwciał, zaleca się zaś natychmiastowe wdrożenie leczenia antybiotykami. Jeśli zmiana skórna ma mniej niż 5 cm i pojawia się do 48 godzin od ukąszenia, wówczas prawdopodobieństwo rozpoznania spada. Lekarz może wtedy zlecić badania serologiczne, wykonywane 2 tygodnie po wystąpieniu zmiany skórnej.
Jak odróżnić rumień wędrujący od reakcji alergicznej?
Z czym można pomylić rumień wędrujący? Przypomina on reakcję alergiczną. Po ugryzieniu kleszcza bardzo często pojawiają się zaczerwienienia, będące reakcją na obecne w ślinie insekta substancje. Kiedy średnica zaczerwienienia jest mniejsza niż 5 cm, wówczas jest to zazwyczaj reakcja alergiczna. Rumień wędrujący powiększa się, choć czasem bardzo wolno, dlatego, aby odróżnić go od reakcji alergicznej, można codziennie mierzyć średnicę albo robić zdjęcie zmiany skórnej.
Rumień wędrujący – po jakim czasie się pojawia?
Rumień pojawia się w miejscu ugryzienia przez kleszcza w ciągu 3 – 30 dni, średnio od jednego do trzech tygodni od ukąszenia. Stopniowo powiększa swoje rozmiary i bez leczenia zanika samoistnie po dwóch miesiącach. Po prawidłowej antybiotykoterapii zanika po kilku dniach.
Czy rumień wędrujący swędzi?
Rumień wędrujący po kleszczu nie boli, ale może swędzieć i powodować pieczenie. Skóra w jego obszarze jest wyraźnie cieplejsza.
Czy rumień wędrujący jest zaraźliwy?
Rumień wędrujący nie od kleszcza nie przytrafia się nigdy. Innymi słowy, nie przenosi się on z człowieka na człowieka, a jedyną możliwością transmisji boreliozy jest ukąszenie człowieka przez kleszcza zakażonego krętkami z rodzaju Borrelia.
Rumień wędrujący – jak wygląda leczenie?
Diagnostyka rumienia wędrującego opiera się przede wszystkim na obrazie klinicznym, wyglądzie zmian na skórze i historii ukąszenia przez kleszcza. Lekarz może wykorzystać również badania laboratoryjne. Diagnostyka laboratoryjna boreliozy to proces wieloetapowy. Dodatnie wyniki testów serologicznych przy braku klinicznych objawów boreliozy nie stanowią jednak podstawy do postawienia diagnozy.
Borelioza wywoływana jest przez bakterie, w związku z czym metodą jej leczenia jest antybiotykoterapia. Terapia trwa 21 dni, a lekiem z wyboru w przypadku dzieci starszych niż 9 lat i dorosłych jest doksycyklina. Wyjątek stanowią dzieci młodsze niż 9 lat, matki karmiące i kobiety ciężarne – w ich przypadku stosuje się amoksycylinę. Bardzo ważne jest monitorowanie objawów i informowanie lekarza o wszystkich zmianach. Kiedy rumień wędrujący nie ustępuje po początkowym leczeniu, wówczas konieczne może się okazać przedłużenie kuracji antybiotykami, bądź zmiana antybiotyku.
Sprawdź też: Kleszcze - jak się chronić?
Bibliorafia:
- Kocbach-Przudzik, A., Botulińska, A., Markiewicz, A., Owczarczyk-Saczonek, A. B., Kocbach, P. (2019). Rumień wędrujący – problemy diagnostyczne, postępowanie i leczenie. Dermatological Review/Przegląd Dermatologiczny, 106, 625–633.
- Smoleńska, Ż., Matyjasek, A., & Zdrojewski, Z. (2016). Borelioza — najnowsze rekomendacje w diagnostyce i leczeniu. Forum Reumatologiczne, 2(2), 58–64.
dr Bartek Kulczyński Dyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.